Toυ Γιώργου Δαλιάνη *

Σύμφωνα με τις ισχύουσες συλλογικές συμβάσεις εργασίας πέραν των αποδοχών που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι παρέχεται επιπλέον και τροφή σε εργαζομένους ορισμένων κλάδων. Το κόστος των προϊόντων που καταναλώνεται από το προσωπικό επιβαρύνει τα αποτελέσματα της επιχείρησης και δεν υπάρχει ιδιαίτερη λογιστική παρακολούθηση για τις προαναφερόμενες αναλώσεις.

Στην ΣΣΕ 12/6/2023 επισιτιστικών προβλέπονται τα εξής: «Παροχή τροφής (προσωπικό της περίπτωσης Ι)

Σε όλο το προσωπικό της περίπτωσης I (Ταβέρνες, εστιατόρια κ.λπ.), παρέχεται, πέραν του μισθού, υποχρεωτικώς τροφή με άρτο (γεύμα ή δείπνο), από τα σερβιριζόμενα από τον κατάλογο του καταστήματος είδη. Αυτή, πρέπει να είναι επαρκής και καθαρή, χορηγείται δε δύο φορές κατά τον χρόνο της εργασίας εντός του 24ώρου, εφ’ όσον η εργασία αυτών διαρκεί πέραν των οκτώ ωρών, άλλως άπαξ. Σε περίπτωση που κάποια καταστήματα δεν παρέχουν τροφή στο προσωπικό τους για οιονδήποτε λόγο, θα καταβάλλουν στο προσωπικό την αξία της ως άνω τροφής, υπολογιζόμενης εκάστοτε στην τιμή κόστους αγοράς του καταστήματος (άρθρο 5 Σ.Σ.Ε. 13/6/2023)».

Όπως προαναφέρθηκε, το κόστος των προϊόντων που καταναλώνεται από το προσωπικό επιβαρύνει τα αποτελέσματα της επιχείρησης, αλλά βλέπουμε ότι σε όσες περιπτώσεις πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι μέσω των εμμέσων τεχνικών (πχ αρχή των αναλογιών), οι ελεγκτικές αρχές δεν αποδέχθηκαν τον ισχυρισμό των επιχειρήσεων για την αφαίρεση του κόστους σίτισης του προσωπικού (για τον υπολογισμό μέσω έμμεσων τεχνικών, π.χ. αναγωγή του κόστους των αγορών σε πωλήσεις).

Με βάση την νέα (19.2.2025) Εθνική Κλαδική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΕΚΣΣΕ) που διέπει τις εργασιακές σχέσεις στον ξενοδοχειακό κλάδο προβλέπονται τα εξής:

Οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, στις οποίες λειτουργεί εστιατόριο, υποχρεούνται, εφόσον το επιθυμούν οι εργαζόμενοι, να παρέχουν τροφή, εκπιπτόμενου σ’ αυτή την περίπτωση ποσοστού 2% επί των βασικών μηνιαίων μισθών του άρθρου 3 (δλδ ο εκάστοτε βασικός).

Εάν η ξενοδοχειακή επιχείρηση στην οποία λειτουργεί εστιατόριο δεν επιθυμεί να παρέχει τροφή σε εργαζόμενο που το έχει ζητήσει εγγράφως, τότε υποχρεούται να καταβάλλει σε αυτόν ποσοστό 10% επί των βασικών μηνιαίων μισθών (άρθρο 3), απαλλασσόμενη έτσι από την υποχρέωση παροχής τροφής.

Μάλιστα, σε περίπτωση που παρέχεται τροφή, προβλέπεται από τη ΣΣΕ και  εβδομαδιαίο διαιτολόγιο.

Τροφή εργατών σε αγροτικές εκμεταλλεύσεις

Με βάση απόφαση της ΔΕΔ έχει κριθεί ότι παρότι δεν προβλέπεται από καμία διάταξη (εργατικού ή φορολογικού δικαίου), επειδή κατά την κοινή πείρα, οι αγρότες που απασχολούν προσωπικό στους αγρούς τους για την εκτέλεση αγροτικών εργασιών είθισται να χορηγούν τροφή σε αυτό κατά την διάρκεια των διαλειμμάτων από την εργασία. Δεδομένου ότι η εργασία αυτή είναι πολύωρη και επίπονη, χορηγείται γεύμα στους εργαζομένους το οποίο και επιπλέον αποτελεί κίνητρο για τους αγρότες, ώστε το προσωπικό που απασχολούν να διαθέτει ενέργεια και αντοχή, ώστε να μεγιστοποιηθεί η αποδοτικότητα και κατ’ επέκταση τα προσδοκώμενα κέρδη (ΔΕΔ 1842/2020).

Το Φ.Π.Α. που αντιστοιχεί στο κόστος αγοράς της τροφής δεν εκπίπτει.

Λοιπές περιπτώσεις χορήγησης τροφής

Κατ’ αναλογία της προηγούμενης παραγράφου εκπίπτει το κόστος τροφής που παρέχεται σε εργαζομένους οι οποίοι εργάζονται μακριά από τον τόπο διαμονής τους, όπως π.χ. τεχνικά έργα, απομονωμένες περιοχές κ.λπ.

Διατακτικές σίτισης

Οι διατακτικές σίτισης δεν χαρακτηρίζονται ως εισόδημα από μισθωτή εργασία, δεν υπάγονται σε ασφαλιστικές εισφορές και εκπίπτουν από τα έσοδα της επιχείρησης.

Συγκεκριμένα, οι χορηγούμενες από τον εργοδότη διατακτικές σίτισης σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή προς τους εργαζόμενους εμπίπτουν στην έννοια των παροχών σε είδος και δεν υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές, εφόσον:

1) Χορηγούνται σε μηνιαία βάση από τον εργοδότη στους εργαζόμενους για την κάλυψη των αναγκών διατροφής τους κατά την διάρκεια της εργασίας τους

2) Η αξία τους δεν υπερβαίνει το ποσό των έξι (6) ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα

3) Ανταλλάσσονται μόνο με γεύματα, έτοιμα φαγητά, τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση, ροφήματα, και

4) Η ανωτέρω ανταλλαγή θα πρέπει να γίνεται σε συμβεβλημένο δίκτυο καταστημάτων, στη βάση συμβάσεων μεταξύ του εκδότη των διατακτικών σίτισης και των καταστημάτων, στις οποίες ρυθμίζεται ο τρόπος αποδοχής και ανταλλαγής των διατακτικών σίτισης από τους δικαιούχους εργαζόμενους.

Οι διατακτικές χορηγούνται ενυπόγραφα στο προσωπικό, εννοείται στην αρχή κάθε μήνα και για τους μήνες εργασίας και όχι κατά την διάρκεια της απουσίας, π.χ. κανονική άδεια.

Εξυπακούεται ότι η καταστρατήγηση των οικείων διατάξεων ελέγχεται για τυχόν οφειλόμενες ασφαλιστικές εισφορές ή φόρους από τις αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες ΣΕΠΕ, ΕΦΚΑ, ΚΕΦΟΔΕ, ΕΛΚΕ, ΣΔΟΕ, ΥΕΔΔΕ κ.λπ.

Δείτε το άρθρο και στo E-FOROLOGIA.gr

* Ο Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία της Νάνσυ Καλλιανιώτη και του Πέτρου Παπαπέτρου*

Από μελέτη που έγινε σε πλήθος πελατών μας, προκύπτει ότι η νομοθετική ρύθμιση για τον χειρισμό των φιλοδωρημάτων από ασφαλιστικής και φορολογικής πλευράς ικανοποιεί σχεδόν όλους τους εργοδότες και εργαζομένους. Πρόκειται για τον ν. 5162/2024 που πλαισίωσε νομοθετικά το φιλοδώρημα, καλύπτοντας τα έως τότε νομοθετικά κενά που είχαμε αναδείξει και μέσα από την αρθρογραφία μας.

Η ρύθμιση αυτή αφορά τα φιλοδωρήματα τα οποία δίδονται από τους πελάτες στους εργαζόμενους χάριν ελευθεριότητας. Σημειώνουμε ότι δεν εξετάζονται τα ποσά που δίνονται σε μετρητά από τους πελάτες απευθείας, καθώς η επιχείρηση δεν τα γνωρίζει. Η απαλλαγή δεν καταλαμβάνει φιλοδωρήματα που καταβάλλονται στους εργαζομένους ως συγκεκριμένο ποσοστό επί του μισθού/ ημερομισθίου τους ή σταθερό ποσό με βάση όρο ατομικής συμφωνίας, σύμβαση εργασίας ή συλλογική σύμβαση ή διαιτητική απόφαση, δεν καταλαμβάνει δηλαδή τις περιπτώσεις ποσών που καταβάλλονται τακτικά και επαυξάνουν σταθερά τις αποδοχές.

Τι περιλαμβάνει η νέα νομοθετική ρύθμιση:

• Από ασφαλιστικής πλευράς: Τα φιλοδωρήματα ανεξαρτήτως ποσού απαλλάσσονται πλήρως από ασφαλιστικές εισφορές.
• Από φορολογικής πλευράς: Τα φιλοδωρήματα που εισπράττονται μέσω pos μέχρι του ποσού των 300 ευρώ μηνιαίως απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος. Για το ποσό άνω των 300 ευρώ, το επιπλέον ποσό θα προστίθεται στο εισόδημα του εργαζομένου και θα φορολογείται κανονικά.

