Του Γιώργου Δαλιάνη και της Νίκης Χατζοπούλου*

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΑΥΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ, ΠΟΥ ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ, ΜΕ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ:      “ΟΔΗΓΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ-“Παραδοσιακές” και “Έμμεσες” Μέθοδοι Ελέγχου – Θεωρία και Πράξη”.  Συγγραφείς: Γ.Δαλιάνης & Κ.Νιφορόπουλος και η συγγραφική ομάδα της  ARTION (Γ. Αρτσίτας & Ν. Χατζοπούλου).

Μερικά από τα κριτήρια με βάση τα οποία μπορεί να επιλεγεί μία επιχείρηση για φορολογικό έλεγχο είναι οι συνεχείς και μεγάλες  διακυμάνσεις του τζίρου της ανά χρονιά, οι συνεχείς ζημίες, αλλά και η πώληση εμπορευμάτων σε τιμή κάτω του κόστους.

Καταρχάς, δεν αναγνωρίζεται φορολογικά η ζημία που προκύπτει από πωλήσεις εμπορευμάτων σε τιμές κάτω του κόστους, είτε σε συνδεδεμένες σε αυτή εταιρείες είτε σε τρίτες εταιρείες (πελάτες της). Παλαιότερα, ίσχυε ειδική διάταξη για τις πωλήσεις κάτω του κόστους (άρθρο 24 του ν. 2941/2001), η οποία όμως με το άρθρο 24 του ν. 4072/2012 καταργήθηκε. Επίσης, θα πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν οι κανόνες περί αθέμιτου ανταγωνισμού. Κατά καιρούς δε έχουν εκδοθεί και ισχύουν αποφάσεις που ρυθμίζουν τον ανταγωνισμό από το Υπουργείο Ανάπτυξης, όμως δεν αγγίζουν το φορολογικό κομμάτι της πώλησης κάτω του κόστους.

Σε κάθε περίπτωση είναι δυνατόν να πωλούνται εμπορεύματα σε τιμές κάτω του κόστους, εφόσον συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι που το δικαιολογούν, όπως εταιρείες που βρίσκονται σε εκκαθάριση. Η εταιρεία, όμως, θα πρέπει να αποδείξει στις φορολογικές αρχές ότι η πώληση των συγκεκριμένων εμπορευμάτων σε τιμές κάτω του κόστους δικαιολογείται για επιχειρηματικούς λόγους. Το ίδιο καθεστώς ισχύει και για δαπάνες τις οποίες η εταιρεία επαναχρεώνει είτε σε συνδεμένες ή σε τρίτες επιχειρήσεις, πελάτες της (Απόφαση ΔΕΑΦ Β 1111174 ΕΞ 2017).

Ιδιαίτερα, όμως, ελέγχονται τέτοιου είδους συναλλαγές μεταξύ συνδεδεμένων επιχειρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 50 του ΚΦΕ (ν. 4172/2013) και το άρθρο 21 του ΚΦΔ (Ν.4174/2013) για ενδεχόμενη υποτιμολόγηση που αποσκοπεί στη μεταφορά κέρδους από μία επιχείρηση σε μία συνδεδεμένη, πρακτική που συνιστά  τεχνητή διευθέτηση στα πλαίσια ενδοομιλικών συναλλαγών.

Σχετικά με το θέμα της πώλησης κάτω του κόστους έχει πάρει θέση και η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ Αθήνας 4976/2018).

Μία ιδιαίτερη περίπτωση που εντάσσεται στην ίδια συλλογιστική είναι και τα τεκμαρτά μισθώματα. Υπό το καθεστώς του προϊσχύοντος ΚΦΕ (ν. 2238/1994), που έχει αντικατασταθεί από 1.1.2014 από τον ν. 4172/2013, ίσχυε το ελάχιστο τεκμαρτό μίσθωμα του 3,5 % της αξίας του ακινήτου (άρθρο 22 ν. 2238/1994). Στα πλαίσια αυτής της διάταξης εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 1494/2020 απόφαση της ΔΕΔ Αθήνας που καταλόγισε φόρους από διαφορές εσόδων για την ελεγχόμενη εταιρεία ιδιοκτησίας ακινήτου με βάση το ελάχιστο τεκμαρτό μίσθωμα. Υπό τον ισχύοντα ΚΦΕ (ν. 4172/2013) το ελάχιστο τεκμαρτό μίσθωμά έχει καταργηθεί, ωστόσο ισχύει το άρθρο 39 παρ. 2 εδ. β’, με βάση το οποίο ορίζεται ότι «το εισόδημα από ιδιοχρησιμοποίηση ή δωρεάν παραχώρηση τεκμαίρεται ότι συνίσταται στο τρία τοις εκατό (3%) της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου». Ο κανόνας αυτός πράγματι ρητά  ισχύει για την ιδιοχρησιμοποίηση και τη δωρεάν παραχώρηση, όμως, πιστεύουμε ότι αποτελεί και ένα κριτήριο για τον υπολογισμό των μισθωμάτων στα πλαίσια φορολογικού ελέγχου, όπου προκύπτει συμφωνηθέν μίσθωμα είναι πολύ χαμηλότερο ή πολύ υψηλότερο από το ποσοστό αυτό. Συνεπώς, το 3% θα αποτελέσει έναν δείκτη με βάση τον οποίο τα ελεγκτικά όργανα δύνανται να επαναπροσδιορίσουν τα μισθώματα και άρα τη διαφεύγουσα φορολογητέα ύλη, δεδομένου ότι με βάση αυτό προσδιορίζεται εισόδημα από δωρεάν παραχώρηση, πόσω μάλλον δε από ενοικίαση. Επισημαίνουμε ότι το ποσοστό αυτό δεν αφορά καταρχήν τις ενδοομιλικές συναλλαγές, όπου η τεκμηρίωση της αρχής των ίσων αποστάσεων στηρίζεται σε συγκριτικά στοιχεία.

Βλέπουμε, λοιπόν, με βάση τα ανωτέρω, ότι οι φορολογικές αρχές δύνανται να αξιοποιούν ορισμένους δείκτες για τον διορθωτικό προσδιορισμό των εσόδων μίας εταιρείας. Η προσέγγιση αυτή εδράζεται στον γενικό κανόνα της απαγόρευσης των καταχρήσεων, όπως αποτυπώνεται στο άρθρο 38 του ΚΦΔ, με βάση το οποίο ορίζεται ότι «Κατά τον προσδιορισμό του φόρου, η Φορολογική Διοίκηση δεν λαμβάνει υπόψη τυχόν διευθέτηση ή σειρά διευθετήσεων οι οποίες, έχοντας συσταθεί με κύριο σκοπό ή με έναν από τους κύριους σκοπούς την απόκτηση φορολογικού πλεονεκτήματος που ματαιώνει το αντικείμενο ή τον σκοπό των εφαρμοστέων φορολογικών διατάξεων, δεν είναι γνήσιες, συνεκτιμωμένων όλων των σχετικών στοιχείων και περιστάσεων».

Δείτε το άρθρο και στο Capital.gr

* O κ. Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & Ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος – Φοροτεχνικός.

H κα Νίκη Χατζοπούλου είναι Δικηγόρος LL.M. & Διαμεσολαβήτρια, συνεργάτης της Artion Α.Ε.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr)

Αίτηση για μεταβολή φορολογικής κατοικίας

Το φυσικό πρόσωπο που πρόκειται να μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία στο εξωτερικό οφείλει να υποβάλει, το αργότερο έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του πρώτου δεκαήμερου του μηνός Μαρτίου του φορολογικού έτους που ακολουθεί το φορολογικό έτος αναχώρησης, στο Τμήμα ή Γραφείο Συμμόρφωσης και Σχέσεων με τους Φορολογουμένους της Δ.Ο.Υ. όπου είναι υπόχρεος υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος ως φορολογικός κάτοικος Ελλάδος: αίτηση (έντυπο Μ0) με συνημμένα τα έντυπα Μ1 και Μ7 συμπληρωμένα, όπως ορίζουν οι κείμενες διατάξεις, και επιπλέον για τον ορισμό φορολογικού εκπροσώπου του στην Ελλάδα έγγραφη δήλωση με βεβαιωμένο το γνήσιο της υπογραφής τους. Παράλληλα, συνυποβάλλει τα σχετικά δικαιολογητικά κατά περίπτωση.

Ο υπάλληλος της Δ.Ο.Υ., αφού παραλάβει τα ως άνω έντυπα, οφείλει να συμπληρώσει την ηλεκτρονική εφαρμογή για τη μεταβολή της φορολογικής κατοικίας, ακολουθώντας τις οδηγίες της Δ/νσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της Α.Α.Δ.Ε..

Δικαιολογητικά

Εν συνεχεία, οφείλει να προσκομίσει, το αργότερο έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του πρώτου δεκαήμερου του μηνός Σεπτεμβρίου του φορολογικού έτους που ακολουθεί το φορολογικό έτος αναχώρησης, στο ως άνω Τμήμα ή Γραφείο της Δ.Ο.Υ. τα εξής δικαιολογητικά:

(α) Βεβαίωση φορολογικής κατοικίας από την αρμόδια φορολογική αρχή του κράτους όπου δηλώνει φορολογικός κάτοικος, από την οποία να προκύπτει ότι είναι φορολογικός κάτοικος αυτού του κράτους. Εάν ο φορολογούμενος έχει εγκατασταθεί σε κράτος με το οποίο υφίσταται Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας Εισοδήματος (στο εξής ΣΑΔΦΕ), μπορεί να προσκομίσει, αντί της βεβαίωσης, την προβλεπόμενη Αίτηση για την Εφαρμογή της ΣΑΔΦΕ όπου είναι ενσωματωμένο το πιστοποιητικό φορολογικής κατοικίας (δίγλωσσα έντυπα)

ή

(β) Σε περίπτωση που δεν προβλέπεται η έκδοση των ανωτέρω από την αρμόδια φορολογική αρχή, αντίγραφο της εκκαθάρισης της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος ή, ελλείψει εκκαθάρισης, αντίγραφο της σχετικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματός του, που υπέβαλε στο άλλο κράτος ως φορολογικός κάτοικος του κράτους αυτού.

(γ) Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η προσκόμιση κάποιων από τα ανωτέρω δικαιολογητικά (υπό α’ ή β’), επειδή αποδεδειγμένα η αλλοδαπή φορολογική αρχή δεν τα εκδίδει, τότε απαιτείται βεβαίωση από οποιαδήποτε άλλη δημόσια ή δημοτική ή άλλη αναγνωρισμένη αρχή, με την οποία θα αποδεικνύεται η μόνιμη και σταθερή εγκατάσταση του προσώπου αυτού στο άλλο κράτος.

Επιπλέον ο φορολογούμενος οφείλει να προσκομίσει, κατά περίπτωση, και τα κάτωθι:
α) Δικαιολογητικά που να αποδεικνύουν την ημερομηνία αναχώρησης και εγκατάστασής του στη χώρα όπου δηλώνει κάτοικος, προκειμένου να διαπιστώνεται ότι έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 183 ημέρες στη χώρα αυτή μέσα σε ορισμένο φορολογικό έτος, ήτοι στο προηγούμενο έτος από εκείνο εντός του οποίου γίνεται η αίτηση μεταβολής. Τα δικαιολογητικά αυτά μπορεί να είναι, εναλλακτικά και ενδεικτικά, έγγραφα περί ανάληψης μισθωτής εργασίας, έναρξης επαγγελματικής δραστηριότητας στην εν λόγω χώρα και υπαγωγής του στην ασφαλιστική νομοθεσία της χώρας αυτής, εγγραφής σε δημοτολόγιο της εν λόγω χώρας, μίσθωσης κατοικίας, εγγραφής ή παρακολούθησης σχολείων των τέκνων στη χώρα αυτή.
Αντί των πιο πάνω επιπλέον δικαιολογητικών, ο φορολογούμενος δύναται να προσκομίζει πιστοποιητικά φορολογικής κατοικίας από τη χώρα στην οποία δηλώνει κάτοικος των δύο (2) προηγούμενων ετών από το έτος στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση μεταβολής.

β) Ειδικότερα, για την περίπτωση που ένας εκ των συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης αιτείται τη μεταβολή της φορολογικής του κατοικίας ενώ ο άλλος παραμένει φορολογικός κάτοικος Ελλάδος, πέραν των δικαιολογητικών της παραγράφου 2 και της περίπτωσης α’ της παρούσας παραγράφου, θα πρέπει να προσκομίζονται επιπλέον και αθροιστικά και τα κάτωθι δικαιολογητικά, από τα οποία να προκύπτει ότι ο αιτούμενος τη μεταβολή πράγματι βρίσκεται εκτός Ελλάδος και έχει οργανώσει τη ζωή του στην αλλοδαπή κατά τρόπο μόνιμο ή διαρκή:
– στοιχεία για την απασχόλησή του στην αλλοδαπή, από τα οποία αποδεικνύεται ο μόνιμος ή μακροπρόθεσμος χαρακτήρας της απασχόλησης,
– στοιχεία για την ύπαρξη τραπεζικού λογαριασμού στην αλλοδαπή,
– στοιχεία για την ύπαρξη ιδιόκτητης ή μισθωμένης κατοικίας του και λογαριασμών υπηρεσιών κοινής ωφέλειας στην αλλοδαπή καθώς και
– στοιχεία για την απόκτηση φορολογικού, ασφαλιστικού ή αντίστοιχου μητρώου στην αλλοδαπή (πχ ΑΜ κοινωνικής ασφάλισης).

Σφραγίδα apostille

Τα ως άνω αλλοδαπά δημόσια έγγραφα, θα προσκομίζονται κατά τα διεθνή νόμιμα (σφραγίδα apostille, προξενική θεώρηση, θεώρηση από το ελληνικό προξενείο, κατά τα οριζόμενα σε διεθνείς συνθήκες που έχουν κυρωθεί με νόμο από την Ελλάδα, κατά περίπτωση).

