Του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία της Βασιλικής Ηλιοπούλου και της Μαρίας Πουρνιά*

Σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 100 του Ν. 4072/2013, για να διανεμηθούν κέρδη στις ΙΚΕ, πρέπει αυτά να προκύπτουν από τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις. Οι εταίροι αποφασίζουν για τα κέρδη που θα διανεμηθούν και το καταστατικό μπορεί να ορίζει ελάχιστη υποχρεωτική διανομή κερδών. Η προσωρινή απόληψη κερδών, μπορεί να αποφασισθεί για μέρος των εταίρων, εφόσον υφίσταται συμφωνία για αυτό. Εφόσον το προβλέπει το καταστατικό, είναι δυνατή η ασύμμετρη διανομή κερδών για μία δεκαετία κατ’ ανώτατο όριο.

Σε παλαιότερη αρθρογραφία μας («Προνομιούχες μετοχές και ασύμμετρη διανομή μερίσματος στις Α.Ε.») έχουμε αναφερθεί στο θέμα της ασύμμετρης διανομής μερισμάτων στις ΑΕ και συγκεκριμένα στις προνομιούχες μετοχές. Στο παρόν άρθρο θα αναλύσουμε την ασύμμετρη διανομή κερδών στις ΙΚΕ, η οποία διαφοροποιείται σε σχέση με τις ΑΕ, κυρίως ως προς το ότι, όπως θα δούμε παρακάτω, ορίζεται από τον νόμο ανώτατο χρονικό διάστημα για την ασύμμετρη διανομή και συγκεκριμένα δεκαετία.

Καταρχήν, οι εταίροι μίας ΙΚΕ έχουν δικαίωμα στα καθαρά κέρδη που προκύπτουν από τον ετήσιο ισολογισμό και το καταστατικό μπορεί να επιτρέπει και την «ασύμμετρη διανομή» (άρθρο 100 παρ.3 του ν.4072/2012) στα κέρδη, με απόφαση Γενικής Συνέλευσης που θα ορίζει την διαφοροποίηση του ποσοστού συμμετοχής σε σχέση με το ποσοστό που έχουν στην εταιρεία.

Για την έγκριση των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων και τη διανομή κερδών απαιτείται απόφαση των εταίρων. Κάθε έτος και πριν από κάθε διανομή κερδών πρέπει να κρατείται τουλάχιστον το ένα εικοστό (1/20) των καθαρών κερδών, για σχηματισμό τακτικού αποθεματικού. Το αποθεματικό αυτό μπορεί μόνο να κεφαλαιοποιείται ή να συμψηφίζεται με ζημίες. Πρόσθετα αποθεματικά μπορούν να αποφασίζονται από τους εταίρους.

Για να διανεμηθούν κέρδη, πρέπει αυτά να προκύπτουν από τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις. Οι εταίροι αποφασίζουν για τα κέρδη που θα διανεμηθούν.

Μέχρι την έγκριση των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων από την Τακτική Γενική Συνέλευση μπορεί να αποφασιστεί κατά την διάρκεια της χρήσης η καταβολή προσωρινών κερδών στους εταίρους και αυτή η διανομή τελεί υπό την αίρεση της επιβεβαίωσης των ποσών από τις οριστικές οικονομικές καταστάσεις και την έγκρισή τους από το αρμόδιο εταιρικό όργανο. Για τον σκοπό αυτό η σύνταξη προσωρινών καταστάσεων διευκολύνει την ελεγκτική διαδικασία και την διαφάνεια μεταξύ των εταίρων.

Η συμμετοχή των εταίρων στα κέρδη είναι ανάλογη προς τον αριθμό των μεριδίων που έχει κάθε εταίρος. Ωστόσο, εφόσον το προβλέπει το καταστατικό είναι δυνατή η ασύμμετρη διανομή κερδών στις ΙΚΕ, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των εταίρων, όμως, είναι σημαντικό να αιτιολογείται αυτή η διαφοροποίηση στην απόφαση προς τεκμηρίωση σε ενδεχόμενο φορολογικό έλεγχο, προκειμένου να μην κριθεί η κίνηση ως τεχνητή διευθέτηση (άρθρο 39 ν. 5104/20204). Με βάση το άρθρο 100 παρ. 4 του ν. 4072/2012 ορίζεται ότι: «Το καταστατικό μπορεί να προβλέπει ότι για ορισμένο χρόνο, που δεν θα υπερβαίνει τη δεκαετία, κάποιος εταίρος ή εταίροι δεν μετέχουν ή μετέχουν περιορισμένα στα κέρδη ή στο προϊόν της εκκαθάρισης ή ότι έχουν δικαίωμα λήψης πρόσθετων κερδών».

Βέβαια ένα θέμα που ανακύπτει εδώ είναι ότι με βάση την διατύπωση του νόμου προκύπτει ότι θα πρέπει το Καταστατικό να προβλέπει επακριβώς τον τρόπο συμμετοχής στα κέρδη, εφόσον αυτός διαφοροποιείται σε σχέση με τη συμμετοχή στο εταιρικό κεφάλαιο. Δηλαδή, εάν οι εταίροι επιθυμούν να αλλάξουν την ποσόστωση, θα πρέπει να προβαίνουν κάθε φορά σε τροποποίηση καταστατικού.

Παράδειγμα ασύμμετρης διανομής:

Δυο εταίροι συμμετέχουν στο κεφάλαιο κατά 50%

Στο καταστατικό προβλέπεται ότι για 5 χρόνια ο εταίρος Α για λαμβάνει το 80% των κερδών και η διανομή αυτή δεν είναι αμοιβή διαχειριστή.

Καθαρά κέρδη προ φόρων 100.000 € –  (μείον) φόρος εισοδήματος 22% 22.000 € = Υπόλοιπο 78.000 €

Μείον τακτικό αποθεματικό (1/20) 78.000 € – 5% {3.900 €} = 74.100 €

Διανομή εταίρος Α – 80%  59.280 €  Από το ποσό αυτό θα κρατηθεί φόρος Μερισμάτων 5 % 2.964 € Υπόλοιπο για καταβολή  56.316 €.

Διανομή εταίρος Β – 20 %   14.820   Από το ποσό αυτό θα κρατηθεί φόρος Μερισμάτων 5 % 741 € Υπόλοιπο για καταβολή  14.079 €.

Τέλος, σημειώνουμε ότι για τη διανομή των κερδών από τα κέρδη παρελθόντων ετών αρκεί η έκτακτη γενική συνέλευση των εταίρων.  Σε έγκριση της τακτικής γενικής συνέλευσης τελούν οι προσωρινές απολήψεις έναντι κερδών (ΠΟΛ 1068/2016).

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.gr

* O Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Η κα Βασιλική Ηλιοπούλου είναι πρώην Γενική Διευθύντρια Φορολογικής Διοίκησης και συνεργάτης της ARTΙON A.E.

H Μαρία Πουρνιά είναι Senior Partner της Artion Α.Ε.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία του Γιάννη Αρτσίτα και της Νίκης Χατζοπούλου*

Η λήψη ενός καταναλωτικού δανείου από τη φύση του αφορά την κάλυψη καταναλωτικών αναγκών ενός προσώπου. Όμως, υπό προϋποθέσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη τεκμηρίου συμμετοχής σε σύσταση εταιρείας, αύξηση κεφαλαίου και σε αγορά εταιρικών μεριδίων ΟΕ, ΕΕ, ΕΠΕ, ΙΚΕ και μετοχών ΑΕ. Στο παρόν άρθρο εξετάζουμε την δυνατότητα αυτή και τις σχετικές προϋποθέσεις.

Σύμφωνα με το άρθρο 32 του ΚΦΕ, η απόκτηση συμμετοχών σε προσωπική ή κεφαλαιουχική εταιρεία αποτελεί τεκμήριο απόκτησης και ο φορολογούμενος οφείλει να αποδείξει την επάρκεια των κεφαλαίων που δικαιολογούν αυτή την κίνηση ως προερχόμενα από τα φορολογηθέντα ή αφορολόγητα εισοδήματά του.

Όπως είναι γνωστό, σύμφωνα με το άρθρο 34 του ν. 4172/2013 (τεκμήρια απόκτησης) για την κάλυψη τεκμηρίου απόκτησης μεταξύ άλλων μπορούν να χρησιμοποιηθούν και τα ληφθέντα δάνεια τα οποία έχουν ληφθεί και αποδεικνύονται με έγγραφα στοιχεία που φέρουν βέβαιη χρονολογία.

Στο πλαίσιο αυτό είναι εφικτή η κάλυψη του τεκμηρίου αγοράς συμμετοχών σε εταιρεία με καταναλωτικό δάνειο, αλλά υπόκειται σε συγκεκριμένες προϋποθέσεις και απαιτείται σωστή τεκμηρίωση, όπως:

• Το δάνειο έχει χορηγηθεί από αναγνωρισμένο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα της Ελλάδας ή της αλλοδαπής.
• Υπάρχουν όλα τα νόμιμα δικαιολογητικά όπως σύμβαση δανείου και τα αποδεικτικά εκταμίευσης των χρημάτων.
• Έχει δηλωθεί το ποσό του δανείου στην ετήσια φορολογική δήλωση (Ε1).
• Αποδεδειγμένη χρήση του δανείου, δηλαδή ότι τα χρήματα ελήφθησαν πριν από την απόκτηση των συμμετοχών και τα χρήματα μεταφέρθηκαν από τον λογαριασμό που πιστώθηκε το δάνειο στον λογαριασμό του πωλητή.
• Όλα τα σχετικά έγγραφα, όπως σύμβαση δανείου, αποδεικτικό μεταφοράς των χρημάτων σε εταιρικό λογαριασμό για την αγορά των συμμετοχών, θα πρέπει να φυλαχθούν (τουλάχιστον) για μία πενταετία από τη λήψη του δανείου διότι η ΑΑΔΕ έχει δικαίωμα ελέγχου της εν λόγω συναλλαγής.