Στην παράγραφο 3 του άρθρου 5 του ν. 5162/2024 προβλέπεται δικλείδα ασφαλείας για προστασία εργαζομένων από καταχρηστική χρήση της απαλλαγής από τους εργοδότες που αποβλέπει στην αποτροπή της αντικατάστασης του συμφωνηθέντος μισθού από φιλοδωρήματα, με σκοπό να αποφευχθεί η φορολόγηση μέρους αυτών. Συγκεκριμένα, σε περίπτωση μείωσης των μηνιαίων τακτικών αποδοχών του εργαζόμενου με ταυτόχρονη αύξηση των ποσών από φιλοδωρήματα, η οποία επέρχεται από την 1η Νοεμβρίου 2024 και εφεξής, επιβάλλεται στην επιχείρηση πρόστιμο που ανέρχεται σε ποσοστό είκοσι δύο τοις εκατό (22%) επί του ποσού απομείωσης των τακτικών αποδοχών, υπολογιζόμενο για διάστημα δώδεκα (12) μηνών από τη μείωση των τακτικών αποδοχών και όχι πέραν του μηνός κατά τον οποίο οι τακτικές αποδοχές επανέρχονται στο αρχικό προ της μείωσης ύψος.

Ερμηνεύοντας τις διατάξεις, πιστεύουμε ότι για τις εποχικές επιχειρήσεις που επαναπροσλαμβάνουν το ίδιο προσωπικό (στην ίδια θέση εργασίας) με την περασμένη σεζόν θα πρέπει οι αποδοχές τους να μην είναι μικρότερες της προηγούμενης σεζόν.

Οι διατάξεις αυτές περιλαμβάνουν και τους διανομείς φαγητού (delivery).

Επισήμανση: Δεν έχει διευκρινιστεί πλήρως εάν αυτή η ρύθμιση αφορά και άλλους κλάδους πλην των σερβιτόρων, ιδιαιτέρως εργαζομένους στην κουζίνα που μετά από συμφωνία μεταξύ των εργαζομένων στο σερβίρισμα λαμβάνουν και αυτοί μέρος του φιλοδωρήματος. Επίσης, δεν έχει διευκρινιστεί αν καταλαμβάνει η ρύθμιση και τους εργαζόμενους των λοιπών τμημάτων των ξενοδοχειακών μονάδων (π.χ. υποδοχή, καμαριέρες κ.λπ.). Περαιτέρω, το φιλοδώρημα καταβάλλεται και σε πολλά άλλα επαγγέλματα, π.χ. κομμωτήρια. Γι’ αυτό πιστεύουμε ότι η Διοίκηση θα πρέπει να διευκρινίσει εάν υπάγονται και αυτές οι περιπτώσεις.

Εδώ θα πρέπει να επισημανθεί ότι η κατανομή των φιλοδωρημάτων είναι αποκλειστικό δικαίωμα και ευθύνη των εργαζομένων και στην διαδικασία αυτή δεν συμμετέχει ο εργοδότης.

Οι εισπράξεις των φιλοδωρημάτων καταχωρούνται ευδιάκριτα στα βιβλία της επιχείρησης, αποδίδονται στο ακέραιο, δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ και δεν αποστέλλονται στο Mydata.

Τέλος, ο έλεγχος ορθής εφαρμογής των οικείων διατάξεων έχει ανατεθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες του ΕΦΚΑ και της ΑΑΔΕ (ΚΕΜΕΦ, ΕΛΚΕ, ΚΕΦΟΔΕ, ΣΔΟΕ, ΥΕΔΔΕ).

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.gr

*O Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Η Νάνσυ Καλλιανιώτη είναι Senior Partner της Artion A.E.

Ο Πέτρος Παπαπέτρου είναι Προϊστάμενος του τμήματος Μισθοδοσίας της Artion A.E.

 Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία του Γιάννη Αρτσίτα και της Νίκης Χατζοπούλου*

Η προσπάθεια για περιστολή της φοροδιαφυγής απαιτεί τη διενέργεια ενδελεχών οικονομικών ελέγχων και η είσπραξη των οφειλών απαιτεί επίσης πρόσβαση στα οικονομικά στοιχεία του οφειλέτη, ενέργειες οι οποίες συνεπάγονται την αναπόφευκτη σύνδεση των φορολογικών αρχών με το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Μάλιστα, το «άνοιγμα λογαριασμών» με σκοπό την αιτιολόγηση των πιστώσεων του φορολογουμένων προς διαπίστωση τυχόν παραβάσεων της φορολογικής νομοθεσίας, αποτελεί ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία φορολογικού ελέγχου. Επομένως, το τραπεζικό απόρρητο υποχωρεί έναντι του φορολογικού ελέγχου.

Ο Έλληνας νομοθέτης πλαισίωσε νομοθετικά ήδη από τις αρχές του 20^ου αιώνα  τις τραπεζικές καταθέσεις (βλ. διατάξεις του ν. 5632/1932, για τους κοινούς λογαριασμούς που εξακολουθεί να ισχύει).

Ο θεσμός του τραπεζικού απορρήτου συνιστά απόρροια του δικαιώματος προστασίας της προσωπικότητας φυσικών και νομικών οντοτήτων (άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος, άρθρα 57 επ. Α.Κ.) που υλοποιείται μέσω της κατ’αρχάς απαγορεύσεως στα πιστωτικά ιδρύματα γνωστοποιήσεως προς τρίτους στοιχείων χρηματοπιστωτικής συναλλαγής. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, τις αποφάσεις των δικαστηρίων και των ανεξάρτητων αρχών, προστατεύεται το απόρρητο των τραπεζικών συναλλαγών. Οι Τράπεζες έχουν πάρει μέτρα για προστασία από διαρροή των δεδομένων των πολιτών. Η νομοθεσία όμως αυτή ισχύει για τις σχέσεις μεταξύ των πολιτών (ιδιωτών και επιχειρήσεων). Το τραπεζικό απόρρητο στην Ελλάδα προστατεύεται από τις διατάξεις του Ν.Δ. 1059/1971, αλλά η προστασία του δεν είναι απόλυτη.

Γενικά το Δημόσιο συμφέρον επιβολής και είσπραξης των φόρων μπορεί να οδηγήσει σε θεμιτούς περιορισμούς των δικαιωμάτων των φορολογουμένων. Η ευρεία δυνατότητα που παρέχεται σήμερα στο Δημόσιο να παρεμβαίνει στο τραπεζικό σύστημα έρχεται σε σύγκρουση με το τραπεζικό απόρρητο και θίγει δικαιώματα οικονομικής ελευθερίας και ιδιοκτησίας.

Συγκεκριμένα, το τραπεζικό απόρρητο δεν ισχύει έναντι του Ελληνικού Δημοσίου και κατ’ επέκταση των ελεγκτικών αρχών. Οι φορολογικές αρχές (ΔΟΥ, ΚΕΜΕΦ, ΕΛΚΕ, ΣΔΟΕ, ΥΕΔΔΕ κλπ) αντλούν από όλους ανεξαρτήτως τους λογαριασμούς όλα τα στοιχεία, όπως υπόλοιπα, κινήσεις, τόκους, κλπ. Αυτό γίνεται εν αγνοία των ελεγχόμενων ιδιωτών και επιχειρήσεων, οι οποίοι γίνονται γνώστες όταν κληθούν για έλεγχο. Όταν κληθεί ο ελεγχόμενος από τις ελεγκτικές αρχές οφείλει να δηλώσει εγγράφως όλους τους λογαριασμούς που του ανήκουν προσωπικά ή είναι κοινοί με άλλα πρόσωπα.

Η δήλωση αυτή αφορά και λογαριασμούς που βρίσκονται σε Τράπεζες εκτός της Ελληνικής Επικράτειας. Σε περίπτωση άρνησης ή απόκρυψης οι ελεγκτικές αρχές μπορούν να αναζητήσουν πληροφορίες από τις αλλοδαπές φορολογικές αρχές.

Ανταλλαγή πληροφοριών

Σε μια προσπάθεια ελέγχου και περιορισμού της διεθνούς φοροδιαφυγής-φοροαποφυγής και σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ, δημιουργήθηκε ένα σύστημα αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών με σκοπό τον εντοπισμό κεφαλαίων τα οποία δεν φορολογούνται ή δεν δηλώνονται στα κράτη στα οποία υπάγονται φορολογικά οι δικαιούχοι τους. Η χώρα μας ενσωμάτωσε στο Εθνικό δίκαιο την σχετική πολυμερή συμφωνία με τον ν.4428/2016.

Η συμφωνία αυτή προβλέπει ότι η Ελλάδα, όπως και οι λοιπές συμμετέχουσες στη συμφωνία  χώρες, θα λαμβάνει από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της επικράτειάς της (Ελληνικά), σε ετήσια βάση, χρηματοοικονομικές πληροφορίες σχετικά με όλους τους δηλωτέους λογαριασμούς αλλοδαπών συμφερόντων. Τις πληροφορίες αυτές θα ανταλλάσσει αυτόματα με τις υπόλοιπες συμμετέχουσες χώρες. Όπως η Χώρα μας θα αποστέλλει τις πληροφορίες, με τον ίδιο τρόπο θα γίνεται αποδέκτης πληροφοριών για τους τραπεζικούς λογαριασμούς  φορολογικών κατοίκων Ελλάδος (και εν γένει ελληνικών συμφερόντων) σε τράπεζες του εξωτερικού.

Οι πληροφορίες αυτές αφορούν:

• Τόκους
• Μερίσματα
• Έσοδα από ορισμένα ασφαλιστικά προϊόντα
• Έσοδα από πωλήσεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων
• Ενοίκια
• Λοιπά έσοδα που προκύπτουν από παθητικά εισοδήματα
• Υπόλοιπα λογαριασμών αρχής και τέλους έτους

Εφόσον οι Ελληνικές φορολογικές αρχές λάβουν πληροφορίες μέσω του αυτόματου συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών ή συλλέξουν πληροφορίες από οποιαδήποτε άλλη πηγή ή προκύψουν  ευρήματα και στοιχεία από διενεργούμενο έλεγχο φυσικού προσώπου ή νομικής οντότητας  που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης για πιθανή φοροαποφυγή ή φοροδιαφυγή, δύναται η φορολογική αρχή με μια απλή διαδικασία ( απλή αίτηση) να αιτηθεί και να λάβει από αλλοδαπή φορολογική αρχή επιπρόσθετες πληροφορίες σχετικές με την υπόθεση.