Φορολογική δήλωση κατοίκου εξωτερικού

Κατά την εξέταση της αίτησης για τη μεταβολή της φορολογικής κατοικίας, οι Δ.Ο.Υ. απαιτείται να προβαίνουν σε έλεγχο πληρότητας και επάρκειας του φακέλου που υποβάλλει ο φορολογούμενος, σύμφωνα με τα ανωτέρω.
Σε περίπτωση που ο φορολογούμενος, ο οποίος έχει υποβάλλει τα έντυπα (Μ0-Μ1- Μ7) και προσκομίσει, εμπροθέσμως, και πάντως το αργότερο εντός του έτους που υποβάλλεται η αίτηση για τη μεταβολή της κατοικίας τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά, τα οποία κριθούν πλήρη και επαρκή από τη Φορολογική Διοίκηση, θεωρείται φορολογικός κάτοικος εξωτερικού, και τα εν λόγω έντυπα (Μ0-Μ1-Μ7) προωθούνται, μαζί με την έγγραφη δήλωση για τον ορισμό φορολογικού εκπροσώπου και τη σχετική έγκριση, στο Τμήμα ή Γραφείο Διοικητικής και Μηχανογραφικής Υποστήριξης της Δ.Ο.Υ., προκειμένου να καταχωρηθούν στο υποσύστημα Μητρώου οι σχετικές μεταβολές. Ως ημερομηνία μεταβολής καταχωρείται στο υποσύστημα Μητρώου, η αναγραφόμενη από τον φορολογούμενο στο έντυπο Μ1. Η βεβαίωση μεταβολής κοινοποιείται, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, από το Τμήμα ή Γραφείο Διοικητικής και Μηχανογραφικής Υποστήριξης της Δ.Ο.Υ. στον φορολογικό εκπρόσωπο. Ο φορολογούμενος, εφόσον είναι υπόχρεος σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος στην Ελλάδα, δύναται να την υποβάλει ως φορολογικός κάτοικος εξωτερικού το αργότερο μέχρι τη λήξη του φορολογικού έτους που ακολουθεί το έτος αναχώρησης.

Σε περίπτωση που ο φορολογούμενος υποβάλει τα έντυπα (Μ0-Μ1 -Μ7) και προσκομίσει, εμπροθέσμως, τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά, αλλά δεν κριθούν πλήρη και επαρκή, ενημερώνεται από το Τμήμα ή Γραφείο Συμμόρφωσης και Σχέσεων με τους Φορολογουμένους ότι το αίτημά του για μεταφορά της φορολογικής κατοικίας του απορρίπτεται και η αίτηση με τα συνημμένα έντυπα και δικαιολογητικά τίθενται στον φάκελό του. Ο φορολογούμενος, στην περίπτωση αυτή, υποχρεούται να υποβάλει δήλωση φορολογίας εισοδήματος ως φορολογικός κάτοικος Ελλάδος (παγκόσμιο εισόδημα) το αργότερο μέχρι τη λήξη του επόμενου φορολογικού έτους από αυτό που αφορούσε το αίτημα μεταφοράς, χωρίς την επιβολή προστίμου εκπρόθεσμης δήλωσης.

Σε περίπτωση που ο φορολογούμενος υποβάλει τα έντυπα (Μ0-Μ1 -Μ7) και δεν προσκομίσει τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά, ενημερώνεται από το Τμήμα ή Γραφείο Συμμόρφωσης και Σχέσεων με τους Φορολογουμένους ότι το αίτημά του για μεταφορά της φορολογικής κατοικίας του απορρίπτεται και η αίτηση με τα συνημμένα έντυπα και δικαιολογητικά τίθενται στον φάκελό του. Ο φορολογούμενος, στην περίπτωση αυτή, υποχρεούται να υποβάλει δήλωση φορολογίας εισοδήματος ως φορολογικός κάτοικος Ελλάδος (παγκόσμιο εισόδημα), η οποία θεωρείται εκπρόθεσμη από την καταληκτική ημερομηνία υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος και επισύρει την επιβολή προστίμου.

Τέλος, εάν ο φορολογούμενος υποβάλει τα έντυπα (Μ0-Μ1 -Μ7) και προσκομίσει εκπροθέσμως τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά, υποχρεούται να υποβάλει δήλωση φορολογίας εισοδήματος ως φορολογικός κάτοικος Ελλάδος ή, εφόσον είναι υπόχρεος, ως φορολογικός κάτοικος εξωτερικού, η οποία θεωρείται εκπρόθεσμη από την, κατά περίπτωση, καταληκτική ημερομηνία υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος και επισύρει την επιβολή προστίμου.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΑΥΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ, ΠΟΥ ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ, ΜΕ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ:      “ΟΔΗΓΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ-“Παραδοσιακές” και “Έμμεσες” Μέθοδοι Ελέγχου – Θεωρία και Πράξη”.  Συγγραφείς: Γ.Δαλιάνης & Κ.Νιφορόπουλος και η συγγραφική ομάδα της  ARTION (Γ. Αρτσίτας & Ν. Χατζοπούλου).

1. Δωρεά

 – Δωρεά σε χρήμα

Προκειμένου να μπορέσει κάποιος να κάνει στη φορολογική του δήλωση χρήση ποσού που έχει προέλθει από δωρεά ώστε να καλύψει τεκμήρια, αυτή θα πρέπει να δηλωθεί  μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του οικείου φορολογικού έτους με δήλωση στην αρμόδια ΔΟΥ και να καταλογιστεί ο φόρος που αναλογεί.

– Δήλωση δωρεάς στην εφορία, και έλεγχος εικονικότητας

Υπόχρεος για κατάθεση δήλωσης φόρου δωρεάς είναι ο δωρεοδόχος εφόσον η δωρεά δεν έχει καταρτιστεί με συμβολαιογραφικό έγγραφο (άρθρο 85 παρ.2 ν.2961/2001). Σε διαφορετική περίπτωση πάντες οι συμβαλλόμενοι είναι υπόχρεοι υποβολής δήλωσης. Σύμφωνα με το άρθρο 44 § 2 του ν. 2961/2001, η αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής κτήση χρηματικών ποσών υπόκειται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται αυτοτελώς με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%), προκειμένου για δικαιούχους που υπάγονται στην Α΄ κατηγορία, με συντελεστή είκοσι τοις εκατό (20%), προκειμένου για δικαιούχους που υπάγονται στη Β΄ κατηγορία και με συντελεστή σαράντα τοις εκατό (40%), προκειμένου για δικαιούχους που υπάγονται στη Γ΄ κατηγορία.

[Κατηγορία Α’ (σύζυγοι, τέκνα, εγγονοί, γονείς) :10%

Κατηγορία Β’ (λοιποί κατιόντες και ανιόντες, αδέρφια, θείοι, ανιψιοί): 20%

Κατηγορία Γ’ (λοιποί συγγενείς, ξένοι): 40%]

Εδώ να σημειωθεί πως ενδέχεται οι φορολογικές αρχές, με σκοπό να ελέγξουν την εικονικότητα της δωρεάς, να ζητήσουν και απόδειξη μεταφοράς των χρημάτων (κίνηση λογαριασμών) ώστε να αποδειχθεί πως η δωρεά αποτελεί πραγματικό γεγονός και πως έγινε το ίδιο οικονομικό έτος με την δαπάνη εκ μέρους του φορολογούμενου π.χ. μιας αγοράς ακινήτου ή μιας αγοράς εταιρικών μεριδίων.

Επίσης πρέπει να τονιστεί πως ο δωρητής θα πρέπει να συμπεριλάβει το ποσό της δωρεάς στη φορολογική του δήλωση αφού όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, το ποσό αυτό αποτελεί τεκμήριο και θα πρέπει να καλύπτεται από τα εισοδήματά του.

– Προϋποθέσεις φορολόγησης δωρεάς

Για να επιβληθεί φόρος δωρεάς, θα πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις που ορίζει ο ΑΚ. Οι προϋποθέσεις αυτές είναι οι ακόλουθες:

α) η παροχή ενός περιουσιακού στοιχείου,

β) η συγκεκριμένη παροχή να γίνεται άνευ ανταλλάγματος

γ) να υπάρχει μείωση της περιουσίας του δωρητή με ταυτόχρονη αύξηση της περιουσίας του δωρεοδόχου και αυτό να γίνεται εξαιτίας βουλήσεως του δωρητή.

– Άτυπη δωρεά μεταξύ συγγενών

Για να μπορεί να επιβληθεί φόρος δωρεάς θα πρέπει να υπάρχει αληθής προσαύξηση της περιουσίας του δωρεοδόχου και η φορολογική αρχή, η οποία φέρει το βάρος της απόδειξης, θα πρέπει να αποδείξει ότι η μεταβίβαση περιουσιακού στοιχείου έγινε από χαριστική αιτία (animus donandi). Στην περίπτωση της  ΔΕΔ Θεσ/νίκης 2475/2019 η φορολογική αρχή στηρίχθηκε για τον καταλογισμό του φόρου δωρεάς στην στιγμιαία και βραχυχρόνια επαύξηση της περιουσίας της προσφεύγουσας εξαιτίας των μεταφορών χρηματικών ποσών μέσω τραπεζικών λογαριασμών, αλλά μόνη η επαύξηση της περιουσίας δεν αποδεικνύει την χωρίς αντάλλαγμα παροχή των ποσών αυτών. Τα ποσά αυτά που κατατέθηκαν αποτελούσαν, όπως έκρινε και η ΔΕΔ, ένα μέσο για την ορθολογική και αποτελεσματική εκπλήρωση των φορολογικών υποχρεώσεων της οικογένειας και δεν υπήρχε χαριστική αιτία εκ μέρους των καταθετών.

– Γονική παροχής για αγορά α’ κατοικίας

Ειδικότερη αναφορά θα πρέπει να γίνει στις νέες διατάξεις που προστέθηκαν στον Κώδικα Φόρου Κληρονομιών και Δωρεών με το προσφάτως ψηφισθέν φορολογικό νομοσχέδιο, σύμφωνα με τις οποίες είναι αφορολόγητες οι δωρεές από γονείς σε τέκνα χρηματικών ποσών για απόκτηση πρώτης κατοικίας, εφόσον δεν έχει εξαντληθεί το αφορολόγητο. Προϋπόθεση είναι η γονική παροχή χρημάτων να γίνεται για την απόκτηση του συγκεκριμένου ακινήτου, που πληροί τις προϋποθέσεις απαλλαγής πρώτης κατοικίας.

Σύμφωνα με τη σχετική διάταξη προβλέπεται προσθήκη στο άρθρο 44 του Κώδικα Διατάξεων Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών, Γονικών Παροχών και Κερδών από Τυχερά Παίγνια και ορίζεται ότι «Δωρεά ή γονική παροχή χρηματικών ποσών από γονείς προς τα τέκνα τους υπόκειται σε φόρο κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 29, εφόσον η δωρεά ή γονική παροχή πραγματοποιείται για την αγορά από αυτά πρώτης κατοικίας και τυγχάνει της απαλλαγής του άρθρου 1 του ν. 1078/1980 (Α’ 238)».

Δηλαδή εφαρμόζεται η ακόλουθη κλίμακα για τις γονικές παροχές που προορίζονται για απόκτηση α’ κατοικίας:

Μέχρι το ποσό των 150.000 ευρώ η πράξη είναι αφορολόγητη. Από τις 150.000 ευρώ και πάνω εφαρμόζεται κλίμακα φορολόγησης, σύμφωνα με τον ανωτέρω πίνακα, ήτοι υπάρχει φόρος 1% από τις 150.000 και μέχρι του ποσού των 300.000 ευρώ, από το ποσό των 300.000 ευρώ και μέχρι τις 600.000 ευρώ προκύπτει φόρος 5%, ενώ για τα ποσά που υπερβαίνουν τις 600.000 ευρώ προκύπτει φόρος 10%.

Υπενθυμίζουμε ότι μέχρι σήμερα η δωρεά ή γονική παροχή χρηματικών ποσών ακόμη και για την αγορά πρώτης κατοικίας υπολογιζόταν αυτοτελώς με συντελεστή 10% για την Α’ κατηγορία.

2. Κληρονομιά χρηματικών ποσών

 Χρηματικά ποσά που κληρονομεί φορολογικός κάτοικος Ελλάδος ανεξάρτητα αν αυτά βρίσκονται στην Ελλάδα ή στην αλλοδαπή μπορούν να προσμετρηθούν  εφόσον νόμιμα δηλωθούν και καταβληθεί ο φόρος κληρονομιάς που οφείλεται. Στις περιπτώσεις που τα χρήματα βρίσκονται σε αλλοδαπά τραπεζικά ιδρύματα θα ισχύσουν οι  υπογεγραμμένες  με άλλα κράτη ΣΔΑΦ και οι ειδικότερες διατάξεις περί γονικών παροχών και κληρονομιών.

σε είδος αποτελεί ένα θέμα που έχει απασχολήσει μεγάλη μερίδα φορολογούμενων έχει ήδη δε αρχίσει να καθίσταται ιδιαιτέρως επίκαιρο, διότι παραγράφεται στο τέλος του τρέχοντος έτους (2020) το δικαίωμα του Δημοσίου να διενεργήσει έλεγχο για το φορολογικό έτος 2014, το πρώτο δηλαδή έτος κατά το οποίο ίσχυσε η διάταξη του εν ισχύ Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013). Πιο συγκεκριμένα, στο άρθρο 13 παρ. 3 του ν. 4172/2013, το οποίο έχει ήδη υποστεί δύο νομοθετικές μεταβολές, προβλέπονται τα περί παροχής σε είδος. Το εν λόγω άρθρο στην αρχική μορφή του όριζε ότι: «3. Οι παροχές σε είδος με τη μορφή δανείου, προς εργαζόμενο ή εταίρο ή μέτοχο από ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα περιβάλλονται τη μορφή έγγραφης συμφωνίας και αποτιμώνται με βάση το ποσό της διαφοράς που προκύπτει μεταξύ των τόκων που θα κατέβαλε ο εργαζόμενος στη διάρκεια του ημερολογιακού μήνα κατά τον οποίο έλαβε την παροχή, εάν το επιτόκιο υπολογισμού των τόκων ήταν το μέσο επιτόκιο αγοράς, όπως ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, κατά τον ίδιο μήνα και των τόκων που τυχόν κατέβαλε ο εργαζόμενος στη διάρκεια του εν λόγω ημερολογιακού μήνα. Σε περίπτωση που δεν υφίσταται έγγραφη συμφωνία δανείου, το σύνολο του αρχικού κεφαλαίου λογίζεται ως παροχή σε είδος. Η προκαταβολή μισθού άνω των τριών (3) μηνών θεωρείται δάνειο».