Σε κάθε περίπτωση για να γίνει δεκτό το δάνειο για την κάλυψη τεκμηρίου θα πρέπει να αποδεικνύεται το πραγματικό γεγονός της ροής των χρημάτων. Ακόμη και δάνεια που έχουν ληφθεί για άλλο σκοπό μπορεί να χρησιμοποιηθούν για δικαιολόγηση απόκτησης περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο ενός φορολογικού ελέγχου και οι ελεγκτικές αρχές (ΚΕΜΕΦ, ΕΛΚΕ, ΥΕΔΔΕ, ΣΔΟΕ) για τον έλεγχο αυτό ζητούν απαραίτητα έγγραφα όπως:

• Σύμβαση δανείου και το ποσό που έχει εκταμιευθεί.
• Αποδεικτικά χρήσης (καταστατικά εταιρείας δημοσιευμένα στο ΓΕΜΗ, σύμβαση μεταβίβασης μετοχών, αποφάσεις εταιρικών οργάνων, αποδεικτικά μεταφοράς του ποσού σε εταιρικό λογαριασμό).
• Τραπεζικά έγγραφα εκταμίευσης χρήσης του δανείου και του υπολοίπου που παραμένει στον λογαριασμό.

Εν κατακλείδι, δεν είναι απολύτως ασφαλές να λαμβάνεται δάνειο και να χρησιμοποιείται για διαφορετικό σκοπό αυτόν για τον οποίο χορηγήθηκε, διότι αυτό μπορεί να μην γίνει αποδεκτό στο πλαίσιο ενός φορολογικού ελέγχου. Έχουμε τονίσει σε παλαιότερη αρθρογραφία μας τη διάσταση μεταξύ αφενός της φορολόγησης με τεκμήρια κατά την υποβολή δήλωσης και αφετέρου του υπολογισμού των διαθεσίμων εισοδημάτων κατά τον φορολογικό έλεγχο και θα πρέπει επιτέλους αυτό το θέμα να αντιμετωπιστεί από την Φορολογική Διοίκηση.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.gr

* O Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

O Γιάννης Αρτσίτας είναι Senior Accountant και Υπεύθυνος του τμήματος Φυσικών Προσώπων της Artion A.E.

H Νίκη Χατζοπούλου είναι Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω LL.Μ. & Διαμεσολαβήτρια, συνεργάτης της Artion Α.Ε.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη*

Η αύξηση κεφαλαίου είναι ένα από τα πλέον συνήθη εργαλεία χρηματοδότησης μίας εταιρείας. Στο πλαίσιο αυτό μπορεί να κατατεθούν χρήματα από εταίρους/μετόχους εν όψει μιας σκοπούμενης αύξησης κεφαλαίου. Τι γίνεται όμως εάν η αύξηση εν τέλει δεν ολοκληρωθεί;

Η αύξηση κεφαλαίου μίας εταιρείας ξεκινάει με μία απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων/εταίρων και σε εκτέλεση αυτής οι μέτοχοι/εταίροι που συμμετέχουν στην αύξηση καταθέτουν το ποσό της αύξησης στον εταιρικό λογαριασμό. Πριν την οριστική κατάθεση οι μέτοχοι δύνανται να καταθέσουν τα ποσά σε προσωρινό λογαριασμό προς αύξηση κεφαλαίου και η κεφαλαιοποίηση να γίνει σε μεταγενέστερο χρόνο.

Βασικά σημεία που εξετάζονται από τις ελεγκτικές αρχές όταν απαντώνται ποσά προοριζόμενα για αύξηση κεφαλαίου είναι τα εξής:

– Εξετάζεται εάν η κατάθεση είναι σύμφωνη με το εταιρικό συμφέρον.

Οι φορολογικές αρχές εξετάζουν τις καταθέσεις και κατά πόσον αυτές εξυπηρετούν τις ανάγκες της επιχείρησης.

Σημειώνουμε πως σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει τα ποσά που κατατίθενται να δικαιολογούνται από τα εισοδήματα των εταίρων/μετόχων.

– Χρόνος παραμονής ως προσωρινή κατάθεση πριν την ολοκλήρωση της οριστικής αύξησης

Σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 4308/20214 ορίζεται ότι: «1. Τα στοιχεία της καθαρής θέσης περιλαμβάνουν: 

(…)

α.2) οποιασδήποτε εισφοράς των ιδιοκτητών εφόσον υπάρχει ανέκκλητη δέσμευση κεφαλαιοποίησής της και υποχρέωση της οντότητας για έκδοση μετοχών ή άλλων συμμετοχικών τίτλων προς τους συνεισφέροντες εντός δώδεκα (12) μηνών από την ημερομηνία της εισφοράς». 

Συμπεραίνεται ότι εάν η κεφαλαιοποίηση δεν γίνει εντός της ανωτέρω προθεσμίας επιβάλλεται ψηφιακό τέλος συναλλαγής και καταλογίζονται τόκοι (βλ. ΔΕΔ 1620/2024).

Στο πλαίσιο άλλων αποφάσεων έχει κριθεί ότι η απαλλαγή από το τέλος χαρτοσήμου της κατάθεσης χρημάτων σε εμπορική εταιρεία για μελλοντική αύξηση του κεφαλαίου της, τελεί υπό την απαραίτητη προϋπόθεση της πραγματοποίησης της αύξησης αυτής. Σε περίπτωση που δεν πραγματοποιηθεί η αύξηση του κεφαλαίου για οποιονδήποτε λόγο θα πρέπει η λήπτρια των κατατεθέντων χρημάτων εταιρεία να επιστρέψει αυτά στον καταθέτη, προβαίνουσα σε σχετική εγγραφή στα βιβλία της (ΔΕΔ 1517/2017, ΔΕΔ 225/2020).

Βέβαια, αν οι καταθέσεις αυτές επιστρέφονται στους καταθέτες, τότε μπορεί να κριθεί ότι αυτό συνιστά δάνειο στην επιχείρηση και στην περίπτωση αυτή η κατάθεση επιβαρύνεται με ψηφιακό τέλος συναλλαγής 2,4% και τεκμαρτούς τόκους, με επιτόκιο το ισχύον για βραχυπρόθεσμες χορηγήσεις.

Εν κατακλείδι, είναι σκόπιμο τα χρήματα που προορίζονται για αύξηση κεφαλαίου να κεφαλαιοποιούνται σε σύντομο χρονικό διάστημα από την κατάθεσή τους, προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν χαρακτηρισμός τους ως δάνειο/ταμειακή διευκόλυνση.

Δείτε το άρθρο και στo E-FOROLOGIA.gr

* Ο Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Θάνου Δαλιάνη*

Μια πρόσφατη απόφαση της ΔΕΔ Αθήνας (1427/2024) φέρνει στο προσκήνιο ένα ζήτημα που απασχολεί πληθώρα ελληνικών επιχειρήσεων: τον ενδοομιλικό δανεισμό. Η απόφαση αυτή αποδεικνύει τη συνεχή εξέλιξη της τεχνογνωσίας των ελεγκτικών κέντρων και ειδικότερα των τμημάτων που εξετάζουν την τεκμηρίωση ενδοομιλικών συναλλαγών, αναδεικνύοντας τις αυξημένες γνώσεις και δυνατότητές τους.

Ενδοομιλικές συναλλαγές είναι οι συναλλαγές μεταξύ συνδεδεμένων μερών, όπως ορίζονται στο Άρθρο 2 του ΚΦΕ, με βάση συμμετοχή άνω του 33%, έλεγχο, ουσιώδη επιρροή ή συγγένεια. Οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούν τέτοιες συναλλαγές οφείλουν να τις τεκμηριώνουν, σύμφωνα με το Άρθρο 50 του Ν.4172/2013 και τον Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών (Ν.4174/2013).

Οι ενδοομιλικοί δανεισμοί και οι αντίστοιχοι τόκοι αποτελούν ενδοομιλικές συναλλαγές και πρέπει να συμμορφώνονται με την αρχή των ίσων αποστάσεων (arm’s length principle), δηλαδή να έχουν όρους αντίστοιχους με εκείνους ανεξάρτητων επιχειρήσεων. Η εκπεσιμότητα των τόκων εξετάζεται βάσει των Άρθρων 22, 23, 49 και 50 του Ν.4172/2013 και των Οδηγιών του ΟΟΣΑ.