Η αλλοδαπή ευρωπαϊκή φορολογική αρχή δεν επιτρέπεται να αρνηθεί την παροχή αυτών των πληροφοριών εκτός εάν η διαβίβαση θα οδηγούσε σε αποκάλυψη ενός εμπορικού, βιομηχανικού ή επαγγελματικού απορρήτου ή μιας εμπορικής μεθόδου ή μιας πληροφορίας της οποίας η αποκάλυψη θα ήταν αντίθετη προς τη Δημόσια τάξη.

Η διαδικασία αυτή που εφαρμόζεται ήδη σήμερα σε Ευρωπαϊκό επίπεδο αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς και τις πρόσφατες αποκαλύψεις οι οποίες είδαν το φως της δημοσιότητας τους τελευταίους μήνες σχετικά με οικονομικά σκάνδαλα και άλλα φορολογικά προνόμια που χορηγούν ορισμένες χώρες με ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς μέσα στην ίδια την Ε.Ε.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το συμβούλιο της Ευρωπαικής Ένωσης εξέδωσε την οδηγία 2021/514 (ΕΕ L 104/25.03.2021) γνωστή με το ακρωνύμιο DAC7. H οδηγία αυτή τροποποιεί  την οδηγία  2011/16/ΕΕ  και θεσπίζει νέους κανόνες για την βελτίωση των διαδικασιών της  συνεργασίας στον τομέα της φορολογίας.

Τα στοιχεία που δύνανται να ζητηθούν μπορεί να είναι:

• Αν η έδρα της πραγματικής διοίκησης της εταιρείας βρίσκεται στη χώρα από την οποία ζητούνται τα στοιχεία. Ερευνάται το εμβαδόν των γραφείων, υλικοτεχνικός εξοπλισμός, πληροφοριακά συστήματα, αντίγραφο μισθωτηρίου γραφείων.
• Κατάλογος απασχολουμένων υπαλλήλων, με αναφορά των καθηκόντων που ασκούν ή συμβάσεων μίσθωσης προσωπικού.
• Συμβάσεις μεταξύ των εταιρειών που ελέγχονται
• Την πιθανή συμμετοχή της μιας στο κεφάλαιο της άλλης και τις συμμετοχές σε άλλες εταιρείες.
• Η κοινοποίηση του μετοχολογίου της ελεγχόμενης εταιρείας.
• Τα στοιχεία του τελικού δικαιούχου των τραπεζικών λογαριασμών.
• Κατόπιν της συλλογής των παραπάνω πληροφοριών και αποστολής τους στο ενδιαφερόμενο κράτος, εάν αυτές δεν επαρκούν για να δικαιολογήσουν πραγματική έδρα διοίκησης, πιθανόν αυτή να κριθεί ως επίπλαστη νομική οντότητα και τα εισοδήματα να φορολογηθούν εκ νέου στην Ελλάδα ή σε όποια χώρα έχει υποβάλει το αίτημα παροχής πληροφοριών.

Επίλογος

Ακόμη και η Ελβετία, μετά από 84 χρόνια τραπεζικού απορρήτου, υπό το φως των πολιτικών πιέσεων, το έτος 2018 έθεσε έντονους περιορισμούς στο μέχρι τότε αυστηρά προστατευόμενο τραπεζικό απόρρητο. Γενικότερα, σε διεθνές (θα λέγαμε σχεδόν παγκόσμιο) επίπεδο οι φορολογικές αρχές των κρατών μελών του ΟΟΣΑ, εκμεταλλευόμενοι την τεχνολογία συνεργάζονται αρμονικά για τη πάταξη της φοροδιαφυγής και της παράνομης νομιμοποίησης εσόδων (γνωστό και ως «ξέπλυμα μαύρου χρήματος»). Στο πλαίσιο αυτό κινούνται ενεργά με αξιόλογα αποτελέσματα και οι Ελληνικές αρχές.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.gr

*O Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Ο Γιάννης Αρτσίτας είναι Senior Accountant & Υπεύθυνος του τμήματος Φυσικών Προσώπων της Artion A.E.

H Νίκη Χατζοπούλου είναι Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω LL.Μ. & Διαμεσολαβήτρια, συνεργάτης της Artion Α.Ε.

 Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη*

Πινακίδα αναρτημένη σε κεντρικό σημείο του χωριού καθορίζει τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας του χωριού για το ποιος έχει προτεραιότητα: ο ντόπιος με αγροτικό, ο ντόπιος με ΙΧ, μετά αυτός που έχει πάρει νύφη από το χωριό, μετά αυτοί από τα διπλανά χωριά και μετά οι υπόλοιποι.

Για πολλά χρόνια πριν την κατασκευή της Ιωνίας οδού οι διερχόμενοι οδηγοί από το Αγρίνιο και τη Φιλιππιάδα υπόκειντο σε έλεγχο μόνο οι διερχόμενοι οδηγοί που είχαν «ξένες» πινακίδες, που δεν είχαν δηλαδή τις τοπικές.

Με αυτές τις αναφορές μας θέλουμε να παρουσιάσουμε το πρόβλημα της εντοπιότητας στη Δημόσια Διοίκηση. Το ότι εργάζονται σε διοικητικές θέσεις άτομα που συχνά προέρχονται από την ίδια γεωγραφική περιοχή αυτό μπορεί να έχει θετικές αλλά και αρνητικές συνέπειες.

Οι αρνητικές όμως δυστυχώς υπερτερούν:

• Δημιουργία πελατειακών σχέσεων καθώς οι υπάλληλοι μπορεί να εξυπηρετούν περισσότερο τις ανάγκες των γνωστών και συγγενών σε βάρος του γενικού πληθυσμού
• Έλλειψη διαφάνειας: η εντοπιότητα μπορεί να οδηγήσει σε φαινόμενα διαφθοράς και αδιαφάνειας στη λήψη αποφάσεων
• Περιορισμός της αξιοκρατίας: η πρόσληψη προσωπικού στη συγκεκριμένη περιοχή μπορεί να αποκλείσει ικανούς υποψήφιους από άλλες περιοχές. Στις περιπτώσεις αυτές οργιάζει το πολιτικό ρουσφέτι.
• Τοπικισμός στη λήψη αποφάσεων στην εξυπηρέτηση τοπικών αναγκών χωρίς να λαμβάνονται υπόψιν οι γενικότερες ανάγκες της χώρας

Πρόσφατα παραδείγματα στην εφαρμογή του νόμου, η συμπεριφορά των αστυνομικών στο τροχαίο στην Κρήτη (θανατηφόρο τροχαίο όπου ο οδηγός υποβλήθηκε σε αλκοτέστ και αφέθηκε ελεύθερος να οδηγήσει ενώ ήταν πάνω από το όριο με αποτέλεσμα την πρόκληση θανάτου σε οδηγό άλλου οχήματος με το οποίο και συγκρούστηκε). Μετά το τραγικό συμβάν, με απόφαση του Πρωθυπουργού άλλαξαν όλοι οι αξιωματικοί και στη θέση τους τοποθετήθηκαν αξιωματικοί από την Αττική και δεν θα έχουν καμία σχέση με την περιοχή.

Άλλο παράδειγμα είναι η αντίδραση των κατοίκων σε ανέγερση ξενοδοχειακής μονάδας σε τοπίο σπάνιου φυσικού κάλλους στη Μήλο, όπου προκάλεσε σκάνδαλο ο τρόπος αδειοδότησης του έργου.

Εκτός από τις αρνητικές πτυχές, όμως, υπάρχουν και οι θετικές, όπως η μεγαλύτερη κατανόηση των τοπικών αναγκών, αύξηση εμπιστοσύνης σε ένα γνωστό άτομο και τέλος η ενίσχυση της τοπικής αρμονίας.

Δυστυχώς, λόγω της άρνησης πολλών συμπολιτών μας να εργαστούν μακριά από την κατοικία τους λόγω κυρίως οικονομικών αναγκών (χαμηλοί μισθοί, ακριβή στέγη κ.λπ.), η Δημόσια Διοίκηση πλαισιώνεται από ντόπιους, ιδιαίτερα στα νησιά, που εκεί το πρόβλημα είναι άλυτο.

Ένα άλλο ζήτημα που επίσης γεννάται είναι κατά πόσον ένας εργαζόμενος στον Δημόσιο τομέα μπορεί να είναι υποψήφιος για τις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης. Και ναι μεν για ορισμένα αξιώματα και θέσεις υφίσταται κώλυμα, για ορισμένες άλλες όμως όχι.

Τις πελατειακές σχέσεις που δημιουργούνται δυστυχώς τις πληρώνουμε όλοι πολύ ακριβά. Δεν νοείται αστυνομικός υπάλληλος, υπάλληλος πολεοδομίας ΑΑΔΕ, επιθεώρησης εργασίας κλπ. να είναι ντόπιος. Τι έλεγχο μπορεί να κάνει και τι ποινές μπορεί να επιβάλει στους συντοπίτες του, όταν μετά από λίγο καιρό θα ζητήσει την ψήφο τους;

Η εντοπιότητα παραμένει ένα διαχρονικό ζήτημα το οποίο θα πρέπει να αντιμετωπιστεί και σε επίπεδο πρόληψης αλλά και σε επίπεδο καταστολής, εκεί όπου διαπιστώνονται αυθαιρεσίες και καταχρήσεις από πρόσωπα σε νευραλγικές θέσεις.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.gr

*O Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη*

Ένα μόνιμο ζήτημα που απασχολεί τις επιχειρήσεις είναι το ξεκαθάρισμα των αποθηκών τους από ακατάλληλα, ληγμένα, κατεστραμμένα αποθέματα (εμπορεύματα, πρώτες και βοηθητικές ύλες, αναλώσιμα κλπ) αλλά και η καταστροφή των αποσβεσθέντων και μη χρησιμοποιούμενων πάγιων περιουσιακών στοιχείων.