Εν συνεχεία, ευτυχώς με τον ν. 4646/2019 τροποποιήθηκε το άρθρο και απαλείφθηκε ο όρος «Σε περίπτωση που δεν υφίσταται έγγραφη συμφωνία δανείου, το σύνολο του αρχικού κεφαλαίου λογίζεται ως παροχή σε είδος».

Έχουμε αναφερθεί στο ζήτημα της παροχής σε είδος εκτενέστατα σε προηγούμενη αρθρογραφία μας (βλ. άρθρο με τίτλο Παροχή σε είδος οι δοσοληπτικοί λογαριασμοί https://www.artion.gr/paroxi-se-eidos-oi-dosoliptikoi-logariasmoi/). Στο άρθρο αυτό θα αναλύσουμε εκ νέου το θέμα με αφορμή μία απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (Αθήνας), την υπ’ αριθ. 1370/2020. Στην απόφαση αυτή ακυρώθηκε λόγω μη επαρκούς αιτιολογίας φορολογικός καταλογισμός της ελεγκτικής αρχής για ποσό το οποίο πιστώθηκε σε λογαριασμό εταίρου ομόρρυθμης εταιρείας, το οποίο θεωρήθηκε ως δάνειο υπαγόμενο στις διατάξεις περί παροχή σε είδος του άρθρου 13 παρ. 3 του ν. 4172/2013 (σύμφωνα με την προϊσχύουσα μορφή του), χωρίς στην περίπτωση αυτή να υπάρχει έγγραφη συμφωνία δανεισμού μεταξύ εταιρείας και εταίρου.

Στο παρόν άρθρο θα θέλαμε να επισημάνουμε τα ακόλουθα σημεία:

1. Στην ΠΟΛ.1175/2017 ορίζεται ότι :«5.4. Ο χαρακτηρισμός μιας πίστωσης σε λογαριασμό στον οποίο συμμετέχει ο ελεγχόμενος ως προερχόμενης ή σχετιζόμενης με ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα εξετάζεται ως πραγματικό γεγονός. (…) Στην περίπτωση που ο ελεγχόμενος συμμετέχει σε οποιοδήποτε νομικό πρόσωπο (ΟΕ, ΕΕ, ΑΕ, ΕΠΕ, ΙΚΕ), κοινωνία ή κοινοπραξία, και το ποσό που πιστώνεται σε λογαριασμό στον οποίο συμμετέχει το φυσικό πρόσωπο είναι ποσό που αποδεικνύεται ότι αφορά συναλλαγές ή εισόδημα ή περιουσία του νομικού προσώπου ή κοινωνίας ή κοινοπραξίας, δεν συνιστά προσαύξηση περιουσίας, καθώς είναι γνωστής προέλευσης. Στην περίπτωση αυτή το ποσό δύναται να συνιστά δάνειο (αν τούτο προκύπτει από τις σχετικές εγγραφές στα βιβλία ή από άλλα στοιχεία), ή ταμειακή διευκόλυνση, ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά της κάθε περίπτωσης, κατά την κρίση του ελέγχου. Επισημαίνεται ότι αν αυτό το ποσό επεστράφη στο νομικό πρόσωπο (ή κοινωνία ή κοινοπραξία) πριν από την διενέργεια του ελέγχου, τότε αποτελεί δάνειο ή ταμειακή διευκόλυνση (ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά) για το φυσικό πρόσωπο και η τυχόν απόδοση (υπεραξία) αποτελεί εισόδημα του φυσικού προσώπου εφόσον στο νομικό πρόσωπο επεστράφη μόνο το κεφάλαιο. Σε κάθε περίπτωση οι σχετικές πιστώσεις αξιολογούνται σε σχέση με τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης, λαμβανομένου υπόψη και του αναλογούντος ΦΠΑ, ανάλογα με την περίπτωση. Σε περίπτωση που ο φορολογούμενος επικαλείται μεν τη λήψη δανείου από ελληνική ή αλλοδαπή επιχείρηση, αλλά δεν υπάρχει σχετικό έγγραφο βέβαιης χρονολογίας ούτε και μπορεί να αποδειχθεί η λήψη του δανείου αυτού από άλλα στοιχεία (π.χ. κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών του δανειστή ή του δανειζόμενου από τις οποίες να προκύπτει δόση ή επιστροφή χρημάτων), τότε ο ισχυρισμός του φορολογούμενου περί δανείου δεν μπορεί να γίνει δεκτός.».

Με βάση την ως άνω ΠΟΛ δόθηκε μία ερμηνεία -μεταξύ άλλων και- στο θέμα της παροχής σε είδος μεταξύ εταιρείας και εταίρου. Σύμφωνα με την εν λόγω ΠΟΛ, η οποία σημειωτέον εκδόθηκε πριν την τελευταία αλλαγή του άρθρου 13 παρ.3 του ν. 4172/2013 (με την οποία καταργήθηκε η φράση «Σε περίπτωση που δεν υφίσταται έγγραφη συμφωνία δανείου, το σύνολο του αρχικού κεφαλαίου λογίζεται ως παροχή σε είδος»), έχει δοθεί η ερμηνεία ότι αν το χρηματικό ποσό που μεταφέρθηκε από την εταιρεία προς τον εταίρο και επεστράφη πριν τον έλεγχο, τότε το ποσό θεωρείται δάνειο-ταμειακή διευκόλυνση και καταλογίζονται τεκμαρτοί τόκοι, ακόμη και εάν δεν υπάρχει σχετική σύμβαση δανείου, ενώ στην περίπτωση που το ποσό δεν έχει επιστραφεί πριν από την διενέργεια ελέγχου και εφόσον δεν υπάρχει και έγγραφη συμφωνία δανείου, τότε όλο το ποσό θεωρείται παροχή σε είδος για τον εταίρο και φορολογείται σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις. Στην ως άνω ερμηνεία, όμως, εντοπίζονται τα εξής προβληματικά σημεία:

1. Δεν διευκρινίζεται ποιο ακριβώς χρονικό σημείο της διενέργειας ελέγχου θεωρείται κρίσιμο, ώστε να θεωρηθεί το ποσό δάνειο ή παροχή σε είδος. Δηλαδή, σε περίπτωση άτυπου δανεισμού, για να θεωρηθεί το ποσό ως δάνειο και να καταλογιστούν μόνο οι τεκμαρτοί τόκοι πότε θα πρέπει να έχει επιστραφεί το ποσό; Μέχρι την κοινοποίηση του αιτήματος παροχής πληροφοριών/εντολής ελέγχου ή μέχρι την κοινοποίηση του προσωρινού σημειώματος (ελέγχου); Αυτό το σημείο είναι ιδιαιτέρως κρίσιμο, ιδίως αν λάβει κανείς υπόψιν ότι στα πλαίσια των φορολογικών ελέγχων και μέχρι την κοινοποίηση του προσωρινού σημειώματος διαπιστώσεων ελέγχου, μπορούν να υποβληθούν συμπληρωματικές-τροποποιητικές δηλώσεις για να διευθετηθούν (καλυφθούν) ορισμένα ποσά, συνεπώς θα πρέπει κατά τη γνώμη μας αυτό να ισχύει και για την περίπτωση της παροχής σε είδος.
2. Περαιτέρω, είναι προβληματικό από νομικής πλευράς να προσδιορίζει το είδος και τον νομικό χαρακτηρισμό μίας συναλλαγής ένα τυχαίο γεγονός, όπως η διενέργεια φορολογικού ελέγχου. Μάλιστα, προς άρση των αμφιβολιών θα πρέπει να οριοθετηθεί ένα απώτατο χρονικό σημείο επιστροφής των χρημάτων, ώστε να μη θεωρηθεί το ποσό της παροχής σε είδος.
3. Τέλος, θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν ότι η διαφοροποίηση μεταξύ απλογραφικών και διπλογραφικών βιβλίων της επιχείρησης αποτελεί ζήτημα μείζονος σημασίας σχετικά με το θέμα αυτό, δεδομένου ότι στα απλογραφικά βιβλία δεν τηρείται δοσοληπτικός λογαριασμός, με αποτέλεσμα να καθίσταται έτι δυσκολότερος ο εντοπισμός, αλλά και η απόδειξη περί ύπαρξης ή μη δανειοδότησης του εταίρου από την εταιρεία.

Συμπερασματικά, θεωρούμε ότι θα πρέπει να δοθούν οι απαραίτητες διευκρινίσεις από την Διοίκηση σχετικά με τα θέματα αυτά, ώστε να μην προκύπτουν άδικοι φορολογικοί καταλογισμοί. Στα πλαίσια αυτά, λοιπόν, θεωρούμε απαραίτητη την έκδοση διευκρινιστικών εγκυκλίων και την έστω και ετεροχρονισμένη λήψη μέτρων από την Φορολογική Διοίκηση για την ορθολογική αντιμετώπιση των ζητημάτων που προκύπτουν, ιδίως στις περιπτώσεις όπου τα αποληφθέντα ποσά επιστρέφονται από τα φυσικά πρόσωπα προς την εταιρεία κατά την οικεία ή την επόμενη χρήση, για τα οποία κρίνεται απαραίτητα μία ιδιαίτερη ρύθμιση, με γνώμονα τους κανόνες της δίκαιης φορολόγησης.

Δείτε το άρθρο και στο Capital.gr

 O κ. Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & Ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος – Φοροτεχνικός.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΑΥΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ, ΠΟΥ ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ, ΜΕ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ:      “ΟΔΗΓΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ-“Παραδοσιακές” και “Έμμεσες” Μέθοδοι Ελέγχου – Θεωρία και Πράξη”.  Συγγραφείς: Γ.Δαλιάνης & Κ.Νιφορόπουλος και η συγγραφική ομάδα της  ARTION (Γ. Αρτσίτας & Ν. Χατζοπούλου).

Με την εφαρμογή του Ν.4174/2013 (ΦΕΚ 170 Α /26-7-2013) και σύμφωνα με το άρθρο 15, θεσπίσθηκαν οι υποχρεώσεις πιστωτικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων, ιδρυμάτων πληρωμών, των Ελληνικών Ταχυδρομείων, της Ελληνικά Χρηματιστήρια ΑΕ, Εταιριών Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών, επιχειρήσεων ιδιωτικής ασφάλισης, ιδιωτικών θεραπευτηρίων, ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων, εταιριών σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, εταιριών παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και ύδρευσης, που υποχρεούνται ετησίως να διαβιβάζουν στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών μέσω ηλεκτρονικών καταστάσεων τα παρακάτω στοιχεία που αφορούν:

-Το ποσό των πιστωτικών και χρεωστικών τόκων καταθέσεων και repos που απέκτησε το φυσικό πρόσωπο κατά το προηγούμενο έτος (με άλλα λόγια τα κέρδη επί του κεφαλαίου), καθώς και το ποσό του φόρου που παρακρατήθηκε, με τα στοιχεία των δικαιούχων/συνδικαιούχων, όπως όνομα επώνυμο, ΑΦΜ και ημερολογιακό έτος αναφοράς. Τα ποσά αυτά όπως έχουμε διαπιστώσει έρχονται προσυμπληρωμένα στο έντυπο Ε1 (Δήλωση φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων).

Επιπλέον, το Υπουργείο Οικονομικών ενημερώνεται με τα στοιχεία τραπεζικών λογαριασμών οι οποίοι εμφανίζουν είτε ετήσιο σύνολο καθαρών χρεώσεων είτε ετήσιο σύνολο καθαρών πιστώσεων μεγαλύτερο των 100.000 ευρώ.  Ως κίνηση λαμβάνεται το σύνολο των καθαρών πιστώσεων ή χρεώσεων, όποιο είναι μεγαλύτερο και όχι το άθροισμά τους. Για τον υπολογισμό των ετήσιων συνολικών καθαρών πιστώσεων ή χρεώσεων ενός πελάτη (φορολογούμενου) λαμβάνεται υπόψη:

• τα εμβάσματα από (προς) τράπεζες, ιδρύματα πληρωμών και τα ΕΛΤΑ
• οι καταθέσεις/αναλήψεις ποσών με μετρητά ή καταθέσεις /αναλήψεις μέσω τραπεζικών/ ιδιωτικών επιταγών καθώς και
• οι μεταφορές από άλλα, πλην των δικαιούχων του λογαριασμού, πρόσωπα εντός του ιδίου οργανισμού (πιστωτικό ίδρυμα, ίδρυμα πληρωμών και ΕΛΤΑ).

Αντίθετα, αντιλογισμοί λανθασμένων καταχωρήσεων πίστωσης ή χρέωσης του λογαριασμού, καθώς και οι ανανεώσεις προθεσμιακών λογαριασμών και μεταφοράς ποσών μεταξύ λογαριασμών με κοινό δικαιούχο δε λαμβάνονται υπόψη. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στους λογαριασμούς με περισσότερους του ενός συνδικαιούχους να είναι τα ίδια πρόσωπα συνδικαιούχοι τόσο στον αποστέλλοντα όσο και στον παραλήπτη τραπεζικό λογαριασμό. Σε διαφορετική περίπτωση, η μεταφορά από λογαριασμό σε λογαριασμό με μη ταυτόσημους συνδικαιούχους μπορεί να χαρακτηριστεί ως δωρεά.

Ένα στοιχείο το οποίο μπορεί να αποτελέσει αφορμή ελέγχου είναι και η πραγματοποίηση μεμονωμένης συναλλαγής υψηλού ποσού σε λογαριασμό (χρεωστική ή πιστωτικής κίνηση).