Η τεκμηρίωση γίνεται μέσω Φακέλου Τεκμηρίωσης, όπως προβλέπουν η ΠΟΛ.1097/2014 (όπως τροποποιήθηκε) και το Άρθρο 21 του Ν.4174/2013. Κρίσιμη είναι η συγκριτική ανάλυση επιτοκίων, λαμβάνοντας υπόψη το ύψος και τη διάρκεια του δανείου, την πιστοληπτική ικανότητα, την ύπαρξη εξασφαλίσεων, τη νομισματική βάση και το προφίλ κινδύνου. Τα συγκριτικά στοιχεία αντλούνται από βάσεις δεδομένων ή στατιστικά τραπεζικών επιτοκίων (π.χ. Τράπεζα της Ελλάδος).

Αν το επιτόκιο αποκλίνει από τις αγοραίες συνθήκες ή δεν τεκμηριώνεται η επιχειρηματική σκοπιμότητα της χρηματοδότησης, οι σχετικοί τόκοι μπορεί να χαρακτηριστούν μη εκπιπτόμενοι και η φορολογική διοίκηση να αναμορφώσει τη φορολογητέα βάση.

Η απόφαση της ΔΕΔ ξεχωρίζει για την πλήρη και εις βάθος εφαρμογή των Οδηγιών του ΟΟΣΑ, υπερβαίνοντας την καθημερινή πρακτική της ελληνικής πραγματικότητας και επιβάλλοντας τις αυστηρές απαιτήσεις της διεθνούς φορολογίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην έννοια του παρεπόμενου οφέλους που απολαμβάνουν οι θυγατρικές εταιρείες πολυεθνικών ομίλων.

Η διάταξη 10.71 των Οδηγιών αναφέρεται ειδικά στο παρεπόμενο όφελος και στη σύνδεσή του με τον ενδοομιλικό δανεισμό:

10.71: «Ιδιαίτερες εκτιμήσεις πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό του βαθμού πιστοληπτικής ικανότητας για μια συνδεδεμένη επιχείρηση ενός Πολυεθνικού ομίλου. Όταν ένας Πολυεθνικός όμιλος έχει αξιολογηθεί από ξένο οίκο αξιολόγησης, αυτή η αξιολόγηση μπορεί να είναι ενημερωτική για την ανάλυση των ελεγχόμενων χρηματοοικονομικών συναλλαγών του ομίλου. […] Αυτή η προσέγγιση συνεπάγεται τη συνεκτίμηση των παρεπόμενων ωφελειών και της βελτίωσης της πιστοληπτικής ικανότητας της συνδεδεμένης επιχείρησης ως αποτέλεσμα της συμμετοχής της στον όμιλο.»

Η θυγατρική εταιρεία, αν αιτούταν δανεισμό από ανεξάρτητο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, θα αξιολογούνταν όχι μόνο με βάση τη δική της πιστοληπτική ικανότητα, αλλά και με βάση την ευρύτερη οικονομική δύναμη του ομίλου. Συνεπώς, στον ενδοομιλικό δανεισμό, η τεκμηρίωση δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στο νομικό πρόσωπο που λαμβάνει τη χρηματοδότηση, αφού η συμμετοχή του σε έναν όμιλο συνιστά πρόσθετη εγγύηση.

Η αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας δεν περιορίζεται στις κλασικές μητρικές και θυγατρικές εταιρείες. Κάθε εταιρεία με την οποία υπάρχει σύνδεση θεωρείται μέρος ενός ομίλου, και κατά την τεκμηρίωση του ενδοομιλικού επιτοκίου η πιστοληπτική ικανότητα πρέπει να εξετάζεται συνδυαστικά, σαν να πρόκειται για μια ενοποιημένη οντότητα. Στη συνέχεια, αυτή η εκτίμηση πρέπει να αντιπαραβάλλεται με εξειδικευμένα δεδομένα που καταγράφουν πραγματικά επιτόκια ανά βαθμό πιστοληπτικής ικανότητας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, στην υπό εξέταση υπόθεση, η προσφεύγουσα εταιρεία ήταν θυγατρική πολυεθνικού ομίλου. Το επιτόκιο με το οποίο δανείστηκε από την αλλοδαπή μητρική της εταιρεία δεν αντικατόπτριζε την πιστοληπτική ικανότητα του ομίλου, γεγονός που ο φορολογικός έλεγχος ορθώς έκρινε ότι παραβίαζε την αρχή των ίσων αποστάσεων. Το επιτόκιο αναπροσαρμόστηκε κατόπιν του φορολογικού ελέγχου στο 2,92% από  το 8,5%.

Στην πράξη, η εφαρμογή των σχετικών διατάξεων συνεπάγεται σημαντικό κόστος για πολλές οικογενειακές επιχειρήσεις, όπου η μετοχική βάση κατανέμεται μεταξύ συγγενών. Σε απλούστερες περιπτώσεις, είναι εφικτή η χρήση πιο προσιτών μεθοδολογιών, αποφεύγοντας τις δαπανηρές διαδικασίες που απαιτούν οι διεθνείς πρακτικές. Ενδεικτικά, το επιτόκιο δανείου που πρόσφατα παρασχέθηκε από ανεξάρτητο πιστωτικό ίδρυμα σε συνδεδεμένο μέρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως σημείο αναφοράς για τον καθορισμό του ενδοομιλικού επιτοκίου. Σε έλλειψη τέτοιων συγκριτικών δεδομένων, και όταν τα συνδεδεμένα μέρη είναι εγκατεστημένα αμφότερα στην Ελλάδα, σημείο αναφοράς μπορεί να αποτελέσει ο πίνακας επιτοκίων της Τράπεζας της Ελλάδος.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι ο αυθαίρετος καθορισμός επιτοκίου σε ενδοομιλικό δανεισμό, ειδικά για σημαντικά ποσά, μπορεί να προκαλέσει ειδικούς φορολογικούς ελέγχους από τις ομάδες της ΑΑΔΕ που έχουν δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια με αποκλειστική αρμοδιότητα την εξέταση ενδοομιλικών συναλλαγών.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.gr

* Ο Θάνος Δαλιάνης είναι Partner της GRAND VALUE, εταιρεία-μέλος του ΟΜΙΛΟΥ ARTION.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία του Πέτρου Παπαπέτρου και της Νίκης Χατζοπούλου*

Είναι πολύ συχνό το φαινόμενο των κεφαλαιουχικών εταιρειών (Α.Ε., Ε.Π.Ε., Ι.Κ.Ε.) που δεν απασχολούν προσωπικό ή απασχολούν ελάχιστο προσωπικό και την παροχή εργασίας προς τους πελάτες την πραγματοποιούν οι μέτοχοι/εταίροι. Τι ισχύει από πλευράς ασφαλιστικών υποχρεώσεων σε αυτή την περίπτωση;

Είναι γεγονός ότι ο ασφαλιστικός νόμος 4387/2016 επέβαλε υπέρογκες ασφαλιστικές εισφορές στα φυσικά πρόσωπα που είχαν ατομικές επιχειρήσεις, αλλά και στους εταίρους των προσωπικών εταιρειών (Ο.Ε. και Ε.Ε.). Προς αποφυγή επιβάρυνσης με αυτές τις εισφορές, πολλοί επιχειρηματίες στράφηκαν στην ίδρυση Ι.Κ.Ε. για να καρπωθούν τα πλεονεκτήματα ως προς τη μη υποχρέωση ασφάλισής τους στον ΕΦΚΑ ως εταίρων.

Η λύση αυτή αποδείχθηκε σωστή και σε πολλές περιπτώσεις σωτήρια για όσο ίσχυε ο προαναφερόμενος νόμος, δημιούργησε όμως αρκετά προβλήματα στους εταίρους, όπως π.χ. η τήρηση διπλογραφικών βιβλίων και ό,τι συνεπάγεται αυτό, αλλά κυρίως δημιουργεί πολλά προβλήματα ιδιαίτερα σε αυτό θέμα που σήμερα εμείς θα προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε, το οποίο πιστεύουμε ότι είναι σοβαρό και εγκυμονεί κινδύνους ως προς τη λειτουργία, φορολογία και ασφαλιστική κάλυψη των υπηρεσιών που παρέχουν οι εταίροι στις εταιρείες στις οποίες συμμετέχουν.

Σύμφωνα με το ν. 4072/2012 που ρυθμίζει τις σχέσεις και την λειτουργία των προσωπικών εταιρειών (Ο.Ε. , Ε.Ε.) παράλληλα με το άρθρο 741 του Αστικού Κώδικα ορίζεται ότι «Με τη σύμβαση εταιρείας, δύο ή περισσότεροι έχουν αμοιβαίως υποχρέωση να επιδιώκουν με κοινές εισφορές, κοινό σκοπό ιδίως οικονομικό». Επίσης, στο άρθρο 742 του Α.Κ. ορίζεται ότι «Οι εισφορές των εταίρων μπορούν να συνίστανται σε εργασία τους, σε χρήματα ή σε άλλα αντικείμενα , καθώς και σε άλλη παροχή». Με τα άρθρα αυτά καθορίζεται μια εργασιακή σχέση η οποία δεν συγκεντρώνει όλα τα εννοιολογικά χαρακτηριστικά μιας εξαρτημένης εργασίας. Δεν υφίσταται σύμβαση εργασίας, διότι δεν καθορίζεται μηνιαίος μισθός και οι υποχρεώσεις του εταίρου ως εργαζόμενου δεν υπόκειται σε έλεγχο από εργοδότη, αναφορικά με την εκτέλεση συγκεκριμένων εντολών όσον αφορά τον τρόπο και το χρόνο που χαρακτηρίζει μια έμμισθη παροχή υπηρεσίας. Επίσης, δεν υπόκειται σε έλεγχο από υπηρεσίες του Δημοσίου, Επιθεώρησης Εργασίας και ΕΦΚΑ. Όμως σε κάθε περίπτωση νομίμως οι εταίροι προσωπικών εταιρειών παρέχουν τις υπηρεσίες τους στην εταιρεία η οποία και αυτή με την σειρά της, τις προσφέρει στους πελάτες έναντι αμοιβής.

