Έχετε περιουσία στο εξωτερικό;

Του Γιώργου Δαλιάνη

Στη φετινή, δήλωση φόρου εισοδήματος που θα υποβάλλουμε στους κωδικούς 029 για το φορολογούμενο και 030 για τη σύζυγο, καλούμαστε να δηλώσουμε εάν έχουμε περιουσία στο εξωτερικό, όπως ακίνητα, καταθέσεις, ομόλογα κλπ περιουσιακά στοιχεία.

Επίσης στον πίνακα Δ1 της δήλωσης καλούμαστε να δηλώσουμε τα ετήσια εισοδήματα (χρήσης 2014) αλλοδαπής προέλευσης, όπως τόκους, μερίσματα και δικαιώματα.

Στον πίνακα Δ2 και στο κωδικό 171 για το φορολογούμενο και 172 για τη σύζυγο, ζητείται να δηλωθεί το καθαρό εισόδημα από ακίνητη περιουσία που βρίσκεται στην αλλοδαπή.

Τέλος στον πίνακα Ε και στους κωδικούς 865 και 866 θα πρέπει να δηλώσουμε το κέρδος από μεταβίβαση τίτλων αλλοδαπής.

Τα ερωτήματα που τίθενται ή εκ του πονηρού, ή αντικατοπτρίζουν την αβεβαιότητα και το φόβο των συνεπών φορολογουμένων είναι :

• Θα μας εντοπίσουν αν δεν τα δηλώσουμε;
• Αν τα δηλώσουμε παρότι είναι νόμιμα θα μπλέξουμε;

Πάνω σε αυτά τα ερωτήματα οι φορολογούμενοι πρέπει να γνωρίζουν ότι:

Από 1/1/2015 με το ν.4170/2013 (ΦΕΚ Α 163/12.7.2013) έχει τεθεί σε ισχύ η οδηγία  (2011/16 /Ε.Ε.) , για τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας που αφορά, μεταξύ άλλων, την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών για εισοδήματα από απασχόληση, συντάξεις, ακίνητη περιουσία και ασφάλειες ζωής. Τα κράτη μέλη οφείλουν να κοινοποιούν τις παραπάνω πληροφορίες τουλάχιστον μια φορά ετησίως.

Από 1/1/2015 , όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ εκτός της Αυστρίας , εφαρμόζουν την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών για τους τόκους από καταθέσεις που λαμβάνουν φυσικά πρόσωπα.

Από το 2016, η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών θα εφαρμόζεται και σε άλλα χρηματοπιστωτικά προϊόντα (πχ ομόλογα, αμοιβαία). Η Αυστρία αντί αυτής της ανταλλαγής πληροφοριών μπορεί να παρακρατεί το 25% του φόρου και να μεταβιβάζει το 75% στο κράτος φορολογικής κατοικίας του δικαιούχου των τόκων.

Στο ίδιο νομικό πλαίσιο κινούνται και οι συμβάσεις που έχει υπογράψει η Ε.Ε. με Ελβετία, Ανδόρα, Μονακό, Λιχτενστάιν και Σαν Μαρίνο. Επιπλέον, η Ελλάδα έχει υπογράψει  διμερείς συμβάσεις ανταλλαγής πληροφοριών με τα εξαρτημένα εδάφη του Ηνωμένου Βασιλείου (Τζέρσεΐ, Γκέρνεσεΐ, Νήσος Μαν) των κάτω χωρών (Αρούμπα και πρώην Ολλανδικές Αντίλλες) καθώς και με τα συνδεδεμένα στο Ηνωμένο Βασίλειο εδάφη της Καραϊβικής, όπως οι Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι και οι Νήσοι Κεΐμαν.

Το σύστημα αυτό, της αυτόματης ανταλλαγής χρηματοοικονομικών πληροφοριών είναι μέτρο που καταργεί στην ουσία το τραπεζικό απόρρητο και συνιστά αξιοσημείωτη πρόοδο για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.

Από 1/1/2017 τίθεται σε ισχύ η σύμβαση για την αυτόματη ανταλλαγή χρηματοοικονομικών πληροφοριών, η οποία υπεγράφη στις 29/10/2014  με πρωτοβουλία του ΟΟΣΑ και βασίζεται στο μοντέλο που εισήγαγαν οι Η.Π.Α. για την εφαρμογή της νομοθεσίας Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA). Η ανταλλαγή πληροφοριών θα αφορά τόσο τα υπόλοιπα τραπεζικών λογαριασμών, όσο και το εισόδημα από τόκους, μερίσματα και άλλα χρηματοοικονομικά προϊόντα, όπως και το εισόδημα από την πώληση ή ρευστοποίηση αυτών.  Η πλειονότητα των συμβαλλομένων κρατών δεσμεύεται προς διενέργεια πρώτης ανταλλαγής πληροφοριών τον Σεπτέμβριο του 2017. Τη σύμβαση έχουν υπογράψει μέχρι στιγμής 51  κράτη μέσα σε αυτά είναι όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε. εκτός από τη Βουλγαρία. Σε αντίθεση με τη FATCA  των Η.Π.Α., για την ανταλλαγή των πληροφοριών λαμβάνεται υπόψη η κατοικία και όχι η υπηκοότητα του προσώπου.

Είναι προφανές, ότι οι φορολογούμενοι οι οποίοι νομίμως έχουν αποκτήσει περιουσία ή διατηρούν καταθέσεις στην αλλοδαπή, δεν έχουν κανένα πρόβλημα να συμπληρώσουν τους επίμαχους κωδικούς στην ετήσια δήλωση φόρου εισοδήματος. Όσοι φορολογούμενοι έχουν πρόβλημα , στην δικαιολόγηση της απόκτησης και κατοχής περιουσίας καλό θα είναι να επωφεληθούν από το σχέδιο νόμου, <<Πρόγραμμα Εθελοντικής Αποκάλυψης κεφαλαίων και επενδύσεων και φορολογικής συμμόρφωσης>>, που κατέθεσε το Υπουργείο Οικονομικών, το οποίο προβλέπεται να ψηφιστεί μέσα στον Ιούνιο. Το σχέδιο προβλέπει ευνοϊκές έως και χαριστικές διατάξεις που ευνοούν την νομιμοποίηση αδήλωτης περιουσίας.

Με την εγκύκλιο του Υπουργείου Οικονομικών ΠΟΛ 1042/2015  δίνονται οδηγίες που περιγράφουν την διαδικασία και τη φορολογική μεταχείριση του εισοδήματος από μερίσματα, τόκους και δικαιώματα.