Επειδή η καταστροφή των ανωτέρω επηρεάζει το ετήσιο οικονομικό αποτέλεσμα διότι η προκύπτουσα ζημία αναγνωρίζεται φορολογικά, θα πρέπει να ακολουθηθεί μια συγκεκριμένη διαδικασία.

Υπολογισμός εκπιπτόμενης ζημίας από την καταστροφή

Πριν την οριστική καταστροφή των αποθεμάτων, οι εταιρείες δύνανται με βάση το άρθρο 18 του νόμου των ΕΛΠ (Ν.4308/2014)  να απομειώσουν την αξία των αποθεμάτων τους. Τα απαξιωθέντα αυτά εμπορεύματα μπορούν να παραμείνουν στα λογιστικά βιβλία της εταιρείας για μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι την απόφαση για οριστική καταστροφή τους. Πολλές επιχειρήσεις έως την καταστροφή αυτή, μπορούν να τα αποτιμήσουν στην κατ’ είδος χαμηλότερη τιμή μεταξύ της αξίας κτήσης και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας ή ακόμη και στην αξία του ενός λεπτού (0,01€) (άρθρο 20 παρ. 6 των ΕΛΠ Ν.4308/2014).

Εκκαθάριση αποθήκης και περιβάλλον

Ένα λεπτό σημείο που χρίζει ιδιαίτερης προσοχής πριν την λήψη της απόφασης  καταστροφής των ακατάλληλων αποθεμάτων είναι οι σχετικές διατάξεις της νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος. Οι επιχειρήσεις πριν προβούν στην καταστροφή θα πρέπει να μελετούν την σχετική νομοθεσία ανάλογα με το είδος των καταστρεφόμενων στοιχείων και να απευθύνονται για την καταστροφή αυτών σε αδειοδοτημένες εταιρίες διαχείρισης αποβλήτων και ανακύκλωσης. Αποθέματα που διέπονται από τις προαναφερόμενες διατάξεις είναι  για παράδειγμα ηλεκτρονικοί υπολογιστές, τηλεοράσεις, μπαταρίες, λάδια-λίπη, φάρμακα και γενικά υλικά που προκαλούν καταστροφή στο περιβάλλον.

Αποδεικτικά στοιχεία για την καταστροφή

Με βάση τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα δεν προβλέπεται ειδικό φορολογικό στοιχείο για την απόδειξη της καταστροφής  των αποθεμάτων. Ειδικό στοιχείο δεν προβλεπόταν ούτε από τις διατάξεις του Π.Δ. 186/1992 ούτε μετέπειτα από τον ΚΦΑΣ.  Όπως ορίζεται από τις διατάξεις της παρ.5 του άρθρου 5 των ΕΛΠ, η κάθε συναλλαγή – γεγονός πρέπει να τεκμηριώνεται με τα κατάλληλα δικαιολογητικά

«Κάθε συναλλαγή και γεγονός που αφορά την οντότητα τεκμηριώνεται με κατάλληλα παραστατικά (τεκμήρια). Τα παραστατικά αυτά εκδίδονται είτε από την οντότητα είτε από τους συναλλασσόμενους με αυτήν είτε από τρίτους, σε έντυπη ή σε ηλεκτρονική μορφή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο νόμο αυτόν. Τα παραστατικά αναφέρουν όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την ασφαλή ταυτοποίηση κάθε μίας συναλλαγής ή γεγονότος, και σε κάθε περίπτωση όσα ορίζει ο παρών νόμος.»

Κατά συνέπεια θα πρέπει μέσω του νόμιμου δικαιολογητικού στοιχείου να ενημερωθούν τα λογιστικά αρχεία της επιχείρησης.

Πρωτόκολλο καταστροφής

Ένα τέτοιο νόμιμο δικαιολογητικό στοιχείο είναι το «Πρωτόκολλο καταστροφής αποθεμάτων» που στο οποίο περιγράφονται αναλυτικά τα καταστρεφόμενα αποθέματα – πάγια, οι ποσότητες αυτών και γίνεται αναφορά στην αιτία της καταστροφής τους. Λόγω ενδεχόμενου ελέγχου, η καταγραφή πρέπει να είναι λεπτομερής ώστε να μην μπορεί να αμφισβητηθεί.

Η Διοίκηση (π.χ. Διοικητικό Συμβούλιο, Διαχειριστής κλπ.) της επιχείρησης αποφασίζει την καταστροφή των αποθεμάτων της, την ώρα και τον τόπο της καταστροφής και ορίζει την σχετική επιτροπή που θα διεκπεραιώσει την διαδικασία.

Το πρωτόκολλο συντάσσεται από την επιτροπή της επιχείρησης που διενεργεί την καταστροφή και έχει συγκροτηθεί για το λόγο αυτό με απόφαση των νομίμων οργάνων της. Συνήθως απαρτίζεται από κάποιο μέλος της Διοίκησης ή εκπρόσωπό του, τον υπεύθυνο Λογιστηρίου και τον Αποθηκάριο.

Με βάση την υπ’ αριθμό 1091898/608/0015/11.10.2007 απάντηση του Υπουργείου Οικονομικών, δεν υφίσταται υποχρέωση από την επιχείρηση να γνωστοποιήσει στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. την καταστροφή των αποθεμάτων τον τόπο και την ώρα που θα ολοκληρωθεί η διαδικασία όπως προέβλεπαν παλιότερες διατάξεις.

Αξίζει να σημειώσουμε εδώ πως νομολογιακά έχει κριθεί ότι το πρωτόκολλο καταστροφής δεν αποτελεί από μόνο του αμάχητο τεκμήριο ως προς την ακρίβεια του περιεχομένου του.

Παραστατικό Διακίνησης (Δελτίο Αποστολής)

Για τη μεταφορά των καταστραφέντων αποθεμάτων η επιχείρηση δεν υποχρεούται στην έκδοση  Δελτίου Αποστολής, σύμφωνα με την ΠΟΛ.1003/2014 άρθρο 5 παρ. 8.4  στο οποίο ρητά  αναφέρονται οι κάτωθι περιπτώσεις όπου δεν απαιτείται η έκδοση Παραστατικού Διακίνησης (Δελτίου Αποστολής):

θ) διακίνηση κατεστραμμένων αποθεμάτων με σκοπό την απόρριψη αυτών,

ι) διακίνηση αγαθών που δεν έχουν καμία εμπορευματική αξία για τον αποστολέα, για τον παραλήπτη ή για κάποιον τρίτο, διαζευκτικά ή αθροιστικά και η διάθεσή αυτών αυτούσιων ή μη, δεν επιφέρει κανένα έσοδο. Δεν εκδίδεται δηλαδή, το εν λόγω στοιχείο για τη διακίνηση άχρηστων ή ακατάλληλων εμπορευμάτων, προϊόντων ή υπολειμμάτων (π.χ. περισυλλογή και διακίνηση προς καταστροφή ή ανακύκλωση, ληγμένων φαρμακευτικών προϊόντων, υπό την προϋπόθεση ότι δεν ενσωματώνουν καμία εμπορευματική αξία), σε χώρους απόρριψης (π.χ. χωματερές, κ.λπ.),

Παρ’ ότι υπάρχει ρητή εξαίρεση στην έκδοση Δελτίου Αποστολής σύμφωνα με τα παραπάνω, η έκδοση του Δ.Α αποτελεί κατά την άποψη μας επιπλέον νόμιμο δικαιολογητικό στοιχείο απόδειξης του γεγονότος της μεταφοράς των αποθεμάτων στον χώρο καταστροφής τους.

Σε περίπτωση που τα κατεστραμμένα είδη της αποθήκης πωλήθηκαν σε κάποια εταιρεία ανακύκλωσης, το τιμολόγιο πώλησης μπορεί να αντικαταστήσει το παραστατικό διακίνησης.

Ο έλεγχος στην προσπάθειά του να εξακριβώσει το γεγονός της καταστροφής των αποθεμάτων μπορεί να ζητήσει οποιοδήποτε επιπλέον στοιχείο. Νόμιμο δικαιολογητικό στοιχείο κατά τη γνώμη μας αποτελεί η βεβαίωση καταστροφής των ακατάλληλων αποθεμάτων που εκδίδεται από την εταιρία διαχείρισης αποβλήτων και ανακυκλώσιμων υλικών. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να απευθύνονται στις εν λόγω εταιρίες για την καταστροφή των ανακυκλώσιμων υλικών και αποβλήτων διότι ο φορολογικός έλεγχος μπορεί να απορρίψει το γεγονός σε περίπτωση που δεν παρέχεται η σχετική βεβαίωση καταστροφής τους.

Σε περίπτωση που επιχείρηση που απασχολείται με την εμπορία ή επεξεργασία εμπορευμάτων που αποτελούνται από μέταλλα αξίας, όπως ο χρυσός-ο άργυρος-το αλουμίνιο κ.α., δεν είναι αποδεκτό να ισχυριστούν καταστροφή των αποθεμάτων τους για ευνόητους λόγους.

