Απλοποίηση Διαδικασιών στη Σύσταση Εταιρειών

Του Γιώργου Δαλιάνη, με τη συνεργασία του Φίλιππου Ζήρα (δικηγόρος της Artion A.E.)

Με μεγάλη ικανοποίηση παρατηρήσαμε πως εφόσον κανείς επιμένει ότι ορισμένες στρεβλώσεις του συστήματος χρήζουν διόρθωσης, με επιμονή και υπομονή μπορεί να καταφέρει να εισακουστεί ως έναν βαθμό και να συμβάλει στην διόρθωση των κακώς κείμενων. Με τον νόμο υπ’αριθμ. 4441/2016, «Απλοποίηση διαδικασιών σύστασης επιχειρήσεων, άρση κανονιστικών εμποδίων στον ανταγωνισμό και λοιπές διατάξεις», ο οποίος δημοσιεύτηκε στις 6/12/2016 στο ΦΕΚ Α’ 227, μεταξύ άλλων, εισήχθησαν ορισμένες διατάξεις καινοτόμες και αρκετά προοδευτικές οφείλουμε να ομολογήσουμε, για την απλοποίηση της λειτουργίας της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα. Αφενός, θεσπίζεται η αναβάθμιση των Υπηρεσιών Μίας Στάσης με τη δημιουργία ενός νέου συστήματος ίδρυσης εταιρειών μέσω απομακρυσμένης σύνδεσης του ενδιαφερόμενου και χωρίς την αυτοπρόσωπη παρουσία του σε δημόσιες υπηρεσίες και εμπορικά μητρώα. Αφετέρου, επετράπη ξανά η μετατροπή Ομόρρυθμων Εταιρειών σε Ετερόρρυθμες εταιρείες εφόσον οι εταίροι τους το επιθυμούν και όχι μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις που προϋπέθεταν τον θάνατο κάποιου εταίρου και την είσοδο κληρονόμου στη θέση του. Για την αχρείαστη αυτή τροχοπέδη του νόμου, η οποία εμπόδιζε την ελεύθερη επιχειρηματική δραστηριότητα είχαμε αρθρογραφήσει στο παρελθόν όπως μπορείτε να δείτε και εδώ.

Μεταξύ των δύο αυτών καινοτομιών, χωρίς συζήτηση σημαντικότερη είναι η πρώτη. Η νέα αυτή μορφή Υπηρεσίας μίας Στάσης (e-ΥΜΣ), μέσω αυτοματοποιημένων μηχανισμών και πλήρους μηχανογράφησης της διαδικασίας, θα επιτρέπει σε όποιον ενδιαφέρεται να ιδρύσει μια επιχείρηση, να το κάνει απομακρυσμένα από τον χώρο του γραφείου του, είτε πρόκειται για Ο.Ε.-Ε.Ε. είτε και για Ι.Κ.Ε., Ε.Π.Ε., Α.Ε. Διαδικασίες που μέχρι σήμερα χρειάζονταν αρκετές ημέρες ή και εβδομάδες, σύμφωνα με τον νόμο πλέον θα ολοκληρώνονται αμέσως. Τα σημαντικότερα σημεία της νέας e-ΥΜΣ είναι τα εξής:

