Κορωνοϊός και Εργασιακές Σχέσεις: Ο μακρύς δρόμος της επιστροφής (?) στην «κανονικότητα»
Του Σταύρου Κουμεντάκη,
Η παραγωγή νομοθετικού έργου εν μέσω πανδημίας συνεχίζεται! Η προσπάθεια επιστροφής στην κανονικότητα απαιτεί νομοθετικές ρυθμίσεις. Ιδού λοιπόν! Δημοσιεύθηκε η από 1.5.20 ΠΝΠ (ΦΕΚ τ. A’ 90/01.05.2020), με αντικείμενο, μεταξύ άλλων, τις εργασιακές σχέσεις. Επιγράφεται: «Περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας …και την επάνοδο στην κοινωνική και οικονομική κανονικότητα». Ανακριβής, όμως, κατά τον τίτλο της: Επάνοδος «στην κοινωνική και οικονομική κανονικότητα» δεν είναι δυνατό να υπάρξει. Το γνωρίζουμε όλοι. Ευελπιστούμε πως, τουλάχιστον, θα είναι μια νέα «κανονικότητα». Κοινωνική και οικονομική.
Και η συγκεκριμένη ΠΝΠ επιχειρεί να διαχειριστεί κρίσιμα ερωτήματα. Επιχειρούμε, με τη σειρά μας, τις απαντήσεις:
Ερώτημα 1ο: Οι πληττόμενες, βάσει ΚΑΔ, επιχειρήσεις δικαιούνται να παρατείνουν την αναστολή των συμβάσεων εργασίας υπαλλήλων τους;
Στην περίπτωση που οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις αποφάσισαν αναστολή συμβάσεων υπαλλήλων τους, δικαιούνται και να την παρατείνουν:
(α) μέχρι του 60% των συμβάσεων που έχουν ήδη ανασταλεί και
(β) για χρονικό διάστημα τριάντα (30) ημερών-όχι όμως και πέραν της 31ης Μαΐου 2020.
Ερώτημα 2ο: Τι συμβαίνει με τις συμβάσεις εργασίας των εργαζομένων σε επιχειρήσεις οι οποίες (συνεχίζουν να) τελούν σε αναστολή λειτουργίας;
Η αναστολή των συμβάσεων εργασίας των εργαζομένων των συγκεκριμένων επιχειρήσεων παρατείνεται για όσο χρονικό διάστημα διατηρείται η αναστολή λειτουργίας τους.
Ερώτημα 3ο: Οι εργαζόμενοι (των οποίων η αναστολή των συμβάσεων εργασίας τους παρατείνεται) δικαιούνται μισθό;
ΟΧΙ-Δεν δικαιούνται μισθό-είναι όμως δικαιούχοι οικονομικής ενίσχυσης κατ’ αναλογία των ημερών της παράτασης αυτής.
Ερώτημα 4ο: Η απαγόρευση απολύσεων συνεχίζεται;
Για τις επιχειρήσεις που αποφάσισαν να θέσουν σε αναστολή συμβάσεις εργασίας εργαζομένων τους, προβλεπόταν ρητή απαγόρευση απολύσεων για το σύνολο του προσωπικού τους.
Οι επιχειρήσεις που θα επιλέξουν να παρατείνουν την αναστολή συμβάσεων εργασίας εργαζομένων τους, υποχρεούνται (για όσο χρόνο κάνουν χρήση της αναστολής) να μην καταγγείλουν συμβάσεις εργασίας. Σε περίπτωση που το πράξουν, οι καταγγελίες είναι άκυρες.
(Συνεχίζει, βέβαια, να υφίσταται η υποχρέωση διατήρησης των ίδιων εργαζομένων στις ίδιες θέσεις εργασίας…)
Ερώτημα 5ο: Η υποχρέωση διατήρησης του ίδιου αριθμού θέσεων εργασίας συνεχίζεται;
Τι συνέβαινε μέχρι 30.4.20;
Οι επιχειρήσεις που αποφάσιζαν να θέσουν σε αναστολή συμβάσεις εργασίας εργαζομένων τους, είχαν την υποχρέωση να διατηρήσουν τους ίδιους εργαζόμενους για 45, ακόμα, ημέρες μετά τη λήξη του μέτρου της αναστολής. Με τους ίδιους, μάλιστα, όρους εργασίας (εκείνους που ίσχυαν την 21.03.2020). Στην έννοια, ωστόσο, του ιδίου αριθμού θέσεων εργασίας δεν συμπεριλαμβάνονται οι παραιτούμενοι, οι συνταξιοδοτούμενοι και οι εργαζόμενοι ορισμένου χρόνου (των οποίων η σύμβαση εργασίας λήγει μετά τη λήξη της αναστολής).
Τι συμβαίνει από 1.5.20;
Τίποτα, ουσιαστικά, δεν αλλάζει. Οι επιχειρήσεις που θα αποφασίσουν να παρατείνουν την αναστολή συμβάσεων εργασίας εργαζομένων τους, υποχρεούνται, μετά από τη λήξη του χρόνου παράτασης της αναστολής, να διατηρήσουν για χρονικό διάστημα σαράντα πέντε (45), ακόμα, ημερών τον ίδιο αριθμό θέσεων εργασίας και με το ίδιο είδος σύμβασης εργασίας.
