Νέες οδηγίες για τον έλεγχο εμβασμάτων εξωτερικού

Του Γιώργου Δαλιάνη
Το Υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε την εγκύκλιο ΠΟΛ 1228/15-10-2014, με θέμα την παροχή πρόσθετων οδηγιών στο πλαίσιο χειρισμού των υποθέσεων φορολογούμενων που έστειλαν εμβάσματα στο εξωτερικό κατά τα έτη 2009-2011, με την οποία χαράζει νέα πορεία και αλλάζει – δυστυχώς πολύ καθυστερημένα – κατεύθυνση.
Η διαταγή αυτή είναι συνέχεια της ΠΟΛ.1033/21-2-2013, η οποία καταστρατηγήθηκε από τα Διευθυντικά στελέχη του Κέντρου Ελέγχου Φορολογούμενων Μεγάλου Πλούτου (ΚΕ.ΦΟ.ΜΕ.Π), που την ερμήνευσαν και εφάρμοσαν αυθαίρετα κατά την δική τους κρίση.
Τι ακριβώς προβλέπει η εγκύκλιος και ποιες κατευθύνσεις παρέχει στους υπαλλήλους του Υπουργείου σχετικά με την σωστή και πιστή εφαρμογή της Νομοθεσίας;

Η εγκύκλιος μεταξύ των άλλων στέκεται στα ακόλουθα θέματα που αφορούν και την πλειονότητα των φορολογούμενων.

Κάλυψη εμβασμάτων με χρηματικά ποσά που υπήρχαν στην κατοχή του φορολογούμενου έως και την τελευταία ημέρα του τελευταίου παραγεγραμμένου έτους.
Το τελευταίο παραγεγραμμένο έτος είναι το 1999 (31/12/1999) και πριν την ημερομηνία αυτή δεν μπορεί να γίνει επί της ουσίας οποιοσδήποτε έλεγχος. Επίσης στην έννοια των χρηματικών ποσών περιλαμβάνονται, εκτός από τις καταθέσεις και τα επενδυτικά προϊόντα γενικά (ομόλογα, μετοχές, repos, αμοιβαία κεφάλαια κλπ.) για τα οποία προκύπτει από αποδεικτικά στοιχεία (βεβαιώσεις χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων) ότι ήταν διαθέσιμα την 31.12.1999 και εκποιήθηκαν – ρευστοποιήθηκαν σε χρόνο προγενέστερο της μεταφοράς χρηματικού ποσού στο εξωτερικό με έμβασμα. Θα πρέπει ασφαλώς να έχουν υποβληθεί κι οι σχετικές δηλώσεις φόρου εισοδήματος.
Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημάνουμε ότι και δύο εγκύκλιοι (1033/21-2-2013 και η πρόσφατη 1228/15-10-2014) δεν απαιτούν έλεγχο των φορολογικών δηλώσεων και τεκμηρίωση των χρηματικών ποσών που υπήρχαν την 31.12.1999, απλά αποδέχονται τις βεβαιώσεις των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Οι φορολογούμενοι επομένως, μπορούν να επικαλεστούν τα ποσά αυτά χωρίς άλλα προαπαιτούμενα.

Κάλυψη εμβασμάτων με το προϊόν της εκποίησης περιουσιακών στοιχείων.
α) Περιουσιακά στοιχεία (ακίνητα, μετοχές εισηγμένες ή μη κλπ.) που έχουν αποκτηθεί έως και την 31.12.1999 και εκποιήθηκαν μετά την 1-1-2000 και πάντως πριν την αποστολή του εμβάσματος, λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ποσό που προέκυψε και όχι μειωμένο κατά το κόστος απόκτησής του. Απαιτείται η προσκόμιση των παραστατικών εκποίησης και όχι της απόκτησης.
β) Περιουσιακά στοιχεία (ακίνητα, μετοχές εισηγμένες ή μη κλπ) που έχουν αποκτηθεί από την 1.1.2000 και μετά και εκποιήθηκαν πριν την αποστολή εμβάσματος, λαμβάνεται υπόψη το ποσό της διαφοράς που προκύπτει μεταξύ της αγοράς και πώλησης αυτών.
γ) Για περιουσιακά στοιχεία (ακίνητα, μετοχές εισηγμένες ή μη κλπ) που έχουν αποκτηθεί και εκποιηθεί ως το τέλος του 1999, λαμβάνεται υπόψη το ποσό που προέκυψε από την εκποίηση αυτή, εφόσον αποδεικνύεται από σχετικά παραστατικά και υπό τη προϋπόθεση ότι δεν έχουν συμπεριληφθεί στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος. Στην περίπτωση που ο φορολογούμενος κάνει χρήση της βεβαίωσης χρηματικών ποσών σε τράπεζες ως το τέλος του έτους 1999, κατά τα οριζόμενα στη παράγραφο 12 της ΠΟΛ 1033/21-2-2013 δεν μπορεί να επικαλεστεί και τα αναφερόμενα στο προηγούμενο εδάφιο.
Ειδικά για τις εισηγμένες στο Χρηματιστήριο μετοχές, εκτός από τα πρωτότυπα παραστατικά πώλησης (πινακίδια) θα πρέπει να προσκομίζεται και αναλυτική κίνηση της μερίδας του επενδυτή (φορολογούμενου) από το χρηματιστήριο Αξιών.