• Εξ αποστάσεως σύσταση εταιρειών. Ενώ μέχρι σήμερα η σύσταση γινόταν με επιτόπιες ενέργειες, πλέον με τη χρήση του διαδικτυακού συστήματος που θα παρέχεται και με τη χρήση προδιατυπωμένου και μόνο καταστατικού όποιος επιθυμεί και έχει την απαραίτητη δικαιοπρακτική ικανότητα θα δύναται να ιδρύσει εταιρεία. Αν κάποιος επιθυμεί ένα μη προδιατυπωμένο καταστατικό, αλλά κομμένο και ραμμένο στις ανάγκες του ώστε να εξυπηρετούνται οι σκοποί του, τότε θα δεσμεύεται να κάνει χρήση των ισχυουσών διαδικασιών και της επιτόπιας προσκόμισης όλων των απαραίτητων εγγράφων στο ΓΕΜΗ ή σε συμβολαιογράφο.
• Πρώτη φορά είναι δυνατή η σύσταση Α.Ε. ή Ε.Π.Ε. άνευ συμβολαιογράφου με την προϋπόθεση ότι ακολουθείται η έτοιμη φόρμα καταστατικού. Τα παράβολα και οι χρεώσεις συνεχίζουν να υπάρχουν όπως πριν, πλην αυτών που αφορούν πιθανές αμοιβές συμβολαιογράφων ή δικηγόρων. Βέβαια από την δική μας εμπειρία η μη συμμετοχή εξειδικευμένων επαγγελματιών στην ιδρυτική διαδικασία συνήθως οδηγεί σε σφάλματα τα οποία συσσωρευόμενα καταλήγουν να κοστίζουν περισσότερο στον επιχειρηματία από όσο θα του κόστιζε η εξ αρχής εξειδικευμένη καθοδήγηση. Αν και δεν διευκρινίζεται από τον νομο, είμαστε βέβαιοι πως εφόσον στην υπό σύσταση εταιρεία θα εισφερθεί ακίνητο θα πρέπει να γίνει μέσω συμβολαιογράφου. Άρα σε όσες προς σύσταση εταιρείες θέλουμε να εισφέρουμε ακίνητο δεν θα μπορούμε να κάνουμε χρήση της e-ΥΜΣ.
• Καταργείται το παράβολο προελέγχου επωνυμίας (10 ευρώ) και μειώνεται το κόστος του γραμματίου σύστασης κατά 70%.
• Δεν απαιτείται η προσκόμιση φορολογικής ενημερότητας κατά τη σύσταση (χωρίς να σημαίνει πως δεν πρέπει να ναι φορολογικά ενήμερος ο ενδιαφερόμενος)
• Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας χορηγείται ο νέος Α.Φ.Μ. καθώς και ηλεκτρονικός κλειδάριθμος TAXIS.
• Επίσης, με την ολοκλήρωση της διαδικασίας ενημερώνεται αυτόματα ο αντίστοιχος ασφαλιστικός φορέας και εκκινείται αυτόματα η εγγραφή των υπόχρεων στο ασφαλιστικό ταμείο
• Η πρώτη χρονιά λειτουργίας του συστήματος θα είναι δωρεάν προκειμένου να προσελκύσει τον κόσμο.

Σημαντική επίσης παρέμβαση του νόμου 4441/2016 αποτελεί το γεγονός ότι στο εξής μια Ο.Ε. μπορεί να μετατραπεί σε Ε.Ε. με ομόφωνη απόφαση των ομορρύθμων εταίρων. Μέχρι σήμερα είχαμε γίνει μάρτυρες πολλές φορές της δυσανασχέτησης πελατών ή και τρίτων οι οποίοι επιθυμούσαν να μετατρέψουν την Ο.Ε. που είχαν σε Ε.Ε. και δε μπορούσαν. Χαρακτηριστικότερο και πιο συχνό παράδειγμα ήταν αυτό όπου πατέρας ήθελε να βάλει το παιδί του στην εταιρεία ως απλό ετερόρρυθμο μέλος αλλά το Γ.Ε.ΜΗ. δεν το δεχόταν και τον ανάγκαζε ή να τον εντάξει ως ομόρρυθμο ή να μετατρέψει την Ο.Ε. σε κεφαλαιουχική εταιρεία (π.χ. Ι.Κ.Ε.). Πλέον η Ο.Ε. μπορεί να μετατραπεί σε Ε.Ε. με τους εξής δύο τρόπους:

• Είτε με την είσοδο νέου εταίρου στην Ο.Ε. ο οποίος επιθυμεί να εισέλθει ως ετερόρρυθμος
• Είτε με την μετατροπή της ιδιότητας ενός ή περισσότερων ομορρύθμων σε ετερόρρυθμους εταίρους.