ΦΠΑ και Φορολογική Αναγνώριση της Καταστροφή Αποθεμάτων

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 33, παρ. 1β, Ν.2859/2000 δεν ενεργείται διακανονισμός έκπτωσης του φόρου στις περιπτώσεις καταστροφής, απώλειας ή κλοπής που αποδεικνύονται ή δικαιολογούνται σχετ. ΠΟΛ.1221/2000. Συνεπώς, ο Φ.Π.Α. που εξέπεσε κατά την αγορά των εμπορευμάτων, πρώτων υλών, κ.λ.π. δεν επιστρέφεται στο Δημόσιο στην περίπτωση που στη συνέχεια τα εμπορεύματα ή οι πρώτες ύλες ή τα παραχθέντα από αυτές προϊόντα καταστρέφονται, εφόσον η ζημία αυτή αποδεικνύεται με τα νόμιμα δικαιολογητικά.

Η ζημία από την καταστροφή αποθεμάτων αναγνωρίζεται προς έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα της επιχειρήσεως, εφόσον η ζημία είναι βεβαιωμένη, πραγματοποιείται προς το συμφέρον της επιχείρησης, εγγράφεται στα βιβλία και αποδεικνύεται με τα νόμιμα δικαιολογητικά.

Ζήτημα επιστροφής ΦΠΑ ή μέρους αυτού γεννάται εφόσον η Διοίκηση προχωρήσει σε καταστροφή παγίων νωρίτερα της πενταετίας από την απόκτησή τους.

Παραπάνω δίνεται  η αποτύπωση των λογιστικών εγγραφών στα λογιστικά αρχεία και σε ΕΛΠ και σε ΕΓΛΣ. Υπάρχει επίσης η άποψη ότι δεν απαιτείται καταχώρηση της αξίας του κόστους των αποθεμάτων διότι θα αποτυπωθεί στα αποτελέσματα μέσω της απογραφής λήξης. Η ορθή όμως λογιστική αποτύπωση είναι να αποτυπωθεί το κόστος ως έκτακτη ζημία και να μην επηρεάσει το μικτό αποτέλεσμα της επιχείρησης.

Λογιστική εγγραφή καταστροφής αποθεμάτων

Συμπέρασμα

Τα προαναφερόμενα νόμιμα δικαιολογητικά αποτελούν την απόδειξη από την επιχείρηση στον φορολογικό έλεγχο, για την αναγνώριση της ζημίας και τη μη επιστροφή του ΦΠΑ από την καταστροφή των αποθεμάτων.

Επίσης, δεν διενεργείται διακανονισμός σε περιπτώσεις αποδεδειγμένης καταστροφής, απώλειας ή κλοπής,  όπως προβλέπεται από την ΠΟΛ.1221/2000.

Τα ελλείμματα που κρίνονται μη δικαιολογημένα και για τα οποία δεν υπάρχουν στοιχεία που να τα αποδεικνύουν, μπορούν να θεωρηθούν αποκρυβείσες πωλήσεις και να επιβληθεί ΦΠΑ.

Θέλουμε να επισημάνουμε ότι οι διατάξεις δεν ορίζουν την επιβολή ΦΠΑ, στην καταστροφή εμπορευμάτων αλλά στις αναιτιολόγητες αγορές.

Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να τηρούν την προαναφερόμενη διαδικασία για να μην βρεθούν αντιμέτωπες με απρόσμενες φορολογικές επιβαρύνσεις.

Δείτε το άρθρο και στo eforologia.gr

*O Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία της Βασιλικής Ηλιοπούλου και του Γιάννη Αρτσίτα*

Ένα συχνό ερώτημα που ανακύπτει τα τελευταία έτη είναι η δωρεά ή γονική παροχή από ή προς κάτοικο αλλοδαπής. Ο λόγος είναι ότι πολλοί νέοι τα τελευταία έτη έχουν μετοικήσει σε χώρες του εξωτερικού και με αφορμή το αφορολόγητο του ποσού των 800.000 € που ισχύει από το 2021 προβαίνουν σε δωρεές είτε ως δωρεοδόχοι είτε ως δωρητές. Στο παρόν άρθρο εξετάζουμε την φορολογική αντιμετώπιση αυτών των συναλλαγών.

Με βάση τον νόμο 4839/2021 τροποποιήθηκε το άρθρο 44 του Κώδικα διατάξεων φορολογίας κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών και κερδών από τυχερά παίγνια, ο οποίος κυρώθηκε με το πρώτο άρθρο του Ν. 2961/2001 (Α΄266), εφεξής Κώδικας, και καθιερώθηκε αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές με δικαιούχους πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας (από γονείς σε τέκνα, από παππούδες σε εγγόνια και αντιστρόφως) της φορολογικής κλίμακας του άρθρου 29 που πραγματοποιούνται από 1-10-2021. Δηλαδή το ποσό των 800.000 ευρώ υπόκειται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με μηδενικό συντελεστή και δεν αποτελεί απαλλασσόμενο ποσό. Εφόσον η φορολογητέα αξία του περιουσιακού στοιχείου το οποίο αφορά η γονική παροχή ή που δωρίζεται υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ, επιβάλλεται φόρος με ενιαίο συντελεστή 10% για την υπερβάλλουσα αξία, μετά την αφαίρεση του αφορολόγητου ποσού.

Εφόσον ένα από τα  πρόσωπα, δωρητής ή δωρεοδόχος είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, τότε η πράξη υπόκειται σε φόρο δωρεάς στην Ελλάδα (ισχύει το αφορολόγητο των 800.000 €) και ενδεχομένως και στο εξωτερικό (αυτό θα πρέπει να ερευνηθεί από τις αλλοδαπές φορολογικές αρχές). Η φορολογική αντιμετώπιση είναι κοινή είτε είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδος μόνο ο δωρητής ή μόνο ο δωρεοδόχος.

1.Σύμφωνα με τον Ν. 2961/22.11.2001 σχετικά με την «Κύρωση του Κώδικα Διατάξεων Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών, Γονικών Παροχών Προικών και Κερδών από Τυχερά Παίγνια.», ορίζεται ότι:

«Άρθρο 34. Κτήση αιτία δωρεάς και γονικής παροχής

Α. Κτήση αιτία δωρεάς

1. Κτήση περιουσίας αιτία δωρεάς, για την επιβολή του φόρου είναι:

α) αυτή που προέρχεται από δωρεά η οποία συνιστάται κατά τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα,

β) αυτή που προέρχεται από κάθε παροχή, παραχώρηση ή μεταβίβαση οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου χωρίς αντάλλαγμα, έστω και αν δεν καταρτίσθηκε έγγραφο.

Άρθρο 38. Υποκείμενο φόρου

Υπόχρεος στο φόρο είναι ο δωρεοδόχος ή το τέκνο…

2. Σύμφωνα με την Εγκύκλιο διαταγή Ε. 2077/20.10.2022 της ΑΑΔΕ, με θέμα «Παροχή οδηγιών για τη φορολόγηση των γονικών παροχών και δωρεών προς τα πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας του Κώδικα Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών, Γονικών Παροχών με την καθιέρωση αφορολόγητου ποσού 800.000 ευρώ (άρθρο πεντηκοστό έκτο του Ν. 4839/2021 (Α΄ 181), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 175 του Ν. 4972/2022 (Α181))», ορίζεται ότι:

«Παρέχουμε διευκρινίσεις και οδηγίες για την ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή των διατάξεων του πεντηκοστού έκτου άρθρου του Ν. 4839/2021 (Α΄181), όπως τροποποιήθηκαν με τις διατάξεις του άρθρου 175 του Ν. 4972/2022 (Α΄181) σχετικά με τη φορολογία των γονικών παροχών και δωρεών, που αφορά την αύξηση αφορολόγητου ποσού γονικών παροχών και δωρεών περιουσιακών στοιχείων και χρηματικών ποσών (τροποποίηση του άρθρου 44 του Ν.2961/2001 ).

1. Με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του πεντηκοστού έκτου άρθρου του Ν. 4839/2021 τροποποιήθηκε το άρθρο 44 του Κώδικα διατάξεων φορολογίας κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών και κερδών από τυχερά παίγνια, ο οποίος κυρώθηκε με το πρώτο άρθρο του Ν. 2961/2001 (Α΄266), εφεξής Κώδικας, και καθιερώθηκε αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές με δικαιούχους πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας της φορολογικής κλίμακας του άρθρου 29 που πραγματοποιούνται από 1-10-2021. Δηλαδή το ποσό των 800.000 ευρώ υπόκειται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με μηδενικό συντελεστή και δεν αποτελεί απαλλασσόμενο ποσό. Εφόσον η φορολογητέα αξία του περιουσιακού στοιχείου το οποίο αφορά η γονική παροχή ή που δωρίζεται υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ, επιβάλλεται φόρος με ενιαίο συντελεστή 10% για την υπερβάλλουσα αξία, μετά την αφαίρεση του αφορολόγητου ποσού…».

Με βάση την ανωτέρω νομοθεσία, για την περίπτωση όπου γονέας δωρίζει στο τέκνο  ή τέκνο δωρίζει στον γονέα [και ο ένας είναι φορολογικός κάτοικος εξωτερικού με ελληνική υπηκοότητα (υποβάλλει φορολογικές δηλώσεις στην Ελλάδα ως κάτοικος εξωτερικού)] υποβάλλεται δήλωση δωρεάς/γονικής παροχής και εμπίπτει στην φοροαπαλλαγή των 800.000 €. Επισημαίνεται ότι το αφορολόγητο είναι 800.000 € ανά γονέα και ανά τέκνο και θα πρέπει να γίνεται η μεταφορά του ποσού τραπεζικά. Σκόπιμο είναι να εκδοθεί και μία εγκύκλιος που να περιγράφει επακριβώς τα βήματα που θα πρέπει να ακολουθούν οι φορολογούμενοι για αυτές τις περιπτώσεις.

