Φοροαπόψεις- 26/07/2018

Ανάδειξη και σχολιασμός επίκαιρων φορολογικών,
εργατικών, ασφαλιστικών & οικονομικών θεμάτων

• Ισχύουν οι προϋποθέσεις του ν.4172/2013 για έκπτωση δαπάνης προς εξωχώρια εταιρεία ή εταιρεία προνομιακού φορολογικού καθεστώτος και για χρήσεις προ 1/1/2014

Σύμφωνα με την ΠΟΛ 1197/2016, δεν εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα των φυσικών προσώπων που αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, καθώς και των νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων το σύνολο των δαπανών που καταβάλλονται προς φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα που είναι φορολογικός κάτοικος σε κράτος μη συνεργάσιμο ή που υπόκειται σε προνομιακό φορολογικό καθεστώς, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 65 του Κ.Φ.Ε., εκτός εάν ο φορολογούμενος αποδείξει ότι οι δαπάνες αυτές αφορούν πραγματικές και συνήθεις συναλλαγές και δεν έχουν ως αποτέλεσμα τη μεταφορά κερδών ή εισοδημάτων ή κεφαλαίων με σκοπό τη φοροαποφυγή ή τη φοροδιαφυγή (μαχητό τεκμήριο). Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου δεν αποκλείει την έκπτωση των δαπανών που καταβάλλονται προς φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα που είναι φορολογικός κάτοικος σε κράτος – μέλος της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ., εφόσον υπάρχει η νομική βάση για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της Ελλάδας και αυτού του κράτους – μέλους.
Προκειμένου να στοιχειοθετηθεί κατά τον φορολογικό έλεγχο ότι οι υπόψη συναλλαγές είναι πραγματικές και συνήθεις και δεν έχουν ως αποτέλεσμα τη μεταφορά κερδών, εισοδημάτων ή κεφαλαίων με σκοπό την φοροαποφυγή ή τη φοροδιαφυγή, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στοιχεία από τα οποία αποδεικνύεται ότι αυτές πραγματικά έχουν λάβει χώρα και ότι έχουν αποφέρει πραγματικό οικονομικό όφελος στην ελεγχόμενη επιχείρηση που πραγματοποίησε τις σχετικές δαπάνες (αγορές αγαθών, παροχή υπηρεσιών, κ.λπ.).
Π.χ. η στοιχειοθέτηση της δαπάνης αποδεικνύεται με:
– Την ύπαρξη εμπορικής συμφωνίας ή σύμβασης έργου που να έχει καταχωρηθεί στην κατάσταση συμφωνητικών και α) κατάθεση των χρημάτων να έχει γίνει τραπεζικά, β) να έχει πραγματοποιηθεί η μεταφορά και λήψη αγαθών ή η παροχή των υπηρεσιών
– Η αλλοδαπή εταιρεία να έχει πραγματική υπόσταση και να μην είναι επίπλαστη (ύπαρξη έδρας, απασχολούμενο προσωπικό, ενεργό Α.Φ.Μ./VIES, να φορολογείται στην αλλοδαπή χώρα της εγκατάστασής της και να μην είναι απλά φορολογικός της κάτοικος)
– Το να πληροί η δαπάνη της προϋποθέσεις του άρθρου 22 του ν.4172/2013 και να μην αποτελεί μη εκπιπτόμενη επιχειρηματική δαπάνη του άρθρου 23 του ν.4172/2013
– Τα παραπάνω τεκμήρια έκπτωσης δαπανών ισχύουν αναλογικά και για τα ελεγχόμενα φορολογικά έτη έως 31/12/2013 που εμπίπτουν στον προηγούμενο ΚΦΕ (ν.2238/1994) όπως προκύπτει και από την απόφαση ΣτΕ 1143/2018.

• Τέσσερα (4) ξεχωριστά πλαίσια ανταλλαγής φορολογικών και οικονομικών πληροφοριών με αλλοδαπά κράτη είναι σε εφαρμογή στην Ελλάδα

Όπως επιβεβαίωσε το έγγραφο ΔΟΣ Γ 1103153 ΕΞ 2018 της ΑΑΔΕ, η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών χρηματοοικονομικών λογαριασμών με αλλοδαπές δικαιοδοσίες διέπεται από τις διατάξεις νόμων και των κατ’ εξουσιοδότηση αυτών κανονιστικών αποφάσεων.

Συγκεκριμένα:
1. Ευρωπαϊκή Ένωση και υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών στο φορολογικό τομέα
Με τις διατάξεις του πρώτου μέρους του Ν.4378/2016 (ΦΕΚ Α’ 55) ενσωματώθηκε στην εθνική έννομη τάξη η οδηγία 2014/107/ΕΕ (EE L 359 της 16.12.2014) για την τροποποίηση της οδηγίας 2011/16/ΕΕ (EE L 64 της 11.3.2011), όσον αφορά την υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών στο φορολογικό τομέα, μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. ΟΟΣΑ και Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών (Τραπεζικών και επενδυτικών)
Παράλληλα, με τις διατάξεις του Ν.4428/2016 (ΦΕΚ Α’ 190) κυρώθηκε η Πολυμερής Συμφωνία Αρμόδιων Αρχών (ΠΣΑΑ) για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), βάσει της οποίας η χώρα μας πρόκειται να ανταλλάσσει πληροφορίες σε διμερή βάση με δεκάδες δικαιοδοσίες που έχουν δεσμευθεί για εφαρμογή του Παγκόσμιου Προτύπου του ΟΟΣΑ για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που προσχώρησαν από το 2014 (χώρες “Early Adopters”) στην Πολυμερή αυτή Συμφωνία.