Παράδειγμα

Δυο υδραυλικοί έχουν συστήσει μια Ο.Ε. και παρέχουν τις υπηρεσίες τους προς αυτήν χωρίς αμοιβή και αμείβονται από τα ετήσια κέρδη που θα προκύψουν. Το ίδιο ισχύει και σε περίπτωση εταιρείας μεταξύ των λογιστών. Εάν είχε υπογραφεί σύμβαση εργασίας θα υπήρχαν όλες οι υποχρεώσεις των μισθωτών τόσο για τους εταίρους (μισθωτούς) όσο και τις εταιρείες.

Από την παραπάνω ανάλυση προκύπτει ότι οι εταίροι των προσωπικών εταιρειών δεν υποχρεούνται στη σύναψη σύμβασης εξαρτημένης εργασίας με την εταιρεία στην οποία συμμετέχουν για τις υπηρεσίες που παρέχουν και κατ’ επέκταση είναι νόμιμες οι υπηρεσίες που παρέχουν οι εταιρείες στους πελάτες τους.

Αντίθετα, δεν ισχύει το ίδιο καθεστώς και για τις κεφαλαιουχικές εταιρείες ΑΕ, ΕΠΕ, ΙΚΕ. Στο παράδειγμα με τους υδραυλικούς και λογιστές που συμμετέχουν σε ΑΕ, ΕΠΕ, ΙΚΕ, και προσφέρουν τις επαγγελματικές τους υπηρεσίες, οι αντίστοιχοι εταίροι/μέτοχοι είναι υποχρεωμένοι να συνάψουν σύμβαση εξηρτημένης εργασίας με την εταιρεία. Στην πράξη όμως αυτό πολύ συχνά δεν εφαρμόζεται.

Τέλος, επειδή πολλά ερωτήματα που μας έχουν τεθεί σχετικά με την υποκατάσταση της έμμισθης σύμβασης εργασίας με τίτλο κτήσης (απόδειξη δαπάνης), θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι ο τίτλος κτήσης καλύπτει τη λήψη υπηρεσιών για έκτακτες και ευκαιριακές ανάγκες. Για παράδειγμα σε μια ΙΚΕ που παρέχει λογιστικές υπηρεσίες για όλο το έτος, δεν μπορεί να καλυφθεί με τίτλο κτήσης διότι οι υπηρεσίες δεν είναι ευκαιριακού χαρακτήρα. Ανεξάρτητα από την αιτιολογία που θα αναφέρεται στον τίτλο κτήσης, οι ελεγκτικές αρχές θα μετατρέπουν αυτή σε έμμισθη σύμβαση εργασίας. Εξάλλου, επισημαίνουμε ότι ο τίτλος κτήσης επιβαρύνεται από τον Φεβρουάριο του 2019 με ασφαλιστικές εισφορές.

Κλείνοντας, θα θέλαμε να τονίσουμε προς αποφυγή σύγχυσης ότι στο παρόν άρθρο δεν θίγουμε το θέμα της αμοιβής των διαχειριστών και διευθυντών για τις εργασίες που παρέχουν για την διοίκηση της εταιρείας.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.gr

* Ο Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Ο Πέτρος Παπαπέτρου είναι Προϊστάμενος του τμήματος Μισθοδοσίας της Artion A.E.

Η Νίκη Χατζοπούλου είναι Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω LL.M. & Διαμεσολαβήτρια, συνεργάτης της Artion A.E.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία της Νίκης Χατζοπούλου και της Αλεξάνδρας Δαλιάνη*

Μία απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ Αθήνας 4503/2021) ήρθε να ταράξει τα νερά, αναγνωρίζοντας ως παραγωγικές (εκπεστέες) τις δαπάνες ένδυσης των δικηγόρων με το σκεπτικό ότι η άσκηση του επαγγέλματος αυτού απαιτεί ένα συγκεκριμένο dress code. Φυσικά, αυτό αφορά και πλήθος άλλων επαγγελμάτων, με το τοπίο να παραμένει θολό για ορισμένες περιπτώσεις.

Με βάση τα άρθρα 22 και 23 ΚΦΕ ορίζεται ο τρόπος έκπτωσης των δαπανών των επιχειρήσεων. Ο νόμος 4172/2013 (ΚΦΕ) ήρθε να αντικαταστήσει τον ν. 2238/1994 και συγκεκριμένα στα άρθρα 22 και 23 λιτά αναφέρει ότι όλες οι παραγωγικές δαπάνες εκπίπτουν και στο άρθρο 23 περιοριστικά αναφέρεται ποιες δεν εκπίπτουν. Όμως, αφενός οι ελεγκτές και αφετέρου η ΔΕΔ βαδίζουν στα χνάρια της πολυνομίας του προηγούμενου ΚΦΕ και συγκεκριμένα του άρθρου 31 (εκατοντάδες σελίδες για το ποιες δαπάνες εκπίπτουν με βάση εγκυκλίους και αποφάσεις δικαστηρίων), με χαρακτηριστικότερες την εγκύκλιο 1005/2005 και 1036/2006.

Πιο συγκεκριμένα, οι δαπάνες που πραγματοποιούνται πρέπει να εξυπηρετούν τους σκοπούς της επιχείρησης και για να είναι εκπιπτόμενες από το εισόδημα πρέπει να πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 22 και 23 του ΚΦΕ:

α) πραγματοποιούνται προς το συμφέρον της επιχείρησης ή κατά τις συνήθεις εμπορικές συναλλαγές της, συμπεριλαμβανομένων και δράσεων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.

β) αντιστοιχούν σε πραγματική συναλλαγή και η αξία της συναλλαγής δεν κρίνεται κατώτερη ή ανώτερη της αγοραίας, στη βάση των στοιχείων που διαθέτει η Φορολογική Διοίκηση.

γ) εγγράφονται στα τηρούμενα βιβλία απεικόνισης των συναλλαγών της περιόδου κατά την οποία πραγματοποιούνται και αποδεικνύονται με κατάλληλα δικαιολογητικά.

Ερμηνεύοντας τα άρθρα 22 και 23 του ΚΦΕ, η απόφαση της ΔΕΔ (4503/2021) έκρινε ότι οι δαπάνες ένδυσης, που ανάγονται στην άσκηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας του προσφεύγοντος (δικηγόρου) και αφορούν δαπάνες αγοράς κοστουμιών, υποκαμίσων, υποδημάτων καθώς και δαπάνες καθαρισμού τους, πρέπει να εκπέσουν από τα ακαθάριστα έσοδα αυτής, καθώς αφορούν αποκλειστικά την άσκηση του επαγγέλματος του δικηγόρου, το οποίο εκ φύσεως απαιτεί συγκεκριμένη ενδυματολογική πειθαρχία και ως εκ τούτου, επιβάλλει έναν αυστηρά καθορισμένο κώδικα ενδυμασίας (dress code). Φυσικά, ανάλογο dress code έχουν και πλήθος ελευθέρων επαγγελματιών (λογιστές, ασφαλιστές κ.α.).

Σε συνέχεια της απόφασης αυτής εκδόθηκε και η υπ’ αριθ. 1263/2024 απόφαση της ΔΕΔ, δια της οποίας τέθηκε ζήτημα τεκμηρίωσης της δαπάνης ένδυσης, ώστε να διαχωριστεί από την απλή προσωπική-καταναλωτική δαπάνη και να αναγνωριστεί ως επαγγελματική και άρα παραγωγική.

Χωρίς αμφισβήτηση εκπίπτουν οι δαπάνες που καταβάλλονται για αγορά ενδυμάτων που εξασφαλίζουν την ασφάλεια και υγιεινή εκτέλεσης της εργασίας (π.χ. σε χημικούς, εργαζομένους σε βιομηχανίες, νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό κλινικών, ιατρείων, εργαστηρίων, αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής) καθώς και για το προσωπικό ξενοδοχείων, εστιατορίων που η ενδυμασία τους εξυπηρετεί την ομοιόμορφη εμφάνιση (βλ. ΠΟΛ  1016/2005 [υπό τον προϊσχύοντα ΚΦΕ] «Τέλος, με τις διατάξεις της νέας περίπτωσης Ρ’ αναγνωρίζονται, ως εκπεστέα δαπάνη από τα ακαθάριστα έσοδα των επιχειρήσεων, τα ποσά που καταβάλλουν αυτές για την αγορά ειδικής ενδυμασίας του προσωπικού τους, η οποία επιβάλλεται για λόγους υγιεινής ή ασφάλειας, ως απαραίτητη κατά την εκτέλεση των εργασιών τους. Περιπτώσεις δαπανών που εμπίπτουν στην περίπτωση αυτή είναι για παράδειγμα η αγορά ειδικής ενδυμασίας για τους χημικούς ή παρασκευαστές που εργάζονται σε βιομηχανίες, για το νοσηλευτικό προσωπικό κλινικών, για το προσωπικό εργαστηρίων αρτοποιίας, ζαχαροπλαστικής, για όλο το προσωπικό των ξενοδοχείων κλπ. Αντίθετα, δαπάνες αγοράς ειδικής ενδυμασίας που πραγματοποιούνται για λόγους αισθητικής, όπως συμβαίνει για παράδειγμα με το προσωπικό ορισμένων τραπεζών, δεν εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα, καθόσον η αγορά των ομοιόμορφων αυτών στολών δεν εξυπηρετεί λόγους υγιεινής ή ασφάλειας»).