Τα Ελληνικά Χρηματιστήρια ΑΕ (ΕΧΑΕ) υποχρεούνται να υποβάλλουν καταστάσεις (στοιχεία) σε ηλεκτρονικό αρχείο, με στοιχεία που αφορούν σε μερίσματα που διανεμήθηκαν σε φυσικά και νομικά πρόσωπα κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος από εταιρίες εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

Τα πιστωτικά ιδρύματα, εταιρίες παροχής πιστώσεων και εταιρίες χρηματοδοτικής μίσθωσης (financial leasing) υποβάλλουν στοιχεία που αφορούν σε χρηματικά ποσά που πραγματικά καταβάλλονται από φυσικά πρόσωπα για τοκοχρεολυτική απόσβεση δανείων τακτικής λήξης, περιλαμβανομένων και των δεδουλευμένων και καταβληθέντων τόκων, τόκων υπερημερίας καθώς και λοιπών εξόδων (π.χ. διαχείρισης). Τα ποσά αυτά σύμφωνα με τη περίπτωση του άρθρο 32 του ν.4172/2013, αποτελούν τεκμήρια δαπάνης διαβίωσης.

Επιπλέον, στοιχεία στις ελεγκτικές-φορολογικές αρχές στέλνουν οι φορείς (τράπεζες κ.λπ.) εκκαθάρισης συναλλαγών με χρήση καρτών πληρωμών (χρεωστικών ή πιστωτικών) συμπεριλαμβανομένων των συναλλαγών ανάληψης σε Ελληνικό ΑΤΜ. Τα στοιχεία αυτά αφορούν συναλλαγές που έχουν εκδοθεί και στην αλλοδαπή και από πιστωτικό ίδρυμα με έδρα εκτός Ελλάδας.

Πλέον των ανωτέρω που αφορούν υποβολή στοιχείων σχετικών με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, υποχρεούνται σε υποβολή στοιχείων και οι:

Επιχειρήσεις ιδιωτικής ασφάλισης, για στοιχεία των ασφαλιστικών συμβολαίων ζωής, θανάτου, προσωπικών ατυχημάτων και ασθένειας που συνάφθηκαν και αφορούν φυσικά πρόσωπα.

Ιδιωτικά θεραπευτήρια (με εξαίρεση εκείνων της ψυχικής υγείας, καθώς και των ιδιωτικών διαγνωστικών κέντρων) υποβάλλουν τα ακόλουθα στοιχεία: α) ΑΦΜ ιατρού που εκτέλεσε την επέμβαση, β) Την ένδειξη αν ο ιατρός είναι έμμισθος ή συνεργαζόμενος, γ) ημερομηνία εκτέλεσης της επέμβασης, δ) κωδικό πράξης, σύμφωνα με την Κωδικοποίηση Νόσων – Διαγνώσεων (ICD-10) ιατρικών πράξεων. Την ίδια υποχρέωση έχουν και όλα τα ιδιωτικά ιατρικά κέντρα συμπεριλαμβανομένων και των κέντρων πλαστικής χειρουργικής. Δεν περιλαμβάνονται στα παραπάνω στοιχεία, οι αμοιβές που αφορούν διαγνωστικές εξετάσεις και οι αμοιβές ιατρών, που αφορούν αποκλειστικά επισκέψεις για ιατρικές γνωματεύσεις.

Τα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης, με εξαίρεση τα εσπερινά γυμνάσια και λύκεια, καθώς και τα ειδικά σχολεία ατόμων με ειδικές ανάγκες, τα οποία υποβάλλουν στοιχεία καταβληθέντων διδάκτρων και πληρωμών για πρόσθετες παροχές (μεταφορά μαθητών, διατροφή κλπ), ανά ημερολογιακό έτος. Τις παραπάνω υποχρεώσεις έχουν και τα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια που λειτουργούν νόμιμα στη χώρα ως Πανεπιστήμια, Κολλέγια, Παραρτήματα ξένων Πανεπιστημίων, ιδιωτικά ΙΕΚ, εργαστήρια ελεύθερων σπουδών, επαγγελματικές και τεχνικές σχολές. Στα στοιχεία που υποβάλλονται αναφέρεται, το ΑΦΜ του υπόχρεου προς καταβολή των διδάκτρων. Υπόχρεος θεωρείται ο ίδιος εάν είναι ενήλικος, ο γονέας, ο κηδεμόνας ή τρίτο πρόσωπο που καταβάλει τα δίδακτρα σε όλη τη διάρκεια του έτους. Προσοχή, η καταβολή από τρίτο πρόσωπο (π.χ. παππούδες) θεωρείται δωρεά και υπόκειται σε φόρο δωρεάς.

Οι εταιρίες σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, οι οποίες είναι υποχρεωμένες να διαβιβάζουν στοιχεία των συνδρομητών τους. Στο τηλεπικοινωνιακό κόστος συμπεριλαμβάνονται τα πάγια τέλη, τα τέλη για συνδέσεις σταθερής και κινητής τηλεφωνίας ή σύνδεσης στο διαδίκτυο, είτε γίνεται μέσω συμβολαίου είτε μέσω κάρτας. Στο κόστος αυτό δεν υπολογίζονται οι φορολογικές επιβαρύνσεις, καθώς και οι λοιπές επιβαρύνσεις υπέρ τρίτων.

Οι εταιρίες παροχής ηλεκτρικής ενέργειας υποβάλλουν στοιχεία κατανάλωσης των συνδρομητών τους. Στο ετήσιο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας δεν υπολογίζονται οι φορολογικές επιβαρύνσεις, καθώς και οι λοιπές επιβαρύνσεις υπέρ τρίτων.

Τέλος, οι εταιρίες ύδρευσης διαβιβάζουν στοιχεία που αφορούν συνδρομητές με ετήσια κατανάλωση νερού συνολικής αξίας χιλίων (1.000) ευρώ και άνω. Στο ετήσιο κόστος δεν υπολογίζονται οι φορολογικές επιβαρύνσεις, καθώς και οι λοιπές επιβαρύνσεις υπέρ τρίτων.

Μετά από επεξεργασία όλων αυτών των στοιχείων που έχει στη διάθεσή της η φορολογική-ελεγκτική αρχή, συγκρινόμενα με τα ετήσια δηλωθέντα εισοδήματα, μπορεί αυτόματα να προκύψουν διαφορές και πιθανόν να εντοπιστεί αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη, όπως για παράδειγμα όταν υπάρχει διαφορά μεταξύ των δαπανών διαβίωσης οι οποίες είναι υψηλότερες σε σχέση με τα δηλωθέντα εισοδήματα.

Δείτε το άρθρο και στη Naftemporiki.gr.

 O κ. Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & Ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος – Φοροτεχνικός.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΑΥΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ, ΠΟΥ ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ, ΜΕ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ:      “ΟΔΗΓΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ-“Παραδοσιακές” και “Έμμεσες” Μέθοδοι Ελέγχου – Θεωρία και Πράξη”.  Συγγραφείς: Γ.Δαλιάνης & Κ.Νιφορόπουλος και η συγγραφική ομάδα της  ARTION (Γ. Αρτσίτας & Ν. Χατζοπούλου).

Η παροχή σε είδος αποτελεί ένα θέμα που έχει απασχολήσει μεγάλη μερίδα φορολογούμενων έχει ήδη δε αρχίσει να καθίσταται ιδιαιτέρως επίκαιρο, διότι παραγράφεται στο τέλος του τρέχοντος έτους (2020) το δικαίωμα του Δημοσίου να διενεργήσει έλεγχο για το φορολογικό έτος 2014, το πρώτο δηλαδή έτος κατά το οποίο ίσχυσε η διάταξη του εν ισχύ Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013). Πιο συγκεκριμένα, στο άρθρο 13 παρ. 3 του ν. 4172/2013, το οποίο έχει ήδη υποστεί δύο νομοθετικές μεταβολές, προβλέπονται τα περί παροχής σε είδος. Το εν λόγω άρθρο στην αρχική μορφή του όριζε ότι: «3. Οι παροχές σε είδος με τη μορφή δανείου, προς εργαζόμενο ή εταίρο ή μέτοχο από ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα περιβάλλονται τη μορφή έγγραφης συμφωνίας και αποτιμώνται με βάση το ποσό της διαφοράς που προκύπτει μεταξύ των τόκων που θα κατέβαλε ο εργαζόμενος στη διάρκεια του ημερολογιακού μήνα κατά τον οποίο έλαβε την παροχή, εάν το επιτόκιο υπολογισμού των τόκων ήταν το μέσο επιτόκιο αγοράς, όπως ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, κατά τον ίδιο μήνα και των τόκων που τυχόν κατέβαλε ο εργαζόμενος στη διάρκεια του εν λόγω ημερολογιακού μήνα. Σε περίπτωση που δεν υφίσταται έγγραφη συμφωνία δανείου, το σύνολο του αρχικού κεφαλαίου λογίζεται ως παροχή σε είδος. Η προκαταβολή μισθού άνω των τριών (3) μηνών θεωρείται δάνειο».

Εν συνεχεία, ευτυχώς με τον ν. 4646/2019 τροποποιήθηκε το άρθρο και απαλείφθηκε ο όρος «Σε περίπτωση που δεν υφίσταται έγγραφη συμφωνία δανείου, το σύνολο του αρχικού κεφαλαίου λογίζεται ως παροχή σε είδος».

Έχουμε αναφερθεί στο ζήτημα της παροχής σε είδος εκτενέστατα σε προηγούμενη αρθρογραφία μας (βλ. άρθρο με τίτλο Παροχή σε είδος οι δοσοληπτικοί λογαριασμοί https://www.artion.gr/paroxi-se-eidos-oi-dosoliptikoi-logariasmoi/). Στο άρθρο αυτό θα αναλύσουμε εκ νέου το θέμα με αφορμή μία απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (Αθήνας), την υπ’ αριθ. 1370/2020. Στην απόφαση αυτή ακυρώθηκε λόγω μη επαρκούς αιτιολογίας φορολογικός καταλογισμός της ελεγκτικής αρχής για ποσό το οποίο πιστώθηκε σε λογαριασμό εταίρου ομόρρυθμης εταιρείας, το οποίο θεωρήθηκε ως δάνειο υπαγόμενο στις διατάξεις περί παροχή σε είδος του άρθρου 13 παρ. 3 του ν. 4172/2013 (σύμφωνα με την προϊσχύουσα μορφή του), χωρίς στην περίπτωση αυτή να υπάρχει έγγραφη συμφωνία δανεισμού μεταξύ εταιρείας και εταίρου.

Στο παρόν άρθρο θα θέλαμε να επισημάνουμε τα ακόλουθα σημεία:

1. Στην ΠΟΛ.1175/2017 ορίζεται ότι :«5.4. Ο χαρακτηρισμός μιας πίστωσης σε λογαριασμό στον οποίο συμμετέχει ο ελεγχόμενος ως προερχόμενης ή σχετιζόμενης με ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα εξετάζεται ως πραγματικό γεγονός. (…) Στην περίπτωση που ο ελεγχόμενος συμμετέχει σε οποιοδήποτε νομικό πρόσωπο (ΟΕ, ΕΕ, ΑΕ, ΕΠΕ, ΙΚΕ), κοινωνία ή κοινοπραξία, και το ποσό που πιστώνεται σε λογαριασμό στον οποίο συμμετέχει το φυσικό πρόσωπο είναι ποσό που αποδεικνύεται ότι αφορά συναλλαγές ή εισόδημα ή περιουσία του νομικού προσώπου ή κοινωνίας ή κοινοπραξίας, δεν συνιστά προσαύξηση περιουσίας, καθώς είναι γνωστής προέλευσης. Στην περίπτωση αυτή το ποσό δύναται να συνιστά δάνειο (αν τούτο προκύπτει από τις σχετικές εγγραφές στα βιβλία ή από άλλα στοιχεία), ή ταμειακή διευκόλυνση, ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά της κάθε περίπτωσης, κατά την κρίση του ελέγχου. Επισημαίνεται ότι αν αυτό το ποσό επεστράφη στο νομικό πρόσωπο (ή κοινωνία ή κοινοπραξία) πριν από την διενέργεια του ελέγχου, τότε αποτελεί δάνειο ή ταμειακή διευκόλυνση (ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά) για το φυσικό πρόσωπο και η τυχόν απόδοση (υπεραξία) αποτελεί εισόδημα του φυσικού προσώπου εφόσον στο νομικό πρόσωπο επεστράφη μόνο το κεφάλαιο. Σε κάθε περίπτωση οι σχετικές πιστώσεις αξιολογούνται σε σχέση με τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης, λαμβανομένου υπόψη και του αναλογούντος ΦΠΑ, ανάλογα με την περίπτωση. Σε περίπτωση που ο φορολογούμενος επικαλείται μεν τη λήψη δανείου από ελληνική ή αλλοδαπή επιχείρηση, αλλά δεν υπάρχει σχετικό έγγραφο βέβαιης χρονολογίας ούτε και μπορεί να αποδειχθεί η λήψη του δανείου αυτού από άλλα στοιχεία (π.χ. κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών του δανειστή ή του δανειζόμενου από τις οποίες να προκύπτει δόση ή επιστροφή χρημάτων), τότε ο ισχυρισμός του φορολογούμενου περί δανείου δεν μπορεί να γίνει δεκτός.».