3. Πρωτόκολλα μεταξύ Ε.Ε. και Τρίτων χωρών (π.χ. Ελβετία, Μονακό κ.α.)
Επίσης, ισχύουν και εφαρμόζονται τα Τροποποιητικά Πρωτόκολλα που έχουν συναφθεί μεταξύ αφενός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αφετέρου ορισμένων τρίτων χωρών, ήτοι της Ελβετίας, της Ανδόρας, του Μονακό, του Λιχτενστάιν και του Αγίου Μαρίνου για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών χρηματοοικονομικών λογαριασμών, τα οποία κυρώνονται στην εθνική έννομη τάξη (Ν.4515/2018 (ΦΕΚ Α’ 18) και Ν.4516/2018 (ΦΕΚ Α’ 19)).

4. Η.Π.Α. και φορολογική συμμόρφωση λογαριασμών αλλοδαπής (FATCA)
Τέλος, με τις διατάξεις του Ν.4493/2017 (ΦΕΚ Α’ 164) κυρώθηκε η Συμφωνία Ελλάδας – ΗΠΑ για τη Βελτίωση της Διεθνούς Φορολογικής Συμμόρφωσης και την Εφαρμογή της νόμου περί φορολογικής συμμόρφωσης λογαριασμών της αλλοδαπής (Νόμος FATCA- Foreign Account Tax Compliance Act).

• Αυτόματη απόδοση Α.Φ.Μ. σε αλλοδαπά φυσικά και νομικά πρόσωπα τα οποία οφείλουν πρόστιμα στο Δημόσιο

Η Φορολογική Διοίκηση δύναται να αποδίδει Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) σε φορολογούμενο ή σε πρόσωπο που δεν τυγχάνει φορολογούμενος, οίκοθεν, εφόσον έχει στη διάθεση της, κατ΄ ελάχιστον:
α) σε περίπτωση φυσικού προσώπου τα προσωπικά του στοιχεία, ήτοι, επώνυμο, όνομα, όνομα πατέρα, ημερομηνία γέννησης, καθώς και τη διεύθυνση κατοικίας ή επαγγελματικής εγκατάστασης του. Κατ’ εξαίρεση, εάν η διεύθυνση κατοικίας ή επαγγελματικής εγκατάστασης αλλοδαπού προσώπου δεν είναι διαθέσιμη κατά το χρόνο απόδοσης του Α.Φ.Μ., απαιτείται η χώρα υπηκοότητας του και
β) σε περίπτωση νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, την επωνυμία και την έδρα του.
Οι εισπράξεις οι οποίες σκοπεύεται να καλυφθούν από την οίκοθεν αυτή απόδοση Α.Φ.Μ. αφορούν:
i. βεβαίωση ή και είσπραξη απαιτήσεων κατά φορολογούμενου ή προσώπου που δεν τυγχάνει φορολογούμενος κατά τη διαδικασία του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Κ.Φ.Δ.-ν. 4174/2013, Α΄ 170) ή του Κ.Ε.Δ.Ε. (ν.δ. 356/1974, Α΄ 90).
ii. στο πλαίσιο διαχείρισης του συστήματος Μ.Ο.S.S.(τομέας τηλεπικοινωνιών), ως εξής:
i)για τη βεβαίωση και είσπραξη απαιτήσεων από μη εγκατεστημένους στην Ευρωπαϊκή Ένωση υποκείμενους στο φόρο που είναι εγγεγραμμένοι στο ειδικό καθεστώς του άρθρου 47β του Κώδικα Φ.Π.Α. και τους υποκείμενους στο φόρο που είναι εγγεγραμμένοι σε ανάλογο των άρθρων 47β, 47γ ειδικό καθεστώς άλλου κράτους μέλους.
ii)για την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών σε μη εγκατεστημένους υποκείμενους στο φόρο, δηλ. σε μη εγκατεστημένους εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποκείμενους στο φόρο που είναι εγγεγραμμένοι στο ειδικό καθεστώς του άρθρου 47β του Κώδικα Φ.Π.Α. και εμπίπτουν στην περίπτωση της παρ. Α του άρθρου 9 της απόφασης της Γενικής Γραμματέως της Γ.Γ.Δ.Ε. ΠΟΛ.1156/16.7.2015 (Β΄ 1672), καθώς και σε υποκείμενους στο φόρο που είναι εγγεγραμμένοι σε ανάλογο των άρθρων 47β, 47γ ειδικό καθεστώς άλλου κράτους μέλους και εμπίπτουν στην περίπτωση της παρ. Β του άρθρου 9 της ίδιας απόφασης.

Η επιστημονική ομάδα της ΑΡΤΙΟΝ

Με την καθοδήγηση του κυρίου Γεώργιου Δαλιάνη