Αναμένεται η προβλεπόμενη Υπουργική Απόφαση που θα εξαιρεί τις ίδιες κατηγορίες εργαζομένων (:παραιτούμενους, συνταξιοδοτούμενους και με συμβάσεις ορισμένου χρόνου.
Ερώτημα 6ο: Αναμένουμε περαιτέρω εξειδικεύσεις όσον αφορά τα παραπάνω θέματα;
Αναμένουμε, σε κάθε περίπτωση, κάποιες υπουργικές αποφάσεις που θα ορίζουν τις σχετικές λεπτομέρειες. Μεταξύ αυτών, το ύψος της οικονομικής ενίσχυσης των εργαζομένων των οποίων παρατείνεται η αναστολή της σύμβασης εργασίας τους.
Ερώτημα 7ο: Υπό ποιες προϋποθέσεις λαμβάνει χώρα οριστική ανάκληση της αναστολής συμβάσεων εργασίας;
Επιχειρήσεις τις οποίες αφορά (μόνον): Τις (πληττόμενες-βάσει ΚΑΔ) επιχειρήσεις που έχουν θέσει σε αναστολή συμβάσεις εργαζομένων τους.
Δυνατότητα ανάκλησης της αναστολής των συμβάσεων εργασίας: Οι προαναφερθείσες επιχειρήσεις δικαιούνται να προβαίνουν σε οριστική ανάκληση της αναστολής των συμβάσεων εργασίας του προσωπικού τους.
Προϋποθέσεις ανάκλησης:
(α) Η ανάκληση να αφορά το 40%, τουλάχιστον, των εργαζομένων των οποίων οι συμβάσεις τελούν σε αναστολή και
(β) Η αναστολή των συμβάσεων εργασίας να έχει διατηρηθεί, κατ’ ελάχιστο, για δεκαπέντε (15) ημέρες.
Ερώτημα 8ο: Μπορεί να ξαναθέσει μια επιχείρηση σε αναστολή σύμβαση εργασίας που οριστικά έχει ανακαλέσει;
ΟΧΙ!
Ερώτημα 9ο: Υφίσταται δυνατότητα προσωρινής ανάκλησης της αναστολής συμβάσεων εργασίας;
ΝΑΙ.
Επιχειρήσεις τις οποίες αφορά: Τόσο εκείνες που έχουν χαρακτηριστεί (βάσει ΚΑΔ) ως πληττόμενες όσο και εκείνες των οποίων η επιχειρηματική δραστηριότητα έχει ανασταλεί με εντολή δημόσιας αρχής.
Προϋποθέσεις της προσωρινής ανάκλησης της αναστολής των συμβάσεων εργασίας εργαζομένων: Η κάλυψη έκτακτων, κατεπειγουσών, μη αναβαλλόμενων και ανελαστικών αναγκών της επιχείρησης.
Αποδοχές των εργαζομένων: Για το χρονικό διάστημα της προσωρινής ανάκλησης της αναστολής των συμβάσεων εργασίας, οφείλονται από τον εργοδότη (αναλογικά) οι συμβατικές αποδοχές των εργαζομένων.
Υποχρέωση ενημέρωσης του ΕΡΓΑΝΗ: Οι επιχειρήσεις που κάνουν χρήση της προσωρινής ανάκλησης της αναστολής συμβάσεων εργασίας του προσωπικού τους, υποχρεούνται σε προτερόχρονη γνωστοποίηση στο «ΕΡΓΑΝΗ».
Επιστροφή στο καθεστώς της αναστολής: Μετά από τη λήξη της προσωρινής ανάκλησης της αναστολής της σύμβασης εργασίας, συνεχίζεται η αναστολή της σύμβασης μέχρι τη συμπλήρωση του πλήρους χρονικού διαστήματός της.
Ερώτημα 10ο: Υφίσταται δυνατότητα πρόσκαιρης προσαρμογής του ωραρίου των εργαζομένων;
ΝΑΙ.
Επιχειρήσεις που αφορά: Τόσο εκείνες που έχουν χαρακτηριστεί (βάσει ΚΑΔ) ως πληττόμενες όσο και εκείνες των οποίων η επιχειρηματική δραστηριότητα είχε ανασταλεί με εντολή δημόσιας αρχής.
Πλαίσιο προσαρμογής ωραρίου: Οι εν λόγω επιχειρήσεις δικαιούνται να προσαρμόζουν το ωράριο εργασίας των εργαζομένων τους με το ωράριο λειτουργίας τους. Προϋπόθεση: η μη μεταβολή του είδους της σύμβασης εργασίας των συγκεκριμένων εργαζομένων.
Η επιστροφή στην «κανονικότητα» δεν προβλέπεται σύντομη-δεν είναι δυνατό εξάλλου.
Το σημαντικότερο: Δεν είναι επίσης δυνατό, παρά τις όποιες προσδοκίες, να υπάρξει επιστροφή στην (προ πανδημίας) «κανονικότητα».
Δείτε το άρθρο και στη Capital.gr.
O κ. Σταύρος Κουμεντάκης είναι Senior Partner της Koumentakis and Associates Law Firm (www.koumentakislaw.gr) & Στρατηγικός Συνεργάτης της Artion Α.Ε.
Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 | www.artion.gr)