Με βάση την ως άνω ΠΟΛ δόθηκε μία ερμηνεία -μεταξύ άλλων και- στο θέμα της παροχής σε είδος μεταξύ εταιρείας και εταίρου. Σύμφωνα με την εν λόγω ΠΟΛ, η οποία σημειωτέον εκδόθηκε πριν την τελευταία αλλαγή του άρθρου 13 παρ.3 του ν. 4172/2013 (με την οποία καταργήθηκε η φράση «Σε περίπτωση που δεν υφίσταται έγγραφη συμφωνία δανείου, το σύνολο του αρχικού κεφαλαίου λογίζεται ως παροχή σε είδος»), έχει δοθεί η ερμηνεία ότι αν το χρηματικό ποσό που μεταφέρθηκε από την εταιρεία προς τον εταίρο και επεστράφη πριν τον έλεγχο, τότε το ποσό θεωρείται δάνειο-ταμειακή διευκόλυνση και καταλογίζονται τεκμαρτοί τόκοι, ακόμη και εάν δεν υπάρχει σχετική σύμβαση δανείου, ενώ στην περίπτωση που το ποσό δεν έχει επιστραφεί πριν από την διενέργεια ελέγχου και εφόσον δεν υπάρχει και έγγραφη συμφωνία δανείου, τότε όλο το ποσό θεωρείται παροχή σε είδος για τον εταίρο και φορολογείται σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις. Στην ως άνω ερμηνεία, όμως, εντοπίζονται τα εξής προβληματικά σημεία:

1. Δεν διευκρινίζεται ποιο ακριβώς χρονικό σημείο της διενέργειας ελέγχου θεωρείται κρίσιμο, ώστε να θεωρηθεί το ποσό δάνειο ή παροχή σε είδος. Δηλαδή, σε περίπτωση άτυπου δανεισμού, για να θεωρηθεί το ποσό ως δάνειο και να καταλογιστούν μόνο οι τεκμαρτοί τόκοι πότε θα πρέπει να έχει επιστραφεί το ποσό; Μέχρι την κοινοποίηση του αιτήματος παροχής πληροφοριών/εντολής ελέγχου ή μέχρι την κοινοποίηση του προσωρινού σημειώματος (ελέγχου); Αυτό το σημείο είναι ιδιαιτέρως κρίσιμο, ιδίως αν λάβει κανείς υπόψιν ότι στα πλαίσια των φορολογικών ελέγχων και μέχρι την κοινοποίηση του προσωρινού σημειώματος διαπιστώσεων ελέγχου, μπορούν να υποβληθούν συμπληρωματικές-τροποποιητικές δηλώσεις για να διευθετηθούν (καλυφθούν) ορισμένα ποσά, συνεπώς θα πρέπει κατά τη γνώμη μας αυτό να ισχύει και για την περίπτωση της παροχής σε είδος.
2. Περαιτέρω, είναι προβληματικό από νομικής πλευράς να προσδιορίζει το είδος και τον νομικό χαρακτηρισμό μίας συναλλαγής ένα τυχαίο γεγονός, όπως η διενέργεια φορολογικού ελέγχου. Μάλιστα, προς άρση των αμφιβολιών θα πρέπει να οριοθετηθεί ένα απώτατο χρονικό σημείο επιστροφής των χρημάτων, ώστε να μη θεωρηθεί το ποσό της παροχής σε είδος.
3. Τέλος, θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν ότι η διαφοροποίηση μεταξύ απλογραφικών και διπλογραφικών βιβλίων της επιχείρησης αποτελεί ζήτημα μείζονος σημασίας σχετικά με το θέμα αυτό, δεδομένου ότι στα απλογραφικά βιβλία δεν τηρείται δοσοληπτικός λογαριασμός, με αποτέλεσμα να καθίσταται έτι δυσκολότερος ο εντοπισμός, αλλά και η απόδειξη περί ύπαρξης ή μη δανειοδότησης του εταίρου από την εταιρεία.

Συμπερασματικά, θεωρούμε ότι θα πρέπει να δοθούν οι απαραίτητες διευκρινίσεις από την Διοίκηση σχετικά με τα θέματα αυτά, ώστε να μην προκύπτουν άδικοι φορολογικοί καταλογισμοί. Στα πλαίσια αυτά, λοιπόν, θεωρούμε απαραίτητη την έκδοση διευκρινιστικών εγκυκλίων και την έστω και ετεροχρονισμένη λήψη μέτρων από την Φορολογική Διοίκηση για την ορθολογική αντιμετώπιση των ζητημάτων που προκύπτουν, ιδίως στις περιπτώσεις όπου τα αποληφθέντα ποσά επιστρέφονται από τα φυσικά πρόσωπα προς την εταιρεία κατά την οικεία ή την επόμενη χρήση, για τα οποία κρίνεται απαραίτητα μία ιδιαίτερη ρύθμιση, με γνώμονα τους κανόνες της δίκαιης φορολόγησης.

Δείτε το άρθρο και στο Capital.gr.

 O κ. Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & Ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος – Φοροτεχνικός.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΑΥΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ, ΠΟΥ ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ, ΜΕ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ:      “ΟΔΗΓΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ-“Παραδοσιακές” και “Έμμεσες” Μέθοδοι Ελέγχου – Θεωρία και Πράξη”.  Συγγραφείς: Γ.Δαλιάνης & Κ.Νιφορόπουλος και η συγγραφική ομάδα της  ARTION (Γ. Αρτσίτας & Ν. Χατζοπούλου).

Όπως έχει κριθεί παγίως από την νομολογία, σε περίπτωση που το δάνειο δεν καταρτίσθηκε εγγράφως, σε τέλος χαρτοσήμου θα υπαχθεί ή η εγγραφή του δανείου αυτού στα βιβλία των συμβαλλόμενων επιτηδευματιών, η οποία (εγγραφή) εξομοιώνεται με έγγραφο (ΣτΕ 2699/1972, 3013/1984, 1802/1993, 1927/1994 κ.λπ), ή η σχετική περί του δανείου αυτού εξοφλητική απόδειξη, επειδή και η απόδειξη αυτή αποτελεί έγγραφο, κατά την έννοια του νόμου (άρθρα 13 παρ. 1β ή 15 παρ. 1β Κ.Τ.Χ. και ΣτΕ 3914/1977). Περαιτέρω, η κατά τα ανωτέρω εγγραφή στα βιβλία πρέπει να προκύπτει από τα βιβλία της επιχείρησης και όχι από τα βιβλία τρίτων (ΣτΕ 600/1973). Συνεπώς, τα στοιχεία της σύμβασης δανείου πρέπει να προκύπτουν είτε από τη σχετική σύμβαση είτε από την εγγραφή στα βιβλία, η οποία λογίζεται ως έγγραφο που αποδεικνύει την σύμβαση (ΣτΕ 190/2009, 2911/1993, 2134/1987). Σε περίπτωση, λοιπόν, που δεν συντάχθηκε έγγραφο κατά τη σύσταση ή την εξόφληση του δανείου, ούτε υπάρχει σχετική εγγραφή στα βιβλία των επιτηδευματιών, δεν συντρέχει περίπτωση καταβολής τέλους χαρτοσήμου, έστω και αν η παράλειψη αυτή έγινε σκόπιμα προς αποφυγή της καταβολής του οφειλόμενου τέλους χαρτοσήμου (ΣτΕ 1514/1956, 578/1957).

Με βάση μία απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών Θεσσαλονίκης (υπ’ αριθ. 259/2019 ΔΕΔ Θεσ/νικης) κρίθηκε νόμιμος ο καταλογισμός τελών χαρτοσήμου σε ποσά που καταβλήθηκαν σε τραπεζικό λογαριασμό προσώπου, τα οποία ο έλεγχος έκρινε ότι δόθηκαν στα πλαίσια άτυπου δανείου. Με την εν λόγω απόφαση γίνεται μία διασταλτική ερμηνεία ως προς το τι συνιστά τήρηση έγγραφου τύπου για την κατάρτιση σύμβασης δανείου και για την εντεύθεν επιβολή τελών χαρτοσήμου. Πιο συγκεκριμένα, στην περίπτωση αυτή με την ενδικοφανή προσφυγή ο προσφεύγων ζήτησε την ακύρωση των πράξεων διορθωτικού προσδιορισμού τελών χαρτοσήμου, βάσει των οποίων επιβλήθηκε χαρτόσημο 3,6% για δάνεια μεταξύ ιδιωτών, για τον λόγο ότι ούτε στην έκθεση ελέγχου, ούτε στις προσβαλλόμενες πράξεις έγινε μνεία περί ύπαρξης έγγραφης σύμβασης δανείου ή εγγραφής στα βιβλία η οποία να περιέχει τα απαραίτητα στοιχεία, ώστε από την εγγραφή αυτή και μόνο να προκύπτει η συνομολόγηση της υποκείμενης σε τέλος χαρτοσήμου σύμβασης, αλλά αντιθέτως χαρακτηρίσθηκε ρητώς υπό του ελέγχου ως άτυπο το εν λόγω δάνειο («ο έλεγχος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι πιστώσεις σε λογαριασμό του προσφεύγοντα αφορούν την αποπληρωμή άτυπου δανείου») και ως εκ τούτου, ελλείπει το στοιχείο του έγγραφου τύπου που απαιτείται για τον καταλογισμό τελών χαρτοσήμου, με βάση τη σχετική νομοθεσία.

Ωστόσο, με την ως άνω απόφαση κρίθηκε ότι «Επειδή, το βιβλιάριο καταθέσεων ταμιευτηρίου, το οποίο εκδίδει και παραδίδει στον καταθέτη η ανώνυμη τραπεζική εταιρεία και στο οποίο απεικονίζονται, από τον Η/Υ της, τόσο η αρχική κατάθεση, όσο και οι μεταγενέστερες καταθέσεις ή αναλήψεις χρημάτων που ο ίδιος υπογράφει και που τηρούνται στο αρχείο της τράπεζας και στην μνήμη του Η/Υ. Το βιβλιάριο καταθέσεων, μόλις προσκομισθεί, εξομοιώνεται με ιδιωτικό έγγραφο, κατά την έννοια της ΚΠολΔ 444 αριθ. 3 και αποτελεί πλήρη απόδειξη, κατ’ άρθρο 448 παρ. 2 ΚΠολΔ, για όσα γεγονότα και πράγματα αναγράφει με μηχανική απεικόνιση, επιτρεπομένης μόνο της ανταποδείξεως κατά της αληθείας των εγγραφών (6812/2003 ΕφΑθ)».

Με βάση την ως άνω απόφαση, λοιπόν, η έννοια του άτυπου δανείου, για το οποίο δεν καταλογίζονται τέλη χαρτοσήμου, περιορίζεται στην καταβολή αυτού με μετρητά και χωρίς έγγραφη συμφωνία, διότι εάν η κατάθεση του ποσού γίνει σε τραπεζικό λογαριασμό και κριθεί υπό του ελέγχου ότι πρόκειται για δάνειο τότε θεωρείται ότι έχει τηρηθεί ο έγγραφος τύπος και συνεπώς καταλογίζονται τέλη χαρτοσήμου.

Η απόφαση αυτή εισάγει νέα δεδομένα για τα τέλη χαρτοσήμου σε δάνειο, καθώς μέχρι στιγμής έχουν η προσέγγιση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ήταν διαφορετική. Συγκεκριμένα, με την υπ’ αριθ. 1957/2016 απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών έχει κριθεί ότι  «μόνο το γεγονός της μεταφοράς χρημάτων από τον έναν λογαριασμό προς τον άλλο, δεν δύναται να αποδείξει ότι η αιτία των ως άνω κινήσεων ήταν υφιστάμενη δανειακή σύμβαση», καθώς «η φορολογική Αρχή, η οποία φέρει το σχετικό βάρος απόδειξης, δεν επικαλείται κάποιο άλλο ουσιαστικό στοιχείο (εγγραφή στα βιβλία ή έγγραφο), από το οποίο να προκύπτει η σύναψη τέτοιας συμβάσεως, προκειμένου να πληρούνται οι προϋποθέσεις που ο νόμος ορίζει ώστε να καταλογίσει επ’ αυτής τέλη χαρτοσήμου» και με το σκεπτικό αυτό έγινε δεκτή ενδικοφανής προσφυγή φορολογούμενου με αίτημα την ακύρωση των οριστικών Πράξεων Διορθωτικού Προσδιορισμού Κώδικα Τελών Χαρτοσήμου.

Την ίδια θέση έχει πάρει και μάλιστα πολύ πρόσφατα η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών και με την υπ’ αριθ. 155/2019 απόφασή της με την οποία έκανε δεκτή ενδικοφανή προσφυγή και έκρινε ότι μόνη η κατάθεση του προϊόντος του δανείου σε τραπεζικό λογαριασμό δεν αρκεί για την υπαγωγή του σε τέλος χαρτοσήμου, καθώς για «κριθέντα ως δάνεια μεταξύ ιδιωτών προκειμένου να υπαχθούν σε τέλος χαρτοσήμου απαιτείται η ύπαρξη εγγράφου ή εγγραφή στα βιβλία των επιτηδευματιών. Σε περίπτωση δε, που δεν συντάχθηκε έγγραφο κατά τη σύσταση ή την εξόφληση του δανείου, ούτε υπάρχει σχετική εγγραφή στα βιβλία επιτηδευματιών, δεν συντρέχει περίπτωση καταβολής τέλους χαρτοσήμου». Στο σημείο δε αυτό θα θέλαμε να υπενθυμίσουμε ότι οι κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών αποτελούν καταρχήν μέσο πραγματοποίησης πληρωμών (όπως τα μετρητά, η επιταγή, η συναλλαγματική κ.ο.κ.) ασχέτως γίνεται χρήση-αξιοποίηση του τραπεζικού συστήματος και για άλλους σκοπούς.

Δείτε το άρθρο και στο Capital.gr.

 O κ. Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & Ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος – Φοροτεχνικός.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr)

Του Σταύρου Κουμεντάκη*

Τηλεργασία & ευπαθείς ομάδες

(:εννέα ερωτήματα και οι απαντήσεις τους για την ΠΝΠ/22.8.20)

Το δεύτερο κύμα της πανδημίας βρίσκεται, δυστυχώς, σε εξέλιξη. Οι αριθμοί των (εντοπισμένων) φορέων του κορωνοϊού βαίνουν ραγδαία, και σε καθημερινό επίπεδο, αυξανόμενοι. Αναγκαία παρίσταται για την Πολιτεία η συντονισμένη διαχείριση του όλου θέματος. Oι επιχειρήσεις και εργασιακές σχέσεις αποτελούν τομείς στους οποίους εστιάζει, εκ νέου, την προσοχή της. Η με φυσικό τρόπο παροχή της εργασίας δεν είναι δυνατό παρά να επιδεινώνει, περαιτέρω, την ήδη προβληματική κατάσταση. Η τηλεργασία αξιοποιήθηκε ως μέσο ανάσχεσης του πρώτου κύματος της Πανδημίας Covid-19. Αξιοποιείται ήδη και ως μέσο ανάσχεσης του δεύτερου κύματος. Περισσότερο ενισχυμένη όμως. Η Π.Ν.Π της 22.8.2020 (ΦΕΚ Α’ 161/22.8.20) μας δίνει το σχετικό στίγμα, εστιάζοντας στην προστασία των ευπαθών ομάδων.