Για την περίπτωση που και ο δωρητής και ο δωρεοδόχος είναι κάτοικοι εξωτερικού, αλλά Έλληνες υπήκοοι θα επανέλθουμε με νεότερο άρθρο, καθώς το ζήτημα έχει πολλές πτυχές.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.gr

*O Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Η Βασιλική Ηλιοπούλου είναι πρώην Γενική Διευθύντρια Φορολογικής Διοίκησης και συνεργάτης της ARTΙON A.E.

Ο Γιάννης Αρτσίτας είναι Senior Accountant & Υπεύθυνος του τμήματος Φυσικών Προσώπων της Artion A.E.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Toυ Γιώργου Δαλιάνη *

Στο πρώτο μέρος της μελέτης (βλ.https://artion.gr/metavivasi-atomikis-epixeirisis-a-meros/) καταγράψαμε κάποια γενικά στοιχεία, καθώς και ζητήματα Ε.Λ.Π.. Στο δεύτερο μέρος της μελέτης (βλ. https://artion.gr/metavivasi-atomikis-epixeirisis-meros-b/) ασχοληθήκαμε με τη μεταβίβαση με χαριστική αιτία, καθώς και με τη φορολογία Φ.Π.Α..

Στο Γ’ και τελευταίο μέρος ασχολούμαστε με τη Φορολογία Εισοδήματος.

Α) Περίπτωση μεταβίβασης με επαχθή αιτία (πώληση) της ατομικής επιχείρησης

Το ποσό (τίμημα) της πώλησης των εμπορευμάτων μείον το κόστος απόκτησης (κόστος πωληθέντων) αυτού που αναγράφεται στα βιβλία του πωλητή θεωρείται καθαρά κέρδος και φορολογείται με τις ισχύουσες διατάξεις φορολογίας του εισοδήματος ατομικών επιχειρήσεων. Επίσης, φορολογητέο εισόδημα αποτελεί και η διαφορά μεταξύ της αξίας πώλησης των παγίων και της αναπόσβεστης αξίας αυτών.

Το όφελος (κέρδος) που θα προκύψει από την πώληση των άυλων περιουσιακών στοιχείων θα φορολογηθεί ως υπεραξία κεφαλαίου με ποσοστό 15%, σύμφωνα με το άρθρο 42 του Ν.4172/2013.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σταθούμε στις ειδικές περιπτώσεις που η πωλήτρια επιχείρηση τηρώντας απλογραφικά βιβλία και ως απαλλασσόμενη από την υποχρέωση τήρησης βιβλίου απογραφής (π.χ. Παντοπωλείο, φαρμακείο, κ.λπ.) δεν έχει μεταφερόμενο υπόλοιπο απογραφής και σε περίπτωση πώλησης της επιχείρησης για τα εμπορεύματα προηγούμενης ή προηγούμενων χρήσεων, για τα οποία έχει ήδη φορολογηθεί, θα φορολογηθεί στο ακέραιο εκ νέου.

Αυτή η στρέβλωση, όμως, καθίσταται ιδιαιτέρως επιβαρυντική έως και επαχθής στις περιπτώσεις όπου οι ελεγκτικές αρχές προβούν σε έλεγχο στην επιχείρηση με εφαρμογή του άρθρου 28 του Ν. 4172/2013 χρησιμοποιώντας συγκριτικά στοιχεία της αγοράς, και προσδιορίσουν το αποτέλεσμα εξωλογιστικά μη αναγνωρίζοντας το λογιστικό αποτέλεσμα. Τότε, στην περίπτωση που η ατομική επιχείρηση εκκαθαριστεί μέσω πώλησης ή δωρεάς, θα προκύψει διπλή φορολόγηση του εισοδήματος, του Φ.Π.Α. ή χαρτοσήμου ή φόρου δωρεάς.

Προς κατανόηση παραθέτουμε ένα παράδειγμα:

Ένα μίνι μάρκετ (παντοπωλείο) τηρεί απλογραφικά βιβλία και δεν έχει υποχρέωση απογραφής, σύμφωνα με τη νομοθεσία. Κατά την φορολογία εισοδήματος, ως κόστος πωληθέντων θεωρούνται οι ετήσιες αγορές των εμπορευμάτων, οι οποίες μπορεί να έχουν γίνει ακόμη και την τελευταία ημέρα της χρήσης (31/12).

Με την υπαγωγή στον έλεγχο η φορολογική αρχή σε πολλές περιπτώσεις αναίτια προβαίνει σε χρήση του άρθρου 28 του Ν. 4172/2013 και με συγκριτικά στοιχεία προσδιορίζει εξωλογιστικά τα αποτελέσματα, δηλαδή δεν αναγνωρίζει ότι κάποιες από τις αγορές θα πωληθούν στις επόμενες χρήσεις και επιβαρύνει με Φ.Π.Α. και φόρο εισοδήματος την επιχείρηση, η οποία εάν πωληθεί την επόμενη χρήση θα υποχρεωθεί να φορολογηθεί δύο φορές για το ίδιο εισόδημα.

Έστω ότι επιχείρηση μίνι μάρκετ έχει κύκλο εργασιών (ετήσιο τζίρο) 1.000.000 και οι αγορές της χρήσης ανήλθαν στις 950.000, από τις οποίες 50.000 αγοράσθηκαν τις τελευταίες ημέρες του έτους, τα έξοδα ανήλθαν στις 100.000 ευρώ και το τελικό αποτέλεσμα είναι ζημιογόνο κατά 50.000 ευρώ (1.000.000 – 950.000 – 100.000), έτσι το μικτό κέρδος επί κόστους διαμορφώνεται στο 5,26%. Παρότι οι αγορές των τελευταίων ημερών δεν πωλήθηκαν λόγω της ειδικής φορολόγησης και διαμορφώθηκε μικρό ποσοστό κέρδους (5,26%), κατά τον έλεγχο αμφισβητείται το ποσοστό μικτού κέρδους που δηλώνει η επιχείρηση, προσδιορίζεται από τον έλεγχο με συγκριτικά στοιχεία το μικτό κέρδος στο 10% και προσαυξάνονται τα έσοδα κατά 45.000 ευρώ, ενώ ο έλεγχος δεν λαμβάνει υπόψιν του ότι τις τελευταίες ημέρες του έτους έγιναν αγορές 50.000 ευρώ εμπορευμάτων που πουλήθηκαν στην επόμενη χρήση, δηλαδή δεν υπήρξε φοροαποφυγή, αλλά απλά μετατέθηκε η φορολόγηση στο επόμενο έτος. Στην περίπτωση που η επιχείρηση πωληθεί το επόμενο έτος είναι αυταπόδεικτο ότι δεν μπορεί να κάνει χρήση αυτού του κόστους και θα υπάρξει διπλή φορολόγηση.

Από πλευράς του αγοραστή

Το τίμημα της αγοράς εμπορευμάτων και των παγίων δεν αποτελεί τεκμήριο απόκτησης περιουσιακών στοιχείων κατά την υποβολή της ετήσιας φορολογικής δήλωσης, εάν, όμως, ελεγχθεί και εφαρμοστούν οι νέες διατάξεις ελέγχου με τις έμμεσες τεχνικές ελέγχου θα κληθεί να αποδείξει την ύπαρξη των κεφαλαίων και εάν είναι δωρεά χρημάτων από οικείους θα πρέπει να αποδεικνύεται με έγγραφα που έχουν βέβαια χρονολογία.

Β) Περίπτωση δωρεάς (γονικής παροχής)

Εφαρμόζονται οι διατάξεις φορολογίας του Ν. 2961/2001 και ο δωρητής δεν φορολογείται για τα εμπορεύματα τα οποία δωρίζει, διότι η αξία έχει υπαχθεί σε φόρο δωρεάς, όμως κανονικά θα αναγραφεί στα βιβλία και όπως προείπαμε θα είναι αφορολόγητο το ποσό.

Επίσης, για το δωρεολήπτη δεν υπάρχει ζήτημα απόδειξης κατοχής των εμπορευμάτων και των λοιπών περιουσιακών στοιχείων και για την αναγραφή στα βιβλία θα χρησιμοποιηθεί το έντυπο της γονικής παροχής.

Τέλος, σε περίπτωση που υπάρχει στα βιβλία της ατομικής επαγγελματικό ακίνητο π.χ. κατάστημα, αποθήκη, κ.λπ., αυτό δεν ακολουθεί τις διατάξεις πώλησης ατομικής επιχείρησης, αλλά πωλείται ως αστικό ακίνητο, χωρίς να υπολογίζεται εισόδημα ή υπεραξία. Όμως, σε περίπτωση που μεταβιβάζεται λόγω δωρεάς εξυπακούεται ότι συνυπολογίζεται για το όριο του αφορολόγητου των 800.000€ (εφόσον αυτό τυγχάνει εφαρμογής λόγω βαθμού συγγένειας, π.χ. από γονέα σε τέκνο).

Δείτε το άρθρο και στo E-FOROLOGIA.gr

* Ο Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία του Γιάννη Αρτσίτα και της Νίκης Χατζοπούλου*

Είναι πιθανό ένα δάνειο να χρησιμοποιηθεί για σκοπό διαφορετικό από αυτόν για τον οποίο χορηγήθηκε, π.χ. αγορά ακινήτου με χρήση καταναλωτικού δανείου. Αυτό είναι ένα ζήτημα που αποτελεί αντικείμενο ελέγχου και μάλιστα μπορεί να αποτελέσει και αιτία επιπρόσθετης φορολόγησης. Στο παρόν άρθρο εξετάζουμε υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να γίνει αποδεκτό αυτό στο πλαίσιο ενός φορολογικού ελέγχου.

Όπως είναι γνωστό, σύμφωνα με το άρθρο 34 του ν. 4172/2013 (τεκμήρια απόκτησης) για την κάλυψη τεκμηρίου απόκτησης μεταξύ άλλων μπορούν να χρησιμοποιηθούν και τα ληφθέντα δάνεια τα οποία έχουν ληφθεί και αποδεικνύονται με έγγραφα στοιχεία που φέρουν βέβαιη χρονολογία.