Η διαδικασία που θα ακολουθείται για την μετατροπή Ο.Ε. σε Ε.Ε. είναι ίδια με αυτή της μετατροπής άλλης εταιρικής μορφής σε Ι.Κ.Ε. σύμφωνα με το άρθρο 107 του ν.4072/2012. Όπως τονίζει ο νόμος και όπως είχαμε σημειώσει και στο παλιότερο άρθρο μας, ο ομόρρυθμος εταίρος που γίνεται ετερόρρυθμος εταίρος συνεχίζει να ευθύνεται για 5 χρόνια εις ολόκληρον για κάθε υποχρέωση της εταιρείας που είχε δημιουργηθεί μέχρι και την ημερομηνία αλλαγής της ιδιότητάς του σε ετερόρρυθμο και της καταχώρησης στο ΓΕΜΗ. Αυτό συμβαίνει διότι ως ομόρρυθμος εταίρος αποκτά την εμπορική ιδιότητα παράγωγα από την εταιρεία του και ως γνωστόν οι εμπορικές αξιώσεις έχουν 5ετη παραγραφή. Εφόσον οι δανειστές συγκατατέθηκαν στο να μετατραπεί η εταιρεία ο νόμος προβλέπει πως η ευθύνη του ομορρύθμου που γίνεται ετερόρρυθμος παύει και δεν ισχύει για αυτόν η πενταετία.

Επειδή πιστεύουμε πως θα υπάρξουν ορισμένες παρανοήσεις και προκειμένου οι αρμόδιοι να μην προχωρούν μεταγενέστερα σε εκδόσεις εγκυκλίων και υποβολή ερωτημάτων στο ΓΕΜΗ,  ένα ζήτημα χρήζει τροποποίησης στη ρύθμιση αυτή του ψηφισθέντος νόμου:

1. Η έναρξη της πενταετίας για την ευθύνη του ομορρύθμου που μετατρέπεται σε ετερόρρυθμος πρέπει να άρχεται από την ανακοίνωση της μετατροπής από το ΓΕΜΗ και όχι από την καταχώρηση όπως διατυπώνεται στον νόμο. Το ίδιο ισχύει και για το άρθρο 107 του Ν.4072/2012 το οποίο μπερδεύει αρχικά όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τις διαδικασίες αυτές.

Αν είστε δανειστής και ανησυχείτε πως κινδυνεύουν τα συμφέροντά σας και το εισπράξιμο της απαίτησής σας, έχετε δυνατότητα εντός ενός μηνός από την καταχώρηση (ανακοίνωση) της απόφασης μετατροπής της εταιρείας να ζητήσετε την ακύρωσή της. Η διαδικασία που ακολουθείται είναι αυτή της εκούσιας δικαιοδοσίας στα δικαστήρια (σύντομη και χαμηλού κόστους) όπου θα πρέπει να αποδείξετε με ποιον τρόπο θίγονται τα συμφέροντά σας από την μετατροπή αυτή. Εφόσον ο δικαστής κρίνει πως είναι βάσιμοι οι φόβοι σας θα διατάξει την ακύρωση της μετατροπής.

Φυσικά κρατάμε τις επιφυλάξεις μας για το πόσο άμεσα εφαρμόσιμα θα είναι όλα αυτά που σχετίζονται με την νέα ηλεκτρονική Υπηρεσία Μιας Στάσης καθώς το παρελθόν μας έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι καλό είναι να κρατάμε μικρό καλάθι. Πιθανόν να υπάρξουν και ορισμένες αντιδράσεις από συγκεκριμένους επαγγελματικούς φορείς όπως των συμβολαιογράφων από τους οποίους αφαιρείται επαγγελματική ύλη. Το σίγουρο είναι πως τουλάχιστον όσον αφορά την επιχειρηματικότητα ο νόμος αυτός παρά τις όποιες ατέλειές του κινείται στην σωστή κατεύθυνση. Εμείς εδώ θα είμαστε και στο μέλλον προκειμένου να επισημαίνουμε τα κακώς κείμενα και να προτείνουμε λύσεις σύμφωνες με την βέλτιστη επιχειρηματική πρακτική.