Ας επιχειρήσουμε να την προσεγγίσουμε μέσα από εννέα ερωτήματα και τις απαντήσεις τους.

Η τηλεργασία υπό το πρίσμα της Π.Ν.Π της 22.8.2020

Ερώτημα 1^ο: Ο εργοδότης συνεχίζει να δικαιούται να επιβάλλει την τηλεργασία;

Απάντηση:

Ο εργοδότης (συνεχίζει να) διατηρεί το δικαίωμα να επιβάλλει το σύστημα της εξ αποστάσεως εργασίας έως την 30.9.20. Την παροχή, με άλλα λόγια, της συμφωνημένης εργασίας με τηλεργασία (αντί με φυσική παρουσία του εργαζόμενο στον συμφωνημένο τόπο εργασίας (άρθρο 4 παρ. 2.α της από 11.3.2020 ΠΝΠ-όπως ήδη ισχύει μετά την τροποποίησή της από την ΠΝΠ της 22.8.20).

Ερώτημα 2^ο: Οι εργαζόμενοι δικαιούνται να αξιώσουν/επιβάλλουν τηλεργασία;

Απάντηση:

Οι εργαζόμενοι (γενικά) δικαιούνται μεν να ζητήσουν όχι όμως και να επιβάλλουν την τηλεργασία.

Οι εργαζόμενοι, όμως, που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες έχουν το δικαίωμα να υποβάλλουν αίτημα στον εργοδότη τους για τηλεργασία. Το συγκεκριμένο αίτημα είναι δυνατό να διατυπωθεί «με κάθε πρόσφορο μέσο, όπως μέσω τηλεφώνου, ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή γραπτού μηνύματος κινητού τηλεφώνου» (άρθρο 4 παρ. 2.β της από 11.3.2020 ΠΝΠ).

Ερώτημα 3^ο: Οι εργοδότες είναι υποχρεωμένοι να αποδεχθούν την τηλεργασία που ζητούν εργαζόμενοι τους;

Απάντηση:

Προκειμένου να απαντήσουμε στο συγκεκριμένο ερώτημα, θα πρέπει να κάνουμε μια διαφοροποίηση-ανάλογα με την κατηγορία στην οποία ανήκει κάθε εργαζόμενος:

(α) Εργαζόμενοι που δεν ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες

Αίτημα για τηλεργασία που προέρχεται από εργαζόμενο της συγκεκριμένης κατηγορίας αξιολογείται ελεύθερα από τον εργοδότη του-κατά τα μέχρι σήμερα ισχύοντα. Γίνεται αποδεκτό, ενδεικτικά, εφόσον: (α) είναι δυνατή στη συγκεκριμένη περίπτωση η τηλεργασία, (β) το αίτημα αξιολογείται ως «εύλογο» και, εν τέλει, (γ) εφόσον ο εργοδότης δεν έχει (οποιαδήποτε) άλλη αντίρρηση.

(β) Εργαζόμενοι που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες

Ο εργοδότης οφείλει, κατ’ αρχήν, να αποδεχθεί το αίτημα για τηλεργασία εργαζόμενου που ανήκει σε ευπαθείς ομάδες. Υπό μια συγκεκριμένη προϋπόθεση: Να είναι δυνατή η εξ αποστάσεως παροχή της εργασίας (άρθρο 4 παρ. 2.γ της από 11.3.2020 ΠΝΠ).

Ερώτημα 4^ο: Σε ποιον ανήκει η αξιολόγηση σχετικά με τη δυνατότητα (ή μη) παροχής της εργασίας με τηλεργασία;

Απάντηση:

Η συγκεκριμένη αξιολόγηση δεν είναι δυνατό ούτε να επαφίεται ούτε να ανήκει στον εργαζόμενο. Ανήκει, αυτονοήτως, στον εργοδότη.

Ερώτημα 5^ο: Τι συμβαίνει όταν ο αιτών εργαζόμενος ανήκει σε ευπαθείς ομάδες και δεν είναι δυνατή η παροχή της εργασίας  με τηλεργασία;

Απάντηση:

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, «ο εργοδότης λαμβάνει μέτρα, ώστε ο αιτών εργαζόμενος που ανήκει σε ευπαθή ομάδα να μην παρέχει εργασία για την εκτέλεση της οποίας έρχεται σε επαφή με κοινό» (άρθρο 4 παρ. 2.δ της από 11.3.2020 ΠΝΠ).

Ποιες όμως είναι οι θέσεις εργασίας με τις οποίες ένας εργαζόμενος έρχεται σε επαφή με το κοινό;  Θα ήταν απλό, λ.χ., να αποδεχθούμε πως υπάρχει «επαφή με το κοινό» για έναν ταμία τράπεζας. Επίσης για μια πωλήτρια σε πολυκατάστημα. Συμβαίνει, όμως, το ίδιο με εργαζόμενο σε γραφείο στο οποίο θα παρουσιαστεί ένας πελάτης ή ένας συνεργάτης, το πολύ, σε ημερήσια βάση;

Κανόνας δεν θεσπίζεται. Κάθε μια περίπτωση αυτοτελώς θα πρέπει να ελέγχεται. Η αξιολόγηση ανήκει, και εδώ-φυσικά, στον εργοδότη.

Ερώτημα 6^ο: Τι συμβαίνει όταν ο αιτών εργαζόμενος ανήκει σε ευπαθείς ομάδες και δεν είναι δυνατή η παροχή της εργασίας του με τηλεργασία ούτε και όμως και η (φυσική) εργασία χωρίς επαφή με το κοινό;

Απάντηση:

Όταν (σωρευτικά) συντρέχουν οι προϋποθέσεις του συγκεκριμένου ερωτήματος, ο εργοδότης δικαιούται να θέσει, μονομερώς, σε αναστολή τη σύμβαση εργασίας του (ανήκοντος σε ευπαθή ομάδα) εργαζόμενου. Η αναστολή αυτή, με βάση τη συγκεκριμένη ΠΝΠ, μπορεί να εκτείνεται μέχρι 30.9.20 (άρθρο 4 παρ. 2.ε της από 11.3.2020 ΠΝΠ). Να θεωρήσουμε ως αυτονόητο πως καθώς εργασία δεν θα παρέχεται ούτε και μισθός θα οφείλεται (τουλάχιστον με βάση όσα η εν λόγω ΠΝΠ ορίζει).

Ερώτημα 7^ο: Ποιες είναι οι «ευπαθείς ομάδες» και ποια ιατρικά πιστοποιητικά αποδεικνύουν ότι ο αιτών εργαζόμενος υπάγεται σ’ αυτές;

Απάντηση:

Η συγκεκριμένη ΠΝΠ δεν αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο θέμα. Παραπέμπει σε (μέλλουσα να εκδοθεί) ΚΥΑ των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και Υγείας (άρθρο 4 παρ. 2.στ της από 11.3.2020 ΠΝΠ).

Εν αναμονή…

Ερώτημα 8^ο: Τι συμβαίνει με τις μη ρυθμιζόμενες λεπτομέρειες εφαρμογής της εν λόγω ΠΝΠ;

Απάντηση:

Αναμένουμε, και εν προκειμένω, (μέλλουσα να εκδοθεί) ΚΥΑ των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και Υγείας. Η συγκεκριμένη ΚΥΑ θα αφορά τις λεπτομέρειες εφαρμογής της εν λόγω ΠΝΠ.

Αντίστοιχη ΚΥΑ θα μπορεί να παρατείνει τον χρόνο της εφαρμογής της και πέραν της 30.9.20. Ανάλογα, αυτονοήτως, με την εξέλιξη της πανδημίας στη χώρα μας (άρθρο 4 παρ. 2.στ της από 11.3.2020 ΠΝΠ.)

Ερώτημα 9^ο: Κι αν, παρ’ όλα αυτά, ο εργοδότης δεν συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις του;

Απάντηση:

Η συγκεκριμένη ΠΝΠ επιβάλλει πολύ συγκεκριμένες υποχρεώσεις στον εργοδότη στην περίπτωση που εργαζόμενός του έχει γνωστοποιήσει πως ανήκει, αποδεδειγμένα, σε ευπαθείς ομάδες.

Αν ο εργοδότης αδιαφορήσει για τη (σύμφωνα με τη συγκεκριμένη ΠΝΠ) διαχείριση του όλου θέματος, προβλέπεται σημαντική διοικητική κύρωση. Συγκεκριμένα: «πρόστιμο ύψους πέντε χιλιάδων ευρώ (5.000 €) για κάθε παράβαση». (άρθρο 4 παρ. 2.ζ της από 11.3.2020 ΠΝΠ). Να σημειωθεί εδώ πως η συγκεκριμένη διοικητική κύρωση δεν εξαντλεί τις όποιες σχετικές υποχρεώσεις του παρανομήσαντος εργοδότη.

Ο χρόνος κυλά (μάλλον) βασανιστικά σε σχέση με την πανδημία.

Ο αριθμός των (γνωστοποιούμενων) φορέων του κορωνοϊού δημιουργεί ημερήσια ρεκόρ.

Οι διασωληνωμένοι στις ΜΕΘ συμπολίτες μας δεν μειώνονται.

Μέσο διαχείρισης της πολυεπίπεδης (και όχι μόνον υγειονομικής) κρίσης έχει αποδειχθεί η τηλεργασία.

Η Πολιτεία έχει θεσπίσει (με την ΠΝΠ της 22.8.20) μια ακόμα σειρά σχετικών μέτρων. Γνώμονας της η διευκόλυνση, υγεία και ζωή των ευπαθών ομάδων. Βεβαίως και η λειτουργία των επιχειρήσεων και της οικονομίας.

Αυστηρές κυρώσεις συνοδεύουν την εφαρμογή της.

Ας μην είναι όμως ο φόβος των κυρώσεων η αιτία της πιστής τήρησής της.

Αξίζει, αλήθεια, να πρυτανεύσει η ατομική, κοινωνική και επιχειρηματική ευθύνη….

*O κ. Σταύρος Κουμεντάκης είναι Senior Partner της Koumentakis and Associates Law Firm (www.koumentakislaw.gr) & Στρατηγικός Συνεργάτης της Artion Α.Ε.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr)

Δείτε το άρθρο και στη Ναυτεμπορική.

Του Σταύρου Κουμεντάκη*

Ο (νέος) νόμος για την Ιδιωτική Εκπαίδευση

Επιστροφή στον συμπαθή, για κάποιους, Μεσαίωνα?

Η αξία και σημασία του.

Ο συγκεκριμένος νόμος αφορά, κατ’ ελάχιστον, εκπαιδευτικούς, μαθητές, γονείς, εργαζόμενους και ιδιοκτήτες ιδιωτικών σχολείων. Επιλέγει δραστικές επεμβάσεις στον προϋφιστάμενο και παρωχημένο νόμο. Έναν νόμο που μέτρησε μισό, σχεδόν, αιώνα ζωής. Οι αντιδράσεις, από το στάδιο ακόμα της διαβούλευσης, υπήρξαν έντονες. Η πολεμική που δέχθηκε εντονότατη. Ακόμα και από κάποιους που φαίνεται πως δεν μπήκαν, καν, στον κόπο να τον διαβάσουν. Οι ρυθμίσεις του σηματοδοτούν, κατά τους πολέμιους, «επιστροφή στον Μεσαίωνα». Πόσο κοντά όμως είναι στην πραγματικότητα ένας τέτοιος ισχυρισμός;

Περί του (πάντοτε ελκυστικού) Δημοσίου αλλά και περί των προθέσεων του νομοθέτη ο λόγος…

Οι εξ ημών πρεσβύτεροι γαλουχηθήκαμε (τουλάχιστον κατά την πλειονότητά μας) με την ιδέα μιας «θέσης στο δημόσιο». Ένα δημόσιο που παρείχε στους «τυχερούς» τη σιγουριά του «Μισθού». Και, προεχόντως, τη μονιμότητα/ισοβιότητα. Δε έμοιαζε, λοιπόν, «λογικό παράδοξο» το εξαιρετικά υψηλό ενδιαφέρον για την «κατάληψή» της.

Επιβεβαίωση της ελκυστικότητας του Δημοσίου: το «πελατειακό κράτος», οι λόγοι της δημιουργίας του και οι (δραματικές) συνέπειες της ύπαρξής του.

Εντύπωση προξενεί, για τους λιγότερο μυημένους, η διατήρηση προνομίων του Δημοσίου σε συγκεκριμένο κλάδο της οικονομίας. Σ’ εκείνον της ιδιωτικής εκπαίδευσης.

Με βάση την αιτιολογική έκθεση του νόμου, αγνές προκύπτουν οι προθέσεις του νομοθέτη.

Ας επιχειρήσουμε να τις διερευνήσουμε. Με την ανάλυση των (περισσότερο κρίσιμων) διατάξεών του. Με την ανατροπή δέκα βασικών (και απολύτως ανεδαφικών) κατηγοριών που έχουν αποδοθεί από τους πολέμιούς του.

Κατηγορία 1η: Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και του εκπαιδευτικού έργου γίνεται με «άγραφους» κανόνες. Στην πραγματικότητα, κατά τη βούληση του «αφεντικού».

Απολύτως ανακριβές: Η αξιολόγηση των δομών, των εκπαιδευτικών και του εκπαιδευτικού έργου διενεργείται, με τρόπο αντικειμενικό, με βάση τα κριτήρια του Δημοσίου. Για όποια πρόσθετα κριτήρια προϋποτίθενται προβλέψεις στον Εσωτερικό Κανονισμό του Λειτουργίας που εγκρίνεται από τον οικείο Διευθυντή Εκπαίδευσης (άρθρο 2).