Κατανομή κοινών λογαριασμών στους συνδικαιούχους.
Στις περιπτώσεις αποστολών εμβασμάτων που πραγματοποιούνται από κοινούς λογαριασμούς, πρέπει να γίνεται καταρχήν ισομερής επιμερισμός αυτών μεταξύ των συνδικαιούχων του λογαριασμού προέλευσης του εμβάσματος. Σημειώνεται ότι στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να εκδίδεται εντολή ελέγχου σε όλα τα πρόσωπα του κοινού λογαριασμού και εφόσον συμμετέχει ανήλικος έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 5 του Ν.2238/94 όπως ίσχυαν.
Σε περίπτωση που ο ελεγχόμενος επικαλείται διαφορετική αναλογία αυτών των χρηματικών ποσών, οφείλει να αποδείξει με κάθε πρόσφορο μέσο τον ισχυρισμό του.
Επί αμφισβήτησης του ισχυρισμού του ελεγχόμενου από τη φορολογική αρχή, η ίδια οφείλει να αιτιολογήσει την αναλογία που αυτή επικαλείται εάν αυτή είναι διαφορετική του ισομερούς επιμερισμού. Η αιτιολόγηση αυτή πρέπει να είναι ειδική και εμπεριστατωμένη (σχετικές διατάξεις άρθρων 28 και 64 του Ν.4174/2013).

Η ΠΟΛ 1228/15-10-2014 δίνει επίσης οδηγίες σχετικά με:
• την αντιμετώπιση εμβασμάτων με ποσά που προκύπτουν από επαναπατρισμό κεφαλαίων
• υποθέσεις εμβασμάτων κατοίκων εξωτερικού και τέλος
• τη διαδικασία υποβολής συμπληρωματικών δηλώσεων.

Όπως προαναφέραμε, εμείς στεκόμαστε στις περιπτώσεις που αφορούν την πλειοψηφία των υποθέσεων. Για τις υποθέσεις αυτές οι υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών (κυρίως το ΚΕ.ΦΟ.ΜΕ.Π) επέβαλαν άδικα παράνομα και καταχρηστικά υπέρογκους φόρους με τις ανάλογες δυσβάσταχτες προσαυξήσεις, που είναι αδύνατο να καταβληθούν. Μια τακτική ανάλγητη που καταστρέφει Ελληνικές οικογένειες.

Πολλές από αυτές τις υποθέσεις βρίσκονται σήμερα στη διαδικασία επανεξέτασης από την υπηρεσία που ορίζει το άρθρο 63 του Ν.4174/2013. Πιστεύουμε ότι όλες οι υποθέσεις πρέπει να εξεταστούν κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της ΠΟΛ 1228/15-10-2014. Η σιωπηρή απόρριψή τους δεν μπορεί πλέον να μην θεωρείται τουλάχιστον εγκληματική αμέλεια.
Επίσης, πρέπει να ληφθεί μέριμνα για τις υποθέσεις που ήδη έχουν πάρει το δρόμο της Δικαιοσύνης, ώστε να ανακουφιστούν κι οι φορολογούμενοι που άδικα έχουν οδηγηθεί στα δικαστήρια.

Τελειώνοντας θέτω κάποια ερωτήματα. Το λάθος (αν είναι λάθος), η άγνοια, η αμέλεια, η αλαζονεία έως πότε και μέχρι ποιο σημείο θα μένουν ατιμώρητα;
Ενώ ο φοροελεγκτικός μηχανισμός καταλογίζει στον έλληνα φορολογούμενο «τεκμήριο ενοχής» αντί του συνταγματικά κατοχυρωμένου τεκμηρίου αθωότητας, οδηγώντας τον σε ένα κυκεώνα δικαστικών διαμαχών, από την άλλη μεριά αρκεί άραγε, απλά και μόνο η ειλικρινής ή προσποιητή μεταμέλεια κάποιων εκ του μηχανισμού αυτού, να καλύψει παραβατικές έως κι εγκληματικές συμπεριφορές χωρίς καμία κύρωση;