Στο πλαίσιο αυτό είναι εφικτή η κάλυψη του τεκμηρίου αγοράς ακινήτου με καταναλωτικό δάνειο, αλλά υπόκειται σε συγκεκριμένες προϋποθέσεις και απαιτείται σωστή τεκμηρίωση, όπως:

• Το δάνειο έχει χορηγηθεί από αναγνωρισμένο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα της Ελλάδας ή της αλλοδαπής
• Υπάρχουν όλα τα νόμιμα δικαιολογητικά όπως σύμβαση δανείου και τα αποδεικτικά εκταμίευσης των χρημάτων
• Έχει δηλωθεί το ποσό του δανείου στην ετήσια φορολογική δήλωση (Ε1)
• Αποδεδειγμένη χρήση του δανείου, δηλαδή ότι τα χρήματα ελήφθησαν πριν από την αγορά του ακινήτου και τα χρήματα μεταφέρθηκαν από τον λογαριασμό που πιστώθηκε το δάνειο στον λογαριασμό του πωλητή.
• Όλα τα σχετικά έγγραφα, όπως συμβόλαιο τραπεζικής κίνησης, σύμβαση δανείου θα πρέπει να φυλαχθούν (τουλάχιστον) για μία πενταετία από τη λήψη του δανείου διότι η ΑΑΔΕ έχει δικαίωμα ελέγχου της εν λόγω συναλλαγής.

Δυστυχώς, κατά την χορήγηση των καταναλωτικών δανείων οι τράπεζες αδυνατούν να χαρακτηρίσουν τον σκοπό χορήγησης. Ιδιαίτερα δε αν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για αγορά ακινήτου, διότι στην περίπτωση αυτή θα έπρεπε να ληφθεί στεγαστικό δάνειο. Όλοι γνωρίζουμε ότι οι τράπεζες είναι υποχρεωμένες να αιτιολογούν τον σκοπό χορήγησης δανείου. Στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης της δανειοδότησης, ζητείται από τον δανειολήπτη να δηλώνει τον σκοπό για τον οποίο ζητά το δάνειο. Εάν ο δανειολήπτης δηλώσει την πρόθεση χρήσης του δανείου για αγορά ακινήτου, τότε η τράπεζα οφείλει να χορηγήσει το δάνειο με άλλους όρους όπως διάρκεια αποπληρωμής, επιτόκιο, εμπράγματες εξασφαλίσεις (προσημείωση υποθήκης) κ.λπ.

Η αδυναμία των τραπεζών για την αιτιολόγηση της χορήγησης καταναλωτικού δανείου μπορεί να οδηγήσει σε έλεγχο της συναλλαγής από την ΑΑΔΕ για την χρήση του δανείου, εάν π.χ. έχει αγοραστεί ακίνητο με τα χρήματα αυτά και δυστυχώς κατά κανόνα τα δάνεια αυτά δεν γίνονται αποδεκτά από τον έλεγχο (με τις γενικές διατάξεις), διότι γίνεται πολύ στενή ερμηνεία των διατάξεων.

Στη σημείο αυτό θα θέλαμε να σχολιάσουμε και το παράλογο των ελεγκτικών διαδικασιών. Όπως προαναφέρθηκε, η αντιμετώπιση του φορολογούμενου ο οποίος θα ελεγχθεί με τις γενικές διατάξεις είναι διαφορετική σε σχέση με τον έλεγχο με τις έμμεσες τεχνικές και συγκεκριμένα την τεχνική ανάλυσης ρευστότητας, διότι τότε το δάνειο γίνεται δεκτό, χωρίς να απαιτείται η αιτιολόγηση για ποιον λόγο λήφθηκε.

Βεβαίως, το άδικο για τον φορολογούμενο είναι ότι ο έλεγχος της ΑΑΔΕ θα εφαρμόσει κατά κανόνα τη μέθοδο ελέγχου με βάση την οποία προκύπτει μεγαλύτερος φόρος.

Περαιτέρω, μία ακόμη πηγή κάλυψης τεκμηρίου αγοράς περιουσιακού στοιχείου μπορεί να είναι το αχρησιμοποίητο (περίσσευμα) στεγαστικού δανείου που έχει λάβει ο φορολογούμενος και μπορεί να χρησιμοποιηθεί εφόσον παραμένει αχρησιμοποίητο εντός των τραπεζικών λογαριασμών και αποδεικνύεται μέσω των τραπεζικών κινήσεων.

Για το θέμα αυτό έχουν εκδοθεί αρκετές ΔΕΔ οι οποίες κατά κανόνα δεν δικαιώνουν τους φορολογούμενους. Οι ελεγκτικές αρχές (ΚΕΦΟΜΕΠ, ΕΛΚΕ, ΥΕΔΔΕ, ΣΔΟΕ) για τον έλεγχο αυτό ζητούν απαραίτητα έγγραφα όπως:

• Σύμβαση δανείου και το ποσό που έχει εκταμιευθεί
• Αποδεικτικά χρήσης (το ποσό του δανείου πρέπει να δικαιολογείται για την αγορά ή κατασκευή ακινήτου)
• Τραπεζικά έγγραφα εκταμίευσης χρήσης του δανείου και το υπόλοιπό του παραμένει στον λογαριασμό.

Όπως προαναφέρθηκε, η τεκμηρίωση της αχρησιμοποίητης πίστωσης είναι πολύ δύσκολη. Μία τέτοια περίπτωση ενδικοφανούς προσφυγής φορολογούμενου που απερρίφθη είναι και η υπ’ αριθ. 2987/2022 απόφαση της ΔΕΔ Αθήνας.

Εν κατακλείδι, δεν είναι απολύτως ασφαλές να λαμβάνεται δάνειο και να χρησιμοποιείται για διαφορετικό σκοπό αυτόν για τον οποίο χορηγήθηκε, διότι αυτό μπορεί να μην γίνει αποδεκτό στο πλαίσιο ενός φορολογικού ελέγχου.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.gr

* Ο Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

O Γιάννης Αρτσίτας είναι Senior Accountant και Υπεύθυνος του τμήματος Φυσικών Προσώπων της Artion A.E.

Η Νίκη Χατζοπούλου είναι Δικηγόρος Παρ’Αρείω Πάγω LL.M. & Διαμεσολαβήτρια, συνεργάτης της Artion A.E.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Toυ Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία της Νίκης Χατζοπούλου και της Αλεξάνδρας Δαλιάνη *

Η χορηγία και η δωρεά αποτελούν βασικές μορφές χρηματοδότησης των πολιτιστικών και αθλητικών οργανισμών (δραστηριοτήτων). Κοινό σημείο της χορηγίας και της δωρεάς είναι πως ο χορηγός και ο δωρητής στηρίζουν τον αποδέκτη της ενέργειας στη υλοποίηση κάποιας δράσης ή σχεδίου με χρηματικό ποσό ή σε είδος. Ποιες είναι όμως οι διαφορές;

Η δωρεά και η χορηγία είναι δύο έννοιες που συχνά συγχέονται καθώς και οι δύο έχουν σκοπό (στόχο) την οικονομική ενίσχυση (δωρητής ή χορηγός) σε άλλο πρόσωπα (δωρεοδόχος ή ωφελούμενος).

Ακολουθούν οι βασικοί ορισμοί των δύο εννοιών:

Δωρεά:

Η παροχή σε κάποιον ενός περιουσιακού αντικειμένου αποτελεί δωρεά, αν γίνεται κατά τη συμφωνία των μερών χωρίς αντάλλαγμα (άρθρο 496 Αστικού Κώδικα).

Χορηγία

Η χορηγία αποτελεί οικονομική παροχή βασικώς άνευ ανταλλάγματος που γίνεται προς πραγματοποίηση έργου όχι αναγκαία τεχνικού άλλα και υπό την έννοια   πραγματοποιήσεως συγκεκριμένης εκδηλώσεως κοινωνικής, θρησκευτικής, αθλητικής κ.λπ. ή επιτεύξεως συγκεκριμένου αποτελέσματος, τις δαπάνες των οποίων τείνει να καλύψει η χορηγία αυτή (Γνωμ. Ν.Σ.Κ.430/93).

Παράδειγμα

Ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο δωρίζει ένα ποσό π.χ. 20.000 € σε ένα μη κερδοσκοπικό οργανισμό. Η δωρεά είναι αφορολόγητη. Εάν, όμως, τα προαναφερόμενα πρόσωπα χορηγήσουν το ποσό των 20.000 € για την διοργάνωση μίας εκδήλωσης στην οποία θα υπάρχει προβολή του χορηγού, τότε αυτή η παροχή έχει αντάλλαγμα προς τον χορηγό (διαφήμιση) και έτσι αποτελεί μία αμφοτεροβαρή σύμβαση. Στην περίπτωση αυτή θα εφαρμοστούν οι διατάξεις των ΕΛΠ ως προς την έκδοση φορολογικών στοιχείων. Η παροχή αυτή υπάγεται σε ΦΠΑ και σε φόρο εισοδήματος στον λήπτη της φορολογίας.

Η δαπάνη του χορηγού θα εξεταστεί κατά περίπτωση εάν εκπίπτει σύμφωνα με το άρθρο 22 και 23 του ΚΦΕ (βλ. σχετική απόφαση ΔΕΔ Θεσσαλονίκης 700/2020).

Είναι επίσης πολύ σύνηθες η χορηγία να απευθύνεται μεμονωμένα και σε αθλητή. Η χορηγία αυτή μπορεί να είναι σε μετρητά ή σε είδος όπως για παράδειγμα προμήθεια εξοπλισμού ή κάλυψη εξόδων κίνησης (μετάβασης) σε διάφορους τόπους για συμμετοχή σε αθλητικές εκδηλώσεις.

Σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία, ο αθλητής δεν ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα όταν το ετήσιο ποσό που εισπράττει δεν υπερβαίνει τις 10.000 €.

Στην περίπτωση αυτή ο χορηγός για τεκμηρίωση της συναλλαγής οφείλει να εκδώσει τίτλο κτήσης. Για ποσό άνω των 10.000 € ετήσιας αμοιβής ο αθλητής υποχρεώνεται στην τήρηση βιβλίων και στοιχείων.

Η ανάπτυξη της ιδέας περί κοινωνικής ευθύνης των εταιρειών η χορηγία και η δωρεά αποτελούν απαραίτητες μορφές χρηματοδότησης των πολιτιστικών και αθλητικών οργανισμών, λειτουργώντας ως σημαντικός μοχλός ανάπτυξης. Όμως και η Ελληνική πολιτεία οφείλει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και ιδιαίτερα οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ να αντιμετωπίζουν με ευρύτητα τις δωρεές και χορηγίες τόσο για τους λήπτες όσο και για τους χορηγούς.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.gr

* Ο Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Η Νίκη Χατζοπούλου είναι Δικηγόρος Παρ’Αρείω Πάγω LL.M. & Διαμεσολαβήτρια, συνεργάτης της Artion A.E.

H Aλεξάνδρα Δαλιάνη είναι Ασκούμενη Δικηγόρος.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Toυ Γιώργου Δαλιάνη *

Η αύξηση των επιτοκίων των επιχειρηματικών κυρίως δανείων που συνάφθηκαν με

κυμαινόμενο επιτόκιο αλλά και η πρωτοφανής οικονομική κρίση της προηγούμενης

δεκαετίας οδήγησε πολλούς δανειολήπτες σε αδυναμία αποπληρωμής των δανειακών

τους υποχρεώσεων, ενώ παρατηρήθηκε και το φαινόμενο καταβολής δανείων από

εγγυητές. Πώς αντιμετωπίζεται φορολογικά αυτό;

Εκ των προτέρων θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι στο παρόν εξετάζουμε από φορολογικής σκοπιάς το ζήτημα της αποπληρωμής δανείου από εγγυητή, χωρίς να επεκταθούμε ιδιαίτερα στο αστικό κομμάτι των απαιτήσεων που γεννώνται (εγκυρότητα σύμβασης εγγύησης, δυνατότητα άμυνας του εγγυητή, τρόπος αναγωγής κατά του πρωτοφειλέτη κ.λπ.). Σύμφωνα με το άρθρο 847 Α.Κ. ορίζεται ότι: «με τη σύμβαση της εγγύησης ο εγγυητής αναλαμβάνει απέναντι στο δανειστή την ευθύνη ότι θα καταβληθεί η οφειλή». Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι εγγυητές δεν γνωρίζουν ότι ο εγγυητής ευθύνεται με όλη την περιουσία του και φυσικά είναι ψιλά γράμματα για τον εγγυητή ο επιβαλλόμενος στη σύμβαση όρος περί παραίτησης από την ένσταση διζήσεως. Πρέπει, επίσης να επισημανθεί ότι οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τη σύμβαση εγγύησης (η οποία υπάγεται στη γενική παραγραφή του ΑΚ) επηρεάζει και τους συγγενείς ή κληρονόμους των εγγυητών.

Τεκμήριο απόκτησης

Στην ΠΟΛ 1076/2015 αναφέρεται ότι η απόσβεση δανείων και πιστώσεων οποιασδήποτε μορφής θεωρείται δαπάνη απόκτησης που βαρύνει τον λήπτη του δανείου. Σε κάθε περίπτωση όμως εξετάζεται το γεγονός του ποιος πραγματικά καταβάλλει τα σχετικά ποσά. Επομένως, σε δάνειο που έχει ληφθεί από φυσικό πρόσωπο και (αποδεδειγμένα) εξοφλείται από τον εγγυητή, το τεκμήριο βαρύνει τον εγγυητή, ο οποίος είναι αυτός που πραγματικά καταβάλλει τα ποσά των δόσεων. Μάλιστα είναι αδιάφορο αν ο εγγυητής είναι ο γονέας, το τέκνο, συγγενικό πρόσωπο ή κάποιος τρίτος (σχετ. ΔΕΔ Θ 139/2022).

Σύμφωνα επίσης με την ΠΟΛ. 1033/2014 Απόφαση, όπως αυτή τροποποιήθηκε με την ΠΟΛ. 1054/2015 Απόφαση, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν την υποχρέωση να αποστέλλουν πληροφορίες για τα χρηματικά ποσά που πραγματικά καταβάλλουν οι πελάτες τους για την τοκοχρεωλυτική απόσβεση δανείων, με σαφή διαχωρισμό αν αφορούν σε στεγαστικό ή καταναλωτικό ή άλλο δάνειο και από τις πληροφορίες που λαμβάνει η φορολογική διοίκηση προ συμπληρώνονται και τα ανάλογα πεδία στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος

Ο φορολογούμενος που δεν συμφωνεί με τον χαρακτηρισμό που έχει γίνει για το δάνειό του κατά την ηλεκτρονική αποστολή των αρχείων από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (π.χ. θεωρεί ότι εμφανίζεται λανθασμένα ως υπόχρεος, ή θεωρεί ότι τα ποσοστά που βαρύνουν τον κάθε συνοφειλέτη του δανείου είναι διαφορετικά, ή θεωρεί ότι έχει γίνει λάθος το καταβληθέν ποσό κλ.) έχει τη δυνατότητα καταρχήν να απευθυνθεί στο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που έστειλε τα στοιχεία για λογαριασμό του, προκειμένου να γίνει διόρθωση στο υποβληθέν ηλεκτρονικό αρχείο, ή έστω, εναλλακτικά, να του χορηγηθεί έντυπη βεβαίωση.

Φόρος δωρεάς

Σε περίπτωση εξόφλησης του δανείου από εγγυητή, πέρα από το τεκμήριο που βαρύνει τον τελευταίο, το έτερο φορολογικό ζήτημα που τίθεται είναι το ενδεχόμενο να καταλογιστεί κατόπιν ελέγχου από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές (ΚΕΦΟΜΕΠ, ΣΔΟΕ, ΔΟΥ, ΕΛΚΕ) φόρος δωρεάς (ν. 2961/2000). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον εντοπίζεται στην εξόφληση δανείου από εγγυητή-σύζυγο μετά τη λύση του γάμου. Ενώ στην περίπτωση εξόφλησης κατά τη διάρκεια του γάμου, μπορεί να επιβληθεί φόρος δωρεάς μεταξύ συζύγων (υπενθυμίζουμε ότι από 1.10.2021, ορίστηκε ως αφορολόγητο το ποσό δωρεών μετρητών μεταξύ συζύγων σε οκτακόσιες χιλιάδες (800.000) ευρώ), σε περίπτωση που έχει λυθεί ο γάμος ο φόρος δωρεάς υπολογίζεται σε 40%, καθώς δεν υφίσταται πλέον συζυγική σχέση.

Οι περιπτώσεις να μη θεωρηθεί ότι συντρέχει φόρος δωρεάς είναι:

(α) να συναφθεί σύμβαση δανείου μεταξύ εγγυητή και αρχικού οφειλέτη, με καταβολή των αναλογούντων τελών χαρτοσήμου

(β) η αποδεδειγμένη δικαστική διεκδίκηση του ποσού από τον εγγυητή έναντι του αρχικού οφειλέτη. Σημειώνεται ότι ο εγγυητής έχει δικαίωμα αναγωγής κατά του πρωτοφειλέτη και υποκαθίσταται στα δικαιώματα του δανειστή (Εφ.Θες. 633/1954, ΣτΕ 1173/1968).

Ωστόσο, σε περίπτωση δανείου που αποπληρώνεται από τον εγγυητή, η αποπληρωμή δεν λογίζεται ως δωρεά προς τον δανειολήπτη, εφόσον έχει συμφωνηθεί κάποιο αντάλλαγμα, όπως π.χ. η εκχώρηση μισθωμάτων – απαιτήσεων του δανειολήπτη προς τον εγγυητή. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι μετά από έλεγχο καταλογίσθηκε φόρος δωρεάς για το ποσό των δόσεων που καταβλήθηκαν από τον εγγυητή και υπερέβαινε το ύψος των μισθωμάτων, το οποίο ως εκ τούτου θεωρήθηκε ότι καλύπτεται από την περιουσία του εγγυητή χωρίς την παροχή ανταλλάγματος.

Ωστόσο, μετά από άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής η Διοίκηση έκρινε ότι η εν λόγω δωρεά δεν υφίσταται, βασιζόμενη σε κρίσιμο όρο του ιδιωτικού συμφωνητικού εκχώρησης των μισθωμάτων που είχαν συνάψει τα μέρη. Συγκεκριμένα, η σύμβαση προέβλεπε δυνατότητα επέκτασης της διάρκειας της εκχώρησης των μισθωμάτων μέχρι του σημείου της ολικής εξόφλησης του ποσού του δανείου που κατέβαλε ο εγγυητής με την είσπραξη των αντίστοιχων μισθωμάτων.

Συνεπώς, ναι μεν έχει την δυνατότητα ο εγγυητής να καταβάλει αντί του πρωτοφειλέτη το ποσό του δανείου, προκειμένου να αποφύγει τη λήψη αναγκαστικών μέτρων είσπραξης σε βάρος του, όμως, μία τέτοια κίνηση έχει φορολογικές συνέπειες που ποικίλουν ανάλογα με τις ειδικότερες περιστάσεις κάθε υπόθεσης.

Δείτε το άρθρο και στo E-FOROLOGIA.gr

* Ο Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)