Κατηγορία 2η: Κάθε ιδιωτικό σχολείο θα ακολουθεί το δικό του πρόγραμμα και θα παρέχει όποιες υπηρεσίες και δραστηριότητες επιλέγει.

Απολύτως ανακριβές: Η λειτουργία των ιδιωτικών σχολείων τοποθετείται εντός διευρυμένων, σαφών όμως και απολύτως δεσμευτικών, ορίων (άρθρο 3). Αφορούν: (α) το ωρολόγιο και αναλυτικό πρόγραμμα (β) τις πρόσθετες εκπαιδευτικές υπηρεσίες, (γ) τις απογευματινές και εκτός διδακτικών ημερών δραστηριότητες (για τις οποίες οι εκπαιδευτικοί επιπρόσθετα αμείβονται), (δ) τη συστέγαση ιδιωτικών σχολείων με κέντρα ξένων γλωσσών, φροντιστήρια και άλλους φορείς εκπαίδευσης.

Κατηγορία 3η: Ο ρόλος του Διευθυντή Εκπαίδευσης καθίσταται διακοσμητικός.

 Απολύτως ανακριβές: Ο ρόλος του Διευθυντή Εκπαίδευσης κάθε άλλο παρά διακοσμητικός αποδεικνύεται (άρθρο 4). Μεταξύ των ουσιαστικών και σημαντικών αρμοδιοτήτων του: Η έγκριση του Κανονισμού Λειτουργίας των Ιδιωτικών Σχολείων που εποπτεύει. Επίσης: ο ορισμός και η αντικατάσταση των Διευθυντών και Υποδιευθυντών τους.

Κατηγορία 4η: Επιτυγχάνεται, εν τέλει, η ποδηγεσία των εκπαιδευτικών μέσα από την αναγνώριση του δικαιώματος του ιδιοκτήτη να συμμετέχει στις συνεδριάσεις του Συλλόγου Διδασκόντων.

 Απολύτως ανακριβές: Ο ιδιοκτήτης του ιδιωτικού σχολείου είχε και με τα προϊσχύοντα το δικαίωμα να συμμετέχει (εφόσον ήταν εκπαιδευτικός), στις συνεδριάσεις του Συλλόγου Διδασκόντων. Η άσκηση του συγκεκριμένου δικαιώματος απλά διευρύνθηκε. Δικαιούνται πλέον να το ασκήσουν οι ιδιοκτήτες του νομικού προσώπου στο οποίο (ενδεχομένως) ανήκει το ιδιωτικό σχολείο. Υπό την ίδια, αυτονόητη, προϋπόθεση: να είναι εκπαιδευτικοί (άρθρο 5).

Κατηγορία 5η: Η υποβοήθηση του ανταγωνισμού μεταξύ των ιδιωτικών σχολείων δεν είναι, προφανώς, αναγκαία. Και, επιπρόσθετα, την επιβαρύνονται, και πάλι, οι «συνήθεις ύποπτοι»-εκπαιδευτικοί.

 Απολύτως ανακριβές: Διευρύνονται, μέσα σε προκαθορισμένο πλαίσιο, οι δράσεις και εκπαιδευτικές υπηρεσίες που παρέχουν τα ιδιωτικά σχολεία (άρθρο 6). Τούτο θα ωφελήσει τον μεταξύ τους ανταγωνισμό και, αυτονοήτως, τους μαθητές. Η ενασχόληση των εκπαιδευτικών με τις συγκεκριμένες δράσεις και υπηρεσίες ορίζεται ως προαιρετική. Προστατεύονται όμως, σε κάθε περίπτωση, από την εργατική νομοθεσία και τα χρονικά όρια εργασίας. Λογικώς αναμενόμενη και η διεύρυνση του αριθμού των θέσεων εργασίας.

Κατηγορία 6η: Η λειτουργία των ιδιωτικών σχολείων επαφίεται στην επιχειρηματική ελευθερία του ιδιοκτήτη. Καταλύονται οι κανόνες.

 Απολύτως ανακριβές: Προφανώς και υπάρχουν κανόνες που διέπουν τη λειτουργία των ιδιωτικών σχολείων. Τίθενται, με τρόπο διαυγή όσο και αυστηρό, από την Πολιτεία (άρθρο 7). Είναι εκείνοι που, κατά βάση, διέπουν τη λειτουργία και των δημόσιων σχολείων (ενδεικτικά: την έναρξη και λήξη του σχολικού και διδακτικού έτους, τις εγγραφές, μετεγγραφές, απουσίες και δοκιμασίες, τη βαθμολογία, τις πειθαρχικές ποινές, την επανάληψη της φοίτησης, την προαγωγή και απόλυση των μαθητών). Οι ιδιαίτερες ρυθμίσεις συνάδουν, κατά βάση, με τις ιδιαιτερότητες των ιδιωτικών σχολείων.

Κατηγορία 7η: Ως Διευθυντές και Υποδιευθυντές επιλέγονται από τον σχολάρχη οι περισσότερο αρεστοί.

 Απολύτως ανακριβές: Η επιλογή, τοποθέτηση και αντικατάσταση των Διευθυντών και (τυχόν) Υποδιευθυντών των ιδιωτικών σχολείων διέπεται από συγκεκριμένα κριτήρια και κανόνες (άρθρο 8). Αποτελεί αρμοδιότητα του Διευθυντή Εκπαίδευσης. Όχι του σχολάρχη.

Κατηγορία 8η: Βρέθηκε νόμιμη δικαιολογία για τη μείωση των αποδοχών των εκπαιδευτικών.

 Απολύτως ανακριβές: Η απασχόληση και αμοιβές των εκπαιδευτικών εξορθολογίζονται (άρθρο 9). Παρέχεται η δυνατότητα μειωμένης απασχόλησης τους-εφόσον το ζητήσουν. Αίρονται κωλύματα διορισμού τους. Παρέχεται, επίσης, η δυνατότητα πρόσθετης απασχόλησης και εισοδημάτων. Για τους ικανότερους. Για κείνους που, εν τέλει, θα το επιλέξουν.

Κατηγορία 9η: Οι απολύσεις των εκπαιδευτικών καθίστανται, επιτέλους, ελεύθερες και ανέλεγκτες.

Απολύτως ανακριβές: Η αδυναμία καταγγελίας των συμβάσεων εργασίας των εκπαιδευτικών ουδέποτε έμοιαζε λογική. Για ποιον, άραγε, λόγο ένας εκπαιδευτικός (καλός ή κακός) θα έπρεπε να απολαμβάνει προνόμια δημοσίων υπαλλήλων ενώ ένας γιατρός, λ.χ., όχι; Αποκαταστάθηκε, έτσι, η λογική με την υπαγωγή των συμβάσεων (και) των εκπαιδευτικών στην προστασία της εργατικής νομοθεσίας (άρθρο 10). Και η συγκεκριμένη προστασία είναι, και παραμένει, απολύτως ισχυρή. Οι απολύσεις δεν είναι ανέλεγκτες.

Κατηγορία 10η: Κινδυνεύουμε από τη λειτουργία των ξένων σχολείων.

 Απολύτως ανακριβές: Από τη λειτουργία των ξένων σχολείων δεν κινδυνεύουμε. Η ενίσχυση και διευκόλυνση της λειτουργίας τους συμβάλλει στον υγιή ανταγωνισμό (άρθρα 11 & 12). Και τούτο μόνον προς όφελος των μαθητών μπορεί να αποβεί.

Κάποιοι αρέσκονται να επικαλούνται και υπερασπίζονται «ιερές αγελάδες».

Προσωπικά: ΔΕΝ το επιλέγω.

Κι ακόμα περισσότερο: Δεν προτίθεμαι να συν-διαμαρτυρηθώ στην πλατεία Κλαυθμώνος (ή όπου αλλού) για την κατάργηση προνομίων βλαπτικών για την ευγενή άμιλλα, τον υγιή ανταγωνισμό, την εκπαίδευση και, εν τέλει, τη χώρα και την ανάπτυξή της.

Ο (νέος) νόμος αποδεσμεύει την ιδιωτική εκπαίδευση από αγκυλώσεις του παρελθόντος.

Για τη θετική του επίδραση δικαιούμαστε ήδη, με ασφάλεια, να τοποθετούμαστε.

Δείτε το άρθρο και στoν Capital.gr.

ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΤΟΥΣ κ.κ. Γ.ΔΑΛΙΑΝΗ ΚΑΙ Η.ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΤΟΤΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ.

*O κ. Σταύρος Κουμεντάκης είναι Senior Partner της Koumentakis and Associates Law Firm (www.koumentakislaw.gr) & Στρατηγικός Συνεργάτης της Artion Α.Ε.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr)

Του Σταύρου Κουμεντάκη*

Ο (νέος) νόμος για την Εταιρική Διακυβέρνηση

(Γνωριμία μέσα από δώδεκα, κρίσιμα, ερωτήματα)

Είναι σημαντικό για κάποιους νόμους να «αφουγκράζονται» τις ανάγκες της εποχής τους. Τέτοιος και ο νόμος για την εταιρική διακυβέρνηση. Ο προϋφιστάμενος νόμος δίνει τη θέση του, από 17.7.2021, στο πρόσφατα ψηφισθέντα (:ν.4706/2020, ΦΕΚ Α’136/17.7.20).

Είναι ενδιαφέρον να τον γνωρίσουμε μέσα από δώδεκα, κρίσιμα, ερωτήματα. Κι ακόμη περισσότερο: Σε συγκριτική, επισκόπηση με όσα, μέχρι σήμερα, ισχύουν.

Είναι δεδομένη η θετική επίδραση της Εταιρικής Διακυβέρνησης στην ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη. Οι βέλτιστες πρακτικές της ευνοούν τις επιχειρήσεις που τις υιοθετούν. Κατά τούτο: Ο νέος νόμος ΔΕΝ αφορά, σε ουσιαστικό επίπεδο, μόνον τις εισηγμένες. Αφορά το σύνολο των επιχειρήσεων.

Τα δώδεκα, κρίσιμα, ερωτήματα.

1.     Ποιες εταιρείες καταλαμβάνει ο νέος νόμος;

Ο συγκεκριμένος νόμος καταλαμβάνει, σε τυπικό επίπεδο, εταιρείες «με μετοχές ή άλλες κινητές αξίες εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά στην Ελλάδα».

2.     Τι είναι η Πολιτική Καταλληλότητας;

Η Πολιτική Καταλληλότητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου αποσκοπεί στη διασφάλιση της συγκρότησης του Διοικητικού Συμβουλίου από τα πλέον κατάλληλα πρόσωπα. Τέτοια απαίτηση δεν προϋπήρχε. Δύο από τα αναγκαία κριτήρια καταλληλότητας είναι και υποχρεωτικά και ενδιαφέροντα:

(α) Η ελάχιστη ποσόστωση ανά φύλο (συγκεκριμένα: 25% των μελών) και

(β) Η μη εμπλοκή μέλους (ή υποψηφίου μέλους) σε ζημιογόνες συναλλαγές εταιρείας με συνδεδεμένα μέρη.

3. Ποιες οι (σχετικές με την εταιρική διακυβέρνηση) αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου;

Ο νέος νόμος επιλέγει να προβεί σε αναλυτικότερη πρόβλεψη των αρμοδιοτήτων του Διοικητικού Συμβουλίου.  Μεταξύ των συγκεκριμένων αρμοδιοτήτων, ιδιαίτερης σημασίας είναι:

(α) Η παρακολούθηση και περιοδική αξιολόγηση του θεσμού της εταιρικής διακυβέρνησης της εταιρείας.

(β) Η διασφάλιση της αποτελεσματικότητας του συστήματος εσωτερικού ελέγχου που η ίδια η εταιρεία εφαρμόζει.

4. Ποια η διάρθρωση του Διοικητικού Συμβουλίου και τα επιμέρους καθήκοντα κάθε κατηγορίας μελών του;

Ο νέος νόμος διατηρεί την προϋφιστάμενη διάκριση των μελών του ΔΣ σε εκτελεστικά, μη εκτελεστικά και ανεξάρτητα. Οριοθετεί, επιπρόσθετα, και τις αρμοδιότητές τους.

Τα εκτελεστικά μέλη: Ορίζονται υπεύθυνα για την εφαρμογή της στρατηγικής του Διοικητικού Συμβουλίου. Υποχρεούνται σε άμεση, έγγραφη, ενημέρωση των μη εκτελεστικών μελών, όταν λαμβάνουν χώρα σημαντικά εταιρικά γεγονότα.

Τα μη εκτελεστικά καθώς και τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη: Διαθέτουν εποπτικό ρόλο επί των εκτελεστικών. Από τη συγκεκριμένη κατηγορία μελών επιλέγεται, κατά βάση, ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου.

Τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη: Ο νέος νόμος στοχεύει στην ενίσχυση του ρόλου τους και στην (αληθινή) ανεξαρτησία τους. Στο πλαίσιο αυτό θεσμοθετεί περισσότερα κριτήρια εξάρτησης που, σε καμιά περίπτωση, δεν γίνεται ανεκτή για τα μέλη αυτής της κατηγορίας.

5.  Ποιες οι Επιτροπές του Διοικητικού Συμβουλίου;

Μια ακόμη καινοτομία του νέου νόμου αποτελεί η θέσπιση δύο, νέων, Επιτροπών του Διοικητικού Συμβουλίου: Η Επιτροπή Αποδοχών και η Επιτροπή Υποψηφιοτήτων. Η Επιτροπή Ελέγχου παραμένει.

Ειδικότερα:

Επιτροπή Ελέγχου: Αντικείμενό της, μεταξύ άλλων, η επίβλεψη των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου της εταιρείας, η παρακολούθηση του υποχρεωτικού ελέγχου των ετήσιων και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων και ο έλεγχος της διαδικασίας επιλογής και ανεξαρτησίας των ορκωτών λογιστών.