Αντίθετα, δεν θεωρούνται παραγωγικές και δεν εκπίπτουν φορολογικά οι δαπάνες που γίνονται για λόγους αισθητικής και όχι για την εξυπηρέτηση αναγκών της άσκησης ενός επαγγέλματος.

Τέλος, ως προς το ΦΠΑ, θεωρούμε πως με βάση το άρθρο 35 του Κώδικα ΦΠΑ (ν. 5144/2024), εφόσον η δαπάνη ενδυμασίας αναγνωρίζεται προς έκπτωση, το ίδιο θα πρέπει να ισχύει και για τον αναλογούντα ΦΠΑ.

Οι προαναφερθείσες αποφάσεις άνοιξαν νέο χορό αντιπαραθέσεων μεταξύ των φορολογουμένων και των φορολογικών αρχών (ΚΕΜΕΦ, ΕΛΚΕ, ΔΟΥ, ΥΕΔΔΕ, ΣΔΟΕ) και οι ελεγκτές καλούνται να αποφασίσουν εάν μία τσάντα η οποία χαρακτηρίζεται ως χαρτοφύλακας και μάλιστα γνωστής πολυτελούς μάρκας εκπίπτει ως παραγωγική δαπάνη ή θεωρείται ως καταναλωτικό αγαθό προσωπικής χρήσης.

Από αυτό το μικρό παράδειγμα καταλαβαίνουμε ότι είναι θολό το πού μπορεί να μπει το όριο για το εν λόγω ζήτημα, γι’ αυτό πιστεύουμε ότι θα ήταν σκόπιμο να δοθούν περισσότερες διευκρινίσεις επί του θέματος από την Φορολογική Διοίκηση.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.gr

* Ο Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Η Νίκη Χατζοπούλου είναι Δικηγόρος Παρ’Αρείω Πάγω LL.M. & Διαμεσολαβήτρια, συνεργάτης της Artion A.E.

Η Αλεξάνδρα Δαλιάνη είναι Ασκούμενη Δικηγόρος.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη*

Σύμφωνα με το άρθρο 22 ΚΦΕ, οι δαπάνες που αφορούν την αγορά, συντήρηση, επισκευή και κίνηση αυτοκινήτων που χρησιμοποιεί η εταιρεία για επαγγελματικούς σκοπούς θεωρούνται λειτουργικές και εκπίπτουν από τα έσοδα της επιχείρησης.

Με την ερμηνευτική εγκύκλιο ΠΟΛ1113/2.6.2015 κοινοποιούνται οι διατάξεις των άρθρων 22, 22^Α και 23 του ν. 4172/2013 και παρέχονται οδηγίες για την ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή τους.

Με τις διατάξεις του άρθρου 22 ορίζεται ειδικότερα:

(α) οι δαπάνες πραγματοποιούνται προς το συμφέρον της επιχείρησης ή κατά τις συνήθεις εμπορικές συναλλαγές της.

Θέλουμε εδώ να τονίσουμε ότι δεν επιτρέπεται στη φορολογική αρχή να ελέγχει τη σκοπιμότητα και το προσήκον μέτρο των δαπανών αυτών (ΣτΕ 2963/2013, ΣτΕ 1779/2013 κ.λπ.) εκτός αν τούτο ορίζεται ρητά και ειδικά στον νόμο (π.χ. ενδοομιλικές συναλλαγές).

Δυστυχώς, αυτή η διάταξη καταστρατηγείται από τους ελεγκτές της ΑΑΔΕ και υπάρχουν προστριβές με τις επιχειρήσεις με αποτέλεσμα την προσφυγή στην ΔΕΔ και την Δικαιοσύνη.

(β) αντιστοιχούν σε πραγματικές συναλλαγές η αξία της οποίας δεν κρίνεται κατώτερη ή ανώτερη της αγοραίας στη βάση των στοιχείων που διαθέτει η φορολογική αρχή.

(γ) εγγράφονται στα λογιστικά βιβλία της επιχείρησης την περίοδο που πραγματοποιούνται και αποδεικνύονται από τα κατάλληλα δικαιολογητικά.

Όπως προαναφέρθηκε, οι δαπάνες που αφορούν ιδιωτικής χρήσεως αυτοκίνητα, όπως αποσβέσεις, μισθώματα leasing, επισκευές και συντήρηση των οχημάτων εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης. Όμως, θα πρέπει να αποδεικνύεται η χρήση του κάθε αυτοκινήτου. Το έξοδο αγοράς καυσίμου δεν αρκεί για τεκμηρίωση της δαπάνης. Παράλληλα με τη λήψη του τιμολογίου θα πρέπει ο χρήστης του αυτοκινήτου να συντάξει εξοδολόγιο που να αιτιολογεί τη μετακίνησή του.

Υπενθυμίζουμε ότι δεν θεωρούνται παροχή σε είδος τα οχήματα τα οποία παραχωρούνται από τις επιχειρήσεις σε συγκεκριμένους εργαζόμενους (πωλητές, τεχνικούς και λοιπούς), των οποίων η εργασία απαιτεί συχνή μετακίνηση εκτός των εγκαταστάσεων του εργοδότη (tool cars) και χρησιμοποιούνται για την επιχειρηματική δραστηριότητα του εργοδότη, ανεξάρτητα αν τα οχήματα αυτά μπορεί να χρησιμοποιούνται από τον δικαιούχο και εκτός του ωραρίου εργασίας τους.

Εκτός από τα αυτοκίνητα της επιχείρησης, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και τα αυτοκίνητα ιδιοκτησίας των εργαζομένων (εισφορά χρήσης) άνευ ανταλλάγματος. Προϋπόθεση είναι να υπάρχει συμφωνητικό μεταξύ επιχείρησης και εργαζομένου για τη χρήση του ΙΧΕ.

Ειδικά για τους εργαζόμενους που εργάζονται σε επιχειρήσεις και ασχολούνται με τη μεταφορά και διανομή προϊόντων και αντικειμένων ισχύουν οι ακόλουθες διατάξεις (ν. 4611/2019, άρθρο 56):

“1. Όταν, κατά την εκτέλεση της εργασίας τους, οι εργαζόμενοι χρησιμοποιούν μοτοποδήλατο ή μοτοσυκλέτα, κατά την έννοια του άρθρου 2 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 2696/1999), ιδιοκτησίας, νομής ή κατοχής του εργοδότη, για τη μεταφορά ή διανομή προϊόντων και αντικειμένων, ο εργοδότης λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα, ώστε τα οχήματα να είναι κατάλληλα προσαρμοσμένα και συντηρημένα προκειμένου να διασφαλίζεται η ασφάλεια και η υγεία τους.

2. Ο εργοδότης εφοδιάζει με τον κατάλληλο εξοπλισμό προστασίας τους εργαζόμενους που χρησιμοποιούν μοτοποδήλατο ή μοτοσυκλέτα, ιδιοκτησίας, νομής ή κατοχής δικής του ή των εργαζομένων κατά την εκτέλεση της εργασίας τους για τη μεταφορά ή διανομή προϊόντων και αντικειμένων. Μέχρι την έκδοση της απόφασης της παραγράφου 4, ως κατάλληλος εξοπλισμός προστασίας ορίζεται το προστατευτικό κράνος, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 6 του άρθρου 12 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 2696/1999), πανωφόρι κατάλληλο για την προστασία του αναβάτη του μοτοποδηλάτου ή της μοτοσυκλέτας, αδιάβροχη προστασία, γάντια και ανακλαστικό γιλέκο.

3. Ο εργοδότης λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα, ώστε οι εργαζόμενοι να έχουν στην διάθεσή τους επαρκείς πληροφορίες και, όταν απαιτείται, γραπτές οδηγίες χρήσης σχετικά με τον εξοπλισμό προστασίας της παραγράφου 2. Οι πληροφορίες και γραπτές οδηγίες πρέπει να είναι διαθέσιμες μέσα στην επιχείρηση ή εγκατάσταση και να είναι κατανοητές για τους ενδιαφερόμενους εργαζόμενους.

4. Με απόφαση των Υπουργών Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Προστασίας του Πολίτη και Υποδομών και Μεταφορών καθορίζονται τα πιστοποιητικά και τα προβλεπόμενα λοιπά έγγραφα που οφείλει να διαθέτει ο εργοδότης, σχετικά με την ορθή συντήρηση των οχημάτων της παραγράφου 1, το είδος και οι προδιαγραφές του εξοπλισμού προστασίας της παραγράφου 2, οι προδιαγραφές και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του προσαρτώμενου αποθηκευτικού χώρου στα οχήματα της παραγράφου 1, ο φορέας πιστοποίησης της ευστάθειας του οχήματος, η πρότυπη γραπτή εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου για τις δραστηριότητες της παραγράφου 1 και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος.

