Η φορολογική δήλωση των τόκων σε κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς

Του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία του Σταύρου Ριόλα και του Δημήτρη Ασημακάκη*

Ο πραγματικός δικαιούχος και η πραγματική προέλευση των χρημάτων

Οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί αποτελούν ιδιαίτερα συνηθισμένη πρακτική στην ελληνική καθημερινότητα. Σύζυγοι, γονείς και παιδιά ή συγγενικά πρόσωπα εμφανίζονται συχνά ως συνδικαιούχοι στον ίδιο λογαριασμό, κυρίως για λόγους ευχέρειας, ασφάλειας ή οικογενειακής διαχείρισης.

Η πρακτική αυτή, αν και απολύτως νόμιμη και συνηθισμένη, δημιουργεί ορισμένα φορολογικά ζητήματα κατά τη δήλωση των τόκων. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πώς εμφανίζονται οι τόκοι προσυμπληρωμένοι στη δήλωση, αλλά ποιος είναι ο πραγματικός δικαιούχος του κεφαλαίου από το οποίο αυτοί προκύπτουν.

Έτσι, η φορολογική δήλωση των τόκων σε κοινό λογαριασμό δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως μια τυπική προσυμπλήρωση του εντύπου Ε1, αλλά ως ζήτημα που συνδέεται με την πραγματική προέλευση των χρημάτων και την οικονομική συμμετοχή κάθε συνδικαιούχου.

Η προσυμπλήρωση γίνεται με βάση τα διαθέσιμα τραπεζικά στοιχεία

Οι τράπεζες αποστέλλουν στην ΑΑΔΕ τα στοιχεία των τόκων που πιστώνονται στους τραπεζικούς λογαριασμούς. Στους κοινούς λογαριασμούς, οι τόκοι εμφανίζονται συνήθως σε σχετικό πίνακα του Ε1 και δεν κατανέμονται μεταξύ των συνδικαιούχων αλλά εμφανίζονται στο σύνολό τους σε καθέναν από τους συνδικαιούχους.

Για παράδειγμα, αν σε κοινό λογαριασμό δύο προσώπων πιστωθούν τόκοι 200 ευρώ, κατά κανόνα εμφανίζονται 200 ευρώ στον καθένα.

Ποιος είναι ο πραγματικός δικαιούχος

Στην ουσία, οι τόκοι συνδέονται με το κεφάλαιο από το οποίο προκύπτουν. Επομένως, το βασικό ερώτημα είναι ποιος δημιούργησε ή τροφοδότησε το κεφάλαιο του λογαριασμού.

Η φορολογική διοίκηση εξετάζει ποιος κατέθεσε τα χρήματα, από ποιες πηγές προήλθαν, αν δηλώθηκαν νόμιμα και αν οι λοιποί συνδικαιούχοι είχαν πραγματική οικονομική συμμετοχή. Με απλά λόγια, πραγματικός δικαιούχος δεν είναι κατ’ ανάγκη κάθε πρόσωπο που εμφανίζεται στον λογαριασμό, αλλά εκείνος που εισέφερε ουσιαστικά τα χρήματα.

Η πραγματική προέλευση των χρημάτων

Η «τροφοδότηση» του λογαριασμού δεν είναι απλώς τεχνικός όρος. Είναι ο τρόπος με τον οποίο αποδεικνύεται ποιος είχε την πραγματική οικονομική σχέση με το κεφάλαιο.

Αν ένας συνδικαιούχος καταθέτει συστηματικά τα ποσά και ο άλλος εμφανίζεται μόνο για λόγους διευκόλυνσης ή οικογενειακής διαχείρισης, τότε οι τόκοι συνδέονται ουσιαστικά με τον πρώτο.

Αντίθετα, όταν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν διαφορετική συμμετοχή, η ισομερής κατανομή παραμένει η ασφαλέστερη φορολογική αντιμετώπιση.

Μπορούν να αλλάξουν τα προσυμπληρωμένα ποσά;

Η ύπαρξη προσυμπληρωμένων στοιχείων δεν αποκλείει τη διαφοροποίηση στη δήλωση. Ωστόσο, μια τέτοια αλλαγή πρέπει να στηρίζεται σε πραγματικά στοιχεία: τραπεζικές κινήσεις, προέλευση χρημάτων, δηλωθέντα εισοδήματα και γενικότερη οικονομική εικόνα των συνδικαιούχων.

Η αυθαίρετη μεταφορά όλων των τόκων σε έναν μόνο συνδικαιούχο, χωρίς τεκμηρίωση, μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα σε πιθανό έλεγχο.

Γιατί έχει σημασία, αφού ο φόρος έχει παρακρατηθεί;

Ο φόρος των τόκων έχει ήδη παρακρατηθεί από την τράπεζα. Παρ’ όλα αυτά, η ορθή δήλωση των τόκων δεν είναι αδιάφορη.

Τα ποσά αυτά μπορεί να επηρεάσουν εισοδηματικά όρια, τεκμήρια, επιδόματα, κοινωνικές παροχές και τη συνολική φορολογική εικόνα του φορολογουμένου. Επιπλέον, σε έναν ευρύτερο έλεγχο τραπεζικών κινήσεων, οι τόκοι μπορεί να λειτουργήσουν ως ένδειξη για το ποιος είχε την πραγματική οικονομική σχέση με τον λογαριασμό.

Συμπέρασμα

Η φορολογική δήλωση των τόκων σε κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς δεν εξαντλείται στην προσυμπλήρωση του Ε1. Η ισομερής κατανομή αποτελεί την τυπική αφετηρία, όχι όμως πάντοτε και την τελική φορολογική απάντηση.

Καθοριστικό στοιχείο είναι η πραγματική προέλευση των χρημάτων και το ποιος τροφοδότησε ουσιαστικά τον λογαριασμό. Όταν αυτά μπορούν να αποδειχθούν, οι τόκοι πρέπει να αποδίδονται στον πραγματικό δικαιούχο του κεφαλαίου. Όταν δεν μπορούν να αποδειχθούν, η ισομερής κατανομή παραμένει η ασφαλέστερη επιλογή.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στo CAPITAL.gr

* O Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

O Σταύρος Ριόλας είναι Λογιστής του τμήματος Φορολογίας Φυσικών Προσώπων της Artion A.E.

O Δημήτρης Ασημακάκης είναι Λογιστής του τμήματος Φορολογίας Φυσικών Προσώπων της Artion A.E.