5. Τα προβλεπόμενα στο παρόν μέτρα για την ασφάλεια και την υγεία σε καμία περίπτωση δεν συνεπάγονται την οικονομική επιβάρυνση των εργαζομένων αλλά επιβαρύνουν εξ ολοκλήρου τον εργοδότη.

6. Αρμόδια όργανα για την εφαρμογή των παραγράφων 1 έως 5 είναι οι Επιθεωρητές Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία και οι Ειδικοί Επιθεωρητές Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία του ΣΕΠΕ. Στους εργοδότες που παραβαίνουν τις διατάξεις των παραγράφων 1 έως 5, επιβάλλονται οι κυρώσεις των άρθρων 24 και 28 του ν. 3996/2011 (Α΄ 170).

7. Όταν οι εργαζόμενοι της παραγράφου 1 χρησιμοποιούν μοτοποδήλατο ή μοτοσυκλέτα δικής τους ιδιοκτησίας, νομής ή κατοχής, ο εργοδότης καταβάλλει πρόσθετη μηνιαία αποζημίωση χρήσης και συντήρησης του οχήματος που ισούται τουλάχιστον με το δεκαπέντε τοις εκατό (15%) του νόμιμου κατώτατου μηνιαίου μισθού ή της αντίστοιχης προκύπτουσας αναλογίας σε περίπτωση μερικής απασχόλησης. Η αποζημίωση δεν υπόκειται σε κρατήσεις ασφαλιστικών εισφορών. Η αποζημίωση καταβάλλεται από τους εργοδότες μέσω λογαριασμού πληρωμών, αποδίδεται από τον οικείο πάροχο υπηρεσιών πληρωμών στους λογαριασμούς των εργαζομένων και αποτυπώνεται διακριτά στα χορηγούμενα εκκαθαριστικά σημειώματα αποδοχών.

8. Αρμόδια όργανα για την εφαρμογή της παραγράφου 7 είναι οι Επιθεωρητές Εργασιακών Σχέσεων και οι Ειδικοί Επιθεωρητές Εργασιακών Σχέσεων του ΣΕΠΕ. Στους εργοδότες που παραβαίνουν τις διατάξεις της παραγράφου 7 επιβάλλονται οι κυρώσεις των άρθρων 24 και 28 του ν. 3996/2011.” 

Σχετικώς έχει εκδοθεί και η Υπουργική απόφαση 72555/04-08-2023 – Ασφάλεια και Υγεία κατά τη διανομή και μεταφορά προϊόντων και αντικειμένων με μοτοποδήλατα ή μοτοσικλέτες.

Δείτε το άρθρο και στo eforologia.gr

*O Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία της Νίκης Χατζοπούλου*

Η χορηγία και η δωρεά αποτελούν βασικές μορφές χρηματοδότησης των αθλητικών σωματείων. Κοινό σημείο της χορηγίας και της δωρεάς είναι πως ο χορηγός και ο δωρητής στηρίζουν τον αποδέκτη της ενέργειας στη υλοποίηση κάποιας δράσης ή σχεδίου με χρηματικό ποσό ή σε είδος.

Η δωρεά και η χορηγία είναι δύο έννοιες που συχνά συγχέονται καθώς και οι δύο έχουν σκοπό (στόχο) την οικονομική ενίσχυση (δωρητής ή χορηγός) σε άλλο πρόσωπο (δωρεοδόχος ή ωφελούμενος).

Ακολουθούν οι βασικοί ορισμοί των δύο εννοιών:

Δωρεά

Η παροχή σε κάποιον ενός περιουσιακού αντικειμένου αποτελεί δωρεά, αν γίνεται κατά τη συμφωνία των μερών χωρίς αντάλλαγμα (άρθρο 496 Αστικού Κώδικα).

Χορηγία

Η χορηγία αποτελεί οικονομική παροχή βασικώς άνευ ανταλλάγματος που γίνεται προς πραγματοποίηση έργου όχι αναγκαία τεχνικού άλλα και υπό την έννοια πραγματοποιήσεως συγκεκριμένης εκδηλώσεως κοινωνικής, θρησκευτικής, αθλητικής κ.λπ. ή επιτεύξεως συγκεκριμένου αποτελέσματος, τις δαπάνες των οποίων τείνει να καλύψει η χορηγία αυτή (Γνωμ. Ν.Σ.Κ.430/93).

Στο παρόν άρθρο θα αναλύσουμε την φορολογική αντιμετώπιση της χορηγίας και της δωρεάς προς ένα αθλητικό σωματείο.

1) Χορηγία

Η χορηγία άνευ ανταλλάγματος δεν διαφέρει σε τίποτα από την δωρεά. Αντίθετα, η χορηγία ενός ποσού για την οποία υπάρχει αντάλλαγμα παροχής προς τον χορηγό (π.χ. διαφήμιση) αποτελεί μία αμφοτεροβαρή σύμβαση. Στην περίπτωση αυτή θα εφαρμοστούν οι διατάξεις των ΕΛΠ ως προς την έκδοση φορολογικών στοιχείων από πλευράς του δωρεοδόχου. Η παροχή αυτή υπάγεται σε ΦΠΑ και σε φόρο εισοδήματος στον λήπτη της χορηγίας.

Η δαπάνη του χορηγού θα εξεταστεί κατά περίπτωση εάν εκπίπτει σύμφωνα με το άρθρο 22 και 23 του ΚΦΕ (βλ. σχετική απόφαση ΔΕΔ Θεσσαλονίκης 700/2020).

Είναι επίσης πολύ σύνηθες η χορηγία να απευθύνεται μεμονωμένα και σε αθλητή. Η χορηγία αυτή μπορεί να είναι σε μετρητά ή σε είδος όπως για παράδειγμα προμήθεια εξοπλισμού ή κάλυψη εξόδων κίνησης (μετάβασης) σε διάφορους τόπους για συμμετοχή σε αθλητικές εκδηλώσεις.

Σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία, ο αθλητής δεν ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα όταν το ετήσιο ποσό που εισπράττει δεν υπερβαίνει τις 10.000 €.

Στην περίπτωση αυτή ο χορηγός για τεκμηρίωση της συναλλαγής οφείλει να εκδώσει τίτλο κτήσης. Για ποσό άνω των 10.000 € ετήσιας αμοιβής ο αθλητής υποχρεώνεται στην τήρηση βιβλίων και στοιχείων.

Διάφορη είναι η φορολογική αντιμετώπιση της δωρεάς προς ένα αθλητικό σωματείο και πιο συγκεκριμένα:

2) Δωρεά 

Ως προς τα ΕΛΠ

Θα πρέπει να γίνεται καταχώρηση στα βιβλία του σωματείου για τη λήψη της δωρεάς.

Θα πρέπει να εκδίδεται απόδειξη είσπραξης, εφόσον είναι επώνυμη δωρεά. Εάν είναι από διάθεση κουπονιών μπορεί να μην αναγράφονται τα πλήρη στοιχεία των δωρητών.

ΦΠΑ

Οι δωρεές δεν υπάγονται σε ΦΠΑ.

Τέλη χαρτοσήμου

Οι δωρεές δεν υπόκεινται σε τέλη χαρτοσήμου.

Φορολογία δωρεάς

Από πλευράς δωρεοδόχου:

Τα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικά πρόσωπα του δημοσίου δεν φορολογούνται για τα έσοδα που πραγματοποιούνται κατά την επιδίωξη της εκπλήρωσης του σκοπού τους. Ενδεικτικά αναφέρονται περιπτώσεις τέτοιων εσόδων, όπως οι εισφορές (συνδρομές) και τα δικαιώματα εγγραφής των μελών τους, τα έσοδα από εράνους,  κρατικές επιχορηγήσεις,  χορηγίες ιδιωτών ή επιχειρήσεων, δωρεές τρίτων κ.λπ.

Αντίθετα, τα έσοδα που αποκτούν τα πιο πάνω πρόσωπα από δραστηριότητα η οποία δεν συνιστά άσκηση της μη κερδοσκοπικής αποστολής τους αποτελούν αντικείμενο φορολογίας, έστω και αν διατίθενται για την εκπλήρωση του μη κερδοσκοπικού σκοπού τους.

Τα ποσά μέχρι 1.000 € απαλλάσσονται από φόρο δωρεάς. Τα ποσά άνω των 1.000 € (εφάπαξ καταβολή ή αθροιστικά) υπόκεινται σε φόρο 0,5%. (βλ. Δ13Α 1017784 ΕΞ/31.1.2012 Φορολογική αντιμετώπιση δωρεών).

Από πλευράς δωρητή:

Για φυσικά πρόσωπα:

Η δωρεά προς το αθλητικό σωματείο δεν εκπίπτει από το φορολογικό εισόδημα. Ωστόσο, εάν το σωματείο είναι αναγνωρισμένο ως «φορέας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα» με κοινωφελή σκοπό (π.χ., εάν στηρίζει τον αθλητισμό σε ευπαθείς ομάδες), ενδέχεται να υπάρξει φοροαπαλλαγή.

Για επιχειρήσεις:

Εάν η δωρεά γίνει σε αθλητικό σωματείο που είναι αναγνωρισμένο ως κοινωφελές ίδρυμα ή ΝΠΙΔ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, μπορεί να εκπέσει κατά 100% ως δαπάνη, με την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι όροι του άρθρου 22 του ΚΦΕ (Ν.4172/2013).

Εάν η δωρεά γίνει σε απλό αθλητικό σωματείο χωρίς κοινωφελή χαρακτήρα, δεν εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.gr

* Ο Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Η Νίκη Χατζοπούλου είναι Δικηγόρος Παρ’Αρείω Πάγω LL.M. & Διαμεσολαβήτρια, συνεργάτης της Artion A.E.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία της Νάνσυ Καλλιανιώτη και του Γιάννη Αρτσίτα*

Η εισαγωγή συναλλάγματος (π.χ. δολάριο, λίρες, ευρώ και λοιπά νομίσματα) από την Ε.Ε. αλλά και από χώρες εκτός Ευρωζώνης είναι νόμιμη και αιτιολογημένη υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η φορολογική μεταχείριση του ποσού αυτού από πλευράς ελληνικής νομοθεσίας ποικίλλει ανάλογα με την περίπτωση.

Όπως είναι γνωστό η εισαγωγή συναλλάγματος στην Ελλάδα από την αλλοδαπή καταρχήν δεν δημιουργεί προβλήματα σε σχέση με τις φορολογικές αρχές, αρκεί να τηρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις ως προς τα εισαγόμενα ποσά:

1. Προέρχονται από νόμιμη δραστηριότητα στο εξωτερικό, όπως εργασία, επενδύσεις στο εξωτερικό, πώληση περιουσιακού στοιχείου.
2. Δηλώνονται σωστά κατά την εισαγωγή μέσω του Τραπεζικού συστήματος ή τελωνείου (αν πρόκειται για μετρητά άνω των 10.000 €). Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται κατά την εισαγωγή μετρητών, διότι απαιτείται ιδιαίτερη τεκμηρίωση όταν τα χρήματα αυτά θα κατατεθούν σε πιστωτικό ίδρυμα της Ελλάδας, καθώς γίνεται από τις Τράπεζες ενδελεχής έρευνα στο πλαίσιο της νομοθεσίας για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος.
3. Δεν παραβιάζεται ο Ν. 4557/2018  (που αφορά το ξέπλυμα μαύρου χρήματος). Για τον λόγο αυτό πρέπει να αιτιολογείται η προέλευση με έγγραφα όπως με βεβαιώσεις εισοδήματος από μισθούς, συντάξεις, ενοίκια, τόκους και επενδύσεις.

Εάν πρόκειται για πώληση ακινήτου, το συμβόλαιο αγοραπωλησίας θα πρέπει να προσκομίζεται, νομίμως επικυρωμένο από τον/την συμβολαιογράφο. Πιθανόν να απαιτηθούν και τα statements που να δείχνουν τη ροή του χρήματος. Τα χρήματα αυτά θα πρέπει να δηλώνονται στην φορολογική δήλωση (Ε1) στους κωδικούς 781-782, ώστε να δοθεί στον φορολογούμενο η δυνατότητα επίκλησής τους για κάλυψη τεκμηρίων (δαπάνες απόκτησης και διατήρησης).

Σε πολλές περιπτώσεις τα χρήματα αυτά στέλνονται στην Ελλάδα προς αξιοποίηση σε συγγενείς (π.χ. γονείς, αγορά περιουσιακού στοιχείου, εξόδων συντήρησης ακινήτου κ.λπ.). Όμως, προκειμένου να αποφευχθεί η περίπτωση να θεωρηθούν ως δωρεά, θα πρέπει να εισέρχονται σε λογαριασμό κοινό, στον οποίο να συμμετέχει ως συνδικαιούχος και αυτός που κάνει τη μεταφορά. Από εκεί και πέρα, θα πρέπει να αιτιολογείται πλήρως η κάθε κίνηση του λογαριασμού, ώστε να μην προκύψει ζήτημα δωρεάς.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να εξετάσουμε το γεγονός της μετοικεσίας τέως αλλοδαπού φορολογικού κατοίκου που σήμερα είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας για τα χρήματα που εισάγει και τα οποία απέκτησε από την εργασία του σε βάθος χρόνου όταν διέμενε και εργαζόταν στο εξωτερικό.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 33 του Ν. 4172/2013 ορίζεται ότι απαλλάσσονται από τα τεκμήρια οι φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής ως εξής: «Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη και η δαπάνη απόκτησης περιουσιακών στοιχείων δεν εφαρμόζονται:… η) Προκειμένου για αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες, του άρθρου 31, φυσικού προσώπου που έχει τη φορολογική κατοικία του στην αλλοδαπή. Προκειμένου για δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, του άρθρου 32, φυσικού προσώπου που έχει τη φορολογική κατοικία του στην αλλοδαπή εφόσον δεν αποκτά εισόδημα στην Ελλάδα».

Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 34 του Ν. 4172/2013 (σχετικά με τα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων) ορίζεται ότι: «2. Η Φορολογική Διοίκηση κατά τον προσδιορισμό της διαφοράς της προηγούμενης παραγράφου υποχρεούται να λάβει υπόψη τα αναγραφόμενα στη δήλωση χρηματικά ποσά, τα οποία αποδεικνύονται από νόμιμα παραστατικά στοιχεία. Ο φορολογούμενος φέρει το βάρος της απόδειξης για τα ποσά που ιδίως είναι:.. δ) Εισαγωγή συναλλάγματος που δεν εκχωρείται υποχρεωτικά στην Τράπεζα της Ελλάδος, εφόσον δικαιολογείται η απόκτησή του στην αλλοδαπή. Δεν απαιτείται η δικαιολόγηση της απόκτησης αυτού του συναλλάγματος για τα πρόσωπα:

αα) Που είναι φορολογικοί κάτοικοι άλλου κράτους.

ββ) Που είχαν διαμείνει τρία (3) τουλάχιστον χρόνια στην αλλοδαπή και η εισαγωγή του συναλλάγματος γίνεται μέσα σε δύο (2) χρόνια από τη μετοικεσία τους.

γγ) Που είχαν διαμείνει πέντε (5) τουλάχιστον συνεχή χρόνια στην αλλοδαπή και το επικαλούμενο ποσό συναλλάγματος προέρχεται από καταθέσεις στο όνομά τους ή στο όνομα του άλλου συζύγου σε τραπεζικό λογαριασμό ανοιγμένο σε χώρα της Ε.Ε./ΕΟΧ ή σε υποκατάστημα ελληνικής τράπεζας στο εξωτερικό κατά το χρόνο που διέμεναν στην αλλοδαπή ή από καταθέσεις τους – μέσα σε έναν (1) χρόνο από τη μετοικεσία τους στην Ελλάδα χωρίς το συνάλλαγμα αυτό να έχει επανεξαχθεί στην αλλοδαπή. Η προϋπόθεση της μη επανεξαγωγής του συναλλάγματος δεν απαιτείται για το ποσό εκείνο του συναλλάγματος που έχει επανεξαχθεί στην αλλοδαπή για την απόκτηση περιουσιακού στοιχείου από εκείνα που αναφέρονται στο άρθρο 32, εφόσον η δαπάνη για την απόκτηση αυτού του στοιχείου έχει ληφθεί υπόψη κατά την εφαρμογή του άρθρου 32, ή του άρθρου 34…».

Συνεπώς, ως προς την ετήσια αντικειμενική δαπάνη (τεκμήρια διαβίωσης) και τη δαπάνη απόκτησης περιουσιακών στοιχείων (τεκμήρια απόκτησης), η Φορολογική Διοίκηση (ΕΛΚΕ, ΔΟΥ, ΚΕΦΕΜ, ΥΕΔΔΕ, ΣΔΟΕ) υποχρεούται να λάβει υπόψη τα αναγραφόμενα στη δήλωση χρηματικά ποσά, τα οποία αποδεικνύονται από νόμιμα παραστατικά στοιχεία. Ο φορολογούμενος φέρει το βάρος της απόδειξης για τα ποσά αυτά. Σε αυτά συμπεριλαμβάνεται και η εισαγωγή συναλλάγματος που δεν εκχωρείται υποχρεωτικά στην Τράπεζα της Ελλάδος, εφόσον δικαιολογείται η απόκτησή του στην αλλοδαπή.

Σχετικά με το θέμα της τήρησης λογαριασμού στο εξωτερικό και εισαγωγής κεφαλαίων από το εξωτερικό έχουμε αναφερθεί και σε προηγούμενα άρθρα μας («Τήρηση λογαριασμού στο εξωτερικό» και «Εισαγωγή χρημάτων από πώληση ακινήτου στο εξωτερικό»), στα οποία και παραπέμπουμε.

Σε κάθε περίπτωση της εισαγωγής κεφαλαίων από το εξωτερικό θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη προσοχή, καθώς συχνά μπορεί (αν το ποσό είναι μεγάλο) να αποτελέσει αφορμή για την διενέργεια φορολογικού ελέγχου.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.gr

* Ο Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Η Νάνσυ Καλλιανιώτη είναι Senior Partner της Artion A.E.

Ο Γιάννης Αρτσίτας είναι Senior Accountant και Υπεύθυνος του τμήματος Φυσικών Προσώπων της Artion A.E.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία της Νάνσυ Καλλιανιώτη και της Κατερίνας Μουσελίμη*

Επιτρέπεται ένας φορολογικός κάτοικος Ελλάδος (φυσικό πρόσωπο) ή ελληνική επιχείρηση χωρίς να έχει επαγγελματική εγκατάσταση στην αλλοδαπή να διατηρεί τραπεζικό λογαριασμό στο εξωτερικό. Τι φορολογικές προεκτάσεις έχει αυτή η κίνηση; Στο παρόν άρθρο θα εξετάσουμε το θέμα ανά κατηγορία δικαιούχου (φυσικά και νομικά πρόσωπα).

Τραπεζικοί λογαριασμοί εξωτερικού φυσικών προσώπων

Όπως είναι γνωστό οι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδος δύνανται να ανοίξουν έναν τραπεζικό λογαριασμό σε χώρα της Ε.Ε. Οι τράπεζες δεν μπορούν να απορρίψουν το αίτημα με την αιτιολογία ότι δεν κατοικούν στην χώρα που βρίσκεται η Τράπεζα ή ότι δεν διαθέτουν φορολογική κατοικία στην χώρα αυτή.

Για τους πολίτες τρίτων χωρών αν και υφίσταται αυτή η δυνατότητα, ωστόσο οι Τράπεζες δεν είναι υποχρεωμένες να ικανοποιήσουν το σχετικό αίτημα. Η διαφοροποίηση αυτή οφείλεται στο ιδιαίτερο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις χώρες της Ε.Ε. σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες και με αυτό το δεδομένο, οι Τράπεζες στην Ε.Ε. (ή και άλλων χωρών) μπορούν να αρνηθούν το άνοιγμα ή την διατήρηση του λογαριασμού όταν δεν πληρούνται οι κανόνες της Ε.Ε. σχετικά με το ξέπλυμα χρήματος και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

Κάθε χώρα και κάθε Τράπεζα έχουν τους δικούς τους κανόνες και το δικό τους θεσμικό πλαίσιο και εξ αυτού του λόγου πολλές φορές είναι δύσκολο να ικανοποιηθούν όλες οι προϋποθέσεις για το άνοιγμα ή τη διατήρηση τραπεζικού λογαριασμού. Μία από τις προϋποθέσεις είναι και το ύψος των χρημάτων που διατηρούνται στον λογαριασμό. Ο λόγος είναι ότι τα περισσότερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (Ελλάδος και εξωτερικού) αποφεύγουν να έχουν στο χαρτοφυλάκιό τους καταθέσεις με μικρά ποσά διότι αυτό τους δημιουργεί επιπρόσθετο διαχειριστικό κόστος λειτουργίας.

Περαιτέρω, οι καταθέσεις στις τράπεζες εξωτερικού είναι διασφαλισμένες όπως συμβαίνει και για τους τραπεζικούς λογαριασμούς που τηρούνται στην Ελλάδα, και ανάλογα με την χώρα το ανώτατο όριο εγγύησης ποικίλει (για την Ε.Ε. το όριο είναι οι 100.000 € ανά καταθέτη).

Η χρήση του τραπεζικού λογαριασμού εξωτερικού μπορεί να γίνει και από την Ελλάδα μέσω καρτών ή με πρόσβαση στη χρήση των ηλεκτρονικών τραπεζικών υπηρεσιών. Σήμερα, όμως, μπορεί να ανοιχθεί άμεσα και απλά ένας λογαριασμός μέσω ίντερνετ που να εκτελεί όλες τις τραπεζικές λειτουργίες. Το μόνο εμπόδιο στην διατήρηση αυτών των λογαριασμών είναι η κατά περιπτώσεις περιορισμένη ασφάλεια των καταθετών σε περιπτώσεις απάτης ή αναξιοπιστίας των εταιριών που διαχειρίζονται τα κεφάλαια.

Από φορολογικής πλευράς δεν δημιουργείται κανένα θέμα με την ύπαρξη λογαριασμού εξωτερικού, διότι τα χρήματα του Έλληνα φορολογούμενου απλά μεταφέρονται από τον ένα λογαριασμό στον άλλο, ανεξάρτητα αν αυτός ο λογαριασμός τηρείται στην Ελλάδα ή στην αλλοδαπή. Όπως έχει κριθεί, δεν μπορούν να θεωρηθούν “συμπληρωματικά” (για την παράταση της παραγραφής φορολογικών υποθέσεων από την πενταετία στην δεκαετία) τα στοιχεία που αφορούν τραπεζικούς λογαριασμούς του φορολογουμένου/ελεγχομένου στην αλλοδαπή, από τα οποία δεν προκύπτει η ύπαρξη φορολογητέας ύλης στην ημεδαπή, έστω κι αν τα στοιχεία αυτά είναι εκείνα τα οποία έδωσαν το έναυσμα ή την αφορμή για τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου ο οποίος διακρίβωσε την ύπαρξη φορολογητέου εισοδήματος από τις κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών που ο φορολογούμενος/ελεγχόμενος τηρούσε σε τράπεζες της ημεδαπής, και όχι σε τράπεζες της αλλοδαπής.

Σε κάθε περίπτωση, τα κατατεθειμένα χρήματα ελέγχονται τόσο στην Ελλάδα (ΕΛΚΕ, ΚΕΜΕΦ, ΔΟΥ, ΣΔΟΕ, ΥΕΔΔΕ) όσο και στο εξωτερικό για τυχόν αδήλωτα εισοδήματα. Ο έλεγχος αυτός γίνεται κατά την κατάθεση των χρημάτων στην Τράπεζα.

Δεν υπάρχουν περιορισμοί στην κατοχή και διαχείριση ξένων λογαριασμών, αλλά συναλλαγές άνω των δέκα χιλιάδων ευρώ (10.000 €) υπόκεινται σε έλεγχο από την Τράπεζα της Ελλάδας. Δεν σημαίνει ότι θα ελεγχθεί η κάθε κίνηση άνω των δέκα χιλιάδων ευρώ αλλά σε συνδυασμό με άλλες παραμέτρους μπορεί να ξεκινήσει έλεγχος ο οποίος μπορεί να επεκταθεί και σε άλλους τομείς δραστηριοτήτων του δικαιούχου. Ανεξάρτητα από αυτό εξυπακούεται ότι μπορεί να ελεγχθεί οποιοσδήποτε λογαριασμός τόσο στην Ελλάδα ή το εξωτερικό όπου υπάρχει μεγάλη κίνηση (κυρίως πιστώσεις) ανεξάρτητα αν το ύψος υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ ανά συναλλαγή.

Είναι επίσης γνωστό ότι από το έτος 2016 ισχύει η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών (CRS – DAC2) όπου οι Ελληνικές αρχές λαμβάνουν στοιχεία από τράπεζες του εξωτερικού μέσω των διεθνών συμφωνιών.

Συνοψίζοντας, επιτρέπεται η διατήρηση τραπεζικού λογαριασμού στην αλλοδαπή για φυσικά πρόσωπα, αλλά απαιτείται συμμόρφωση με τις φορολογικές υποχρεώσεις.

Τραπεζικοί λογαριασμοί επιχειρήσεων στο εξωτερικό

Μία ελληνική επιχείρηση χωρίς εγκατάσταση στην αλλοδαπή μπορεί να τηρεί τραπεζικό λογαριασμό εξωτερικού αρκεί να πληροί τις προϋποθέσεις που επιβάλλονται από τα τραπεζικά ιδρύματα. Σε πολλές περιπτώσεις απαιτείται η ίδρυση υποκαταστήματος ή επαγγελματικής εγκατάστασης.

Όπως προαναφέραμε για τα φυσικά πρόσωπα, έτσι και για τις επιχειρήσεις, απαιτούνται από τις τράπεζες δικαιολογητικά, τα οποία για τις επιχειρήσεις είναι ιδιαιτέρως απαιτητικά.

Επειδή ο λογαριασμός είναι επιχειρηματικός απαιτείται να δηλωθεί στην ΑΑΔΕ (φορολογικά έντυπα). Αν η επιχείρηση αποκτά εισοδήματα μέσω του λογαριασμού αυτού ενδέχεται να έχει φορολογικές υποχρεώσεις στη χώρα που διατηρεί τον λογαριασμό.

Σύμφωνα με τα άρθρα 22 και 23 του ν. 4172/2013 και την ΠΟΛ 1061/12.4.2017 για να εκπίπτουν οι δαπάνες (για τις κατηγορίες που αναφέρει ο νόμος) πρέπει να εξοφλούνται υποχρεωτικά μέσω τραπεζικού συστήματος και σε αυτά συμπεριλαμβάνονται και οι τράπεζες εξωτερικού.

Σύμφωνα με τα ανωτέρω προκύπτει ότι επιτρέπεται η τήρηση επαγγελματικού λογαριασμού στο εξωτερικό και μέσω αυτού μπορούν να γίνονται καταθέσεις, εισπράξεις πελατών ανά τον κόσμο και την Ελλάδα. Επίσης, μπορούν να εξοφλούνται όλες οι υποχρεώσεις της επιχείρησης. Η επιχείρηση βέβαια οφείλει να τηρεί τον λογαριασμό στα βιβλία της σύμφωνα με τα ΕΛΠ (ν. 4308/2014).

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.gr

* Ο Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Η Νάνσυ Καλλιανιώτη είναι Senior Partner της Artion A.E.

Η Κατερίνα Μουσελίμη είναι Διευθύνουσα Σύμβουλος της Artion Μυκόνου Α.Ε.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)