Επιτροπή Αποδοχών: Αντικείμενό της η επεξεργασία ζητημάτων αποδοχών. Πιο συγκεκριμένα, ζητημάτων της Πολιτικής Αποδοχών, η οποία εισάγεται προς έγκριση στη Γενική Συνέλευση (αρχή: say on pay).

Επιτροπή Υποψηφιοτήτων: Αντικείμενό της η υπόδειξη των πλέον κατάλληλων προσώπων (με  βάση τα κριτήρια της Πολιτικής Καταλληλότητας) για την κάλυψη των θέσεων των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου.

Σημειώνεται πως το έργο των δύο τελευταίων επιτροπών είναι δυνατό να ασκείται από μία ενιαία (:Επιτροπή Αποδοχών-Υποψηφιοτήτων).

6. Ποιο το περιεχόμενο του Κανονισμού Λειτουργίας;

Ο Κανονισμός Λειτουργίας της εταιρείας καταρτίζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο. Τούτο δεν αποτελεί νέα ρύθμιση. Το περιεχόμενό του, ωστόσο, διαμορφώνεται με περισσότερο απαιτητικό περιεχόμενο. Ο αρμόδιος ορκωτός οφείλει να επιβεβαιώνει στην Έκθεση Ελέγχου την ύπαρξη και το επικαιροποιημένο περιεχόμενό του.

7. Ποια η λειτουργία και η στελέχωση της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου;

Ο νέος νόμος προβλέπει, για πρώτη φορά, την ύπαρξη Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου. Τα μέλη της δεν είναι μέλη του ΔΣ. Ο επικεφαλής της ορίζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο. Όχι όμως κι εκείνοι που τη στελεχώνουν. Κάθε μεταβολή στο πρόσωπο του γνωστοποιείται, εντός 20ημέρου, στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (έναντι 10ημέρου στον προϋφιστάμενο νόμο). Ο Επικεφαλής της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου παρίσταται στις Γενικές Συνελεύσεις των μετόχων.

Οι αρμοδιότητες της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου παρουσιάζονται περισσότερο διευρυμένες σε σχέση με τις αντίστοιχες της (παλαιάς) Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου.

8. Παραμένει προαιρετική η υιοθέτηση Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης;

Ο νέος νόμος προβλέπει ως υποχρεωτική την υιοθέτηση και εφαρμογή Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης. Δεν καθιστά όμως και υποχρεωτική την επιλογή ενός, συγκεκριμένου, τέτοιου Κώδικα.

9. Ποιες οι πρόνοιες για την ενημέρωση των επενδυτών και των μετόχων;

Προβλέπεται η λειτουργία Μονάδας Εξυπηρέτησης Μετόχων και Μονάδας Εταιρικών Ανακοινώσεων.

Επίσης: Στοιχεία για τα υποψήφια, προς εκλογή, μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου αναρτώνται (εγκαίρως) στο site της Εταιρείας. Τα στοιχεία, κυρίως, που πιστοποιούν την καταλληλότητά τους.

10. Ποια η διαχείριση των αποκλίσεων στη χρήση αντληθέντων κεφαλαίων;

Το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται, όπως είναι γνωστό, να υποβάλλει προς τη Γενική Συνέλευση έκθεση για τη χρήση των αντληθέντων (από αύξηση) κεφαλαίων.

Προκειμένου να υλοποιηθεί απόκλιση στη χρήση τους (σε ποσοστό μεγαλύτερο του 20% του συνόλου) απαιτείται ειδική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου με αυξημένη πλειοψηφία (3/4 των μελών του). Επίσης, έγκριση από τη Γενική Συνέλευση με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία.

11. Τι συμβαίνει με τη διάθεση σημαντικών περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας;

Ο νέος νόμος έχει ειδικές πρόνοιες για τη διάθεση, εντός διετίας, περιουσιακών στοιχείων που υπερβαίνουν  το 51% της συνολικής αξίας των περιουσιακών της στοιχείων: Αξιώνει απόφαση της Γενικής Συνέλευσης που λαμβάνεται με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία.

12. Ποιες οι επαπειλούμενες κυρώσεις;

Σε περίπτωση παράβασης των ρυθμίσεων του συγκεκριμένου νόμου, οι επαπειλούμενες κυρώσεις είναι βαρύτατες (αν όχι καταστροφικές): πρόστιμα έως 3.000.000€ (έναντι 1.000.000€ με βάση τον προϋφιστάμενο). Επίσης: οι προβλεπόμενες κυρώσεις είναι δυνατό να επιβληθούν και στην εταιρεία (εκτός από τα, κατά νόμο, υπόχρεα φυσικά πρόσωπα).

Ο νέος νόμος για την Εταιρική Διακυβέρνηση κινείται προς την ορθή κατεύθυνση. Οι ενστάσεις που έχουν διατυπωθεί είναι, ως κάποιο βαθμό, κατανοητές. Δεν είναι όμως αρκετές για αρνητική αξιολόγηση.

Η κεντρική διαπίστωση δεν μεταβάλλεται: Οι βέλτιστες πρακτικές Εταιρικής Διακυβέρνησης (και ο νέος νόμος) θα επιδράσουν θετικά, κατ’ αναπόδραστη συνέπεια, στην ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη. Και, δι’ αυτών, στο ελληνικό χρηματιστήριο και στην εθνική οικονομία.

Ας μην έχουμε αμφιβολία.

Ας τον καλωσορίσουμε!

Δείτε το άρθρο και στoν Capital.gr.

*O κ. Σταύρος Κουμεντάκης είναι Senior Partner της Koumentakis and Associates Law Firm (www.koumentakislaw.gr) & Στρατηγικός Συνεργάτης της Artion Α.Ε.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr)

Του Γιώργου Δαλιάνη

Σε πρόσφατη αρθρογραφία μας (βλ. άρθρο με τίτλο: «Ακύρωση φορολογικών ελέγχων λόγω μη τήρησης των τυπικών διαδικασιών») αναδείξαμε το πρόβλημα στη διενέργεια φορολογικού ελέγχου, χωρίς την ύπαρξη σχετικής εντολής για την φορολόγηση  συγκεκριμένου  φορολογικού αντικειμένου , όπως για παράδειγμα σε περίπτωση ελέγχου φορολογίας εισοδήματος, που καταλογίζονται και τέλη χαρτοσήμου χωρίς την ύπαρξη εντολής ελέγχου για το χαρτόσημο.  Επίσης, επισημάναμε την πλημμελή ή την ανυπαρξία ενημέρωσης του φορολογούμενου σχετικά με την επιλογή της μεθόδου ελέγχου (π.χ. έλεγχος με έμμεσες τεχνικές ελέγχου), με αποτέλεσμα την ελλιπή προσκόμιση των απαραίτητων δικαιολογητικών από τον φορολογούμενο προς αιτιολόγηση των συναλλαγών του.

Με το παρόν άρθρο επισημαίνουμε μία ακόμη πηγή προστριβών μεταξύ φορολογούμενων και των φορολογικών αρχών, που δημιουργείται με τον τρόπο διενέργειας των ελέγχων και κυρίως με την σε πολλές περιπτώσεις αοριστία που διακρίνεται στην τεκμηρίωση των φύλλων κοινοποίησης προστίμων, φόρων και τελών χαρτοσήμου. Σύμφωνα με το άρθρο 64 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4174/2013) προβλέπεται ότι «Η φορολογική Διοίκηση έχει την υποχρέωση να παρέχει σαφή, ειδική και επαρκή αιτιολογία για την νομική βάση, τα γεγονότα και τις περιστάσεις που θεμελιώνουν την έκδοση πράξεως και τον προσδιορισμό φόρου».  Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 169 και τις παραγράφους 1 έως  4 του άρθρου 171 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999) ορίζεται ότι

«1. Τα δημόσια έγγραφα που έχουν συνταχθεί από το αρμόδιο όργανο και κατά τους νόμιμους τύπους αποτελούν πλήρη απόδειξη για όσα βεβαιώνεται σε αυτά, είτε ότι ενήργησε ο συντάκτης τους είτε ότι έγιναν ενώπιόν του, ως προς τα οποία είναι δυνατή η ανταπόδειξη μόνο εφόσον τα έγγραφα αυτά προσβληθούν ως πλαστά.

2. Η χρονολογία των ιδιωτικών εγγράφων καθίσταται βέβαιη για τους τρίτους μόνο όταν αυτά θεωρηθούν από συμβολαιογράφο ή από άλλον αρμόδιο κατά το νόμο δημόσιο υπάλληλο. Αλλιώς, ως βέβαιη χρονολογία τους θεωρείται εκείνη του θανάτου ενός από αυτούς που τα έχουν υπογράψει ή η χρονολογία του δημόσιου εγγράφου στο οποίο τυχόν μνημονεύεται κατά τα ουσιώδη μέρη το περιεχόμενό τους ή εκείνη της επέλευσης γεγονότος που καθιστά κατ’ ανάλογο τρόπο αναμφισβήτητη τη χρονολογία τους.

3. Κατά τα λοιπά το περιεχόμενο των δημόσιων εγγράφων, καθώς και όλο το περιεχόμενο των ιδιωτικών, εκτιμάται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 148.

4. Οι εκθέσεις ελέγχου που συντάσσονται από φορολογικά όργανα έχουν, εκτός από τις αναφερόμενες σε αυτές πληροφορίες ή ομολογίες του ελεγχομένου, την κατά την παρ. 1 αποδεικτική δύναμη».

Δυστυχώς, όμως, με βάση την εμπειρία μας από τους φορολογικούς ελέγχους, διαπιστώνουμε ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν λαμβάνονται υπόψιν από τα ελεγκτικά όργανα οι ανωτέρω διατάξεις.

Πιο συγκεκριμένα, έχει διαπιστωθεί η «άτυπη» αμφισβήτηση από τα ελεγκτικά όργανα της αποδεικτικής δύναμης των ιδιωτικών εγγράφων που έχουν συνταχθεί ενώπιον συμβολαιογράφου ή φέρουν την θεώρηση για τη βέβαια χρονολογία από ΚΕΠ ή Αστυνομική αρχή. Σπανιότερα παρατηρείται η αγνόηση ή και απόρριψη δημοσίων εγγράφων χωρίς να αποδειχθεί ότι είναι πλαστά.

Επίσης, κατά κανόνα, οι φορολογικές αρχές όταν έχουν περιέλθει σε γνώση τους έγγραφα με πληροφορίες ή διαπιστώσεις (πληροφοριακά δελτία), από  Οικονομική Αστυνομία, ΣΔΟΕ και λοιπές υπηρεσίες  και αρχές, χωρίς την διενέργεια αυτοτελών επαληθεύσεων προβαίνουν (κακώς κατά την άποψή μας) σε έκδοση καταλογιστικών πράξεων.

Μια απλή συλλογή στοιχείων, όπως κατάσχεση ενός εγγράφου, που πιθανόν να οδηγεί σε πράξεις φοροδιαφυγής τα οποία χρήζουν όμως επεξεργασίας και ενδελεχούς ελέγχου, καθίστανται αναιτιολόγητα αποδεικτικά στοιχεία. Εξάλλου, σε πολλές περιπτώσεις οι φορολογούμενοι δεν γνωρίζουν καν την ύπαρξη αυτών των εγγράφων, όπως π.χ. στοιχεία που επεξεργάζονται οι φορολογικές αρχές μετά από καταγγελίες ή διασταυρωτικούς  ελέγχους και δυστυχώς αρνούνται να τα χορηγήσουν στους φορολογούμενους πριν από την έκδοση προσωρινών φύλλων με αποτέλεσμα ο φορολογούμενος να μένει παντελώς απροστάτευτος.

Το πλέον  σύνηθες είναι, ο φορολογικός έλεγχος να προβαίνει στο καταλογισμό φόρων και τελών χαρτοσήμου για συναλλαγές φυσικού προσώπου  με εταιρείες που συμμετέχει ή είναι μέλος της διοίκησής των, χωρίς να προβεί σε διασταυρωτικούς ελέγχους. Η συνηθισμένη αυτή  πρακτική που  αφορά την  έμμεση χρηματοδότηση εταιρείας από τον επιχειρηματία ή το αντίστροφο, του επιχειρηματία από την εταιρεία, πρέπει και  φυσικά ορθώς ελέγχεται, όμως συχνά η έλλειψη ενδελεχούς ελέγχου οδηγεί τις φορολογικές αρχές σε καταλογισμό ανύπαρκτων φόρων και τελών χαρτοσήμου.

Παρατηρείται, δε, το φαινόμενο της διαφορετικής αντιμετώπισης ίδιας φύσεως συναλλαγών, όπως π.χ. σε μια συναλλαγή ο έλεγχος να καταλογίζει φόρο ως παροχή σε είδος και για άλλη συναλλαγή με τα ίδια ακριβώς χαρακτηριστικά να επιβάλλεται χαρτόσημο άτυπης χρηματοδότησης.

Όμως, μέσω του δοσοληπτικού αυτού λογαριασμού, ο επιχειρηματίας/ διαχειριστής/ κ.λπ. μπορεί να έχει απλώς εκτελέσει νομίμως τα καθήκοντά του και να μην έχει υποπέσει σε καμία παράβαση της φορολογίας εισοδήματος και του κώδικα τελών χαρτοσήμου.  Συνεπώς, η φορολογική αρχή που ελέγχει το φυσικό πρόσωπο, έχει το δικαίωμα και οφείλει, θα λέγαμε, να διενεργήσει διασταυρωτικό έλεγχο ή να επεκτείνει τον έλεγχο και στο νομικό πρόσωπο που έγιναν αυτές οι συναλλαγές.

Καταληκτικά, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η πλημμελής αιτιολόγηση από την φορολογούσα αρχή της καταλογιστικής πράξης ισοδυναμεί με ανυπαρξία της συγκεκριμένης πράξης και ακυρωτέους τους βεβαιωμένους,  από αυτή, φόρους και τέλη χαρτοσήμου. Στα πλαίσια αυτά, παραθέτουμε αυτούσιο απόσπασμα της υπ’ αριθ. 947/27.5.2020 απόφασης της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών Αθήνας, με την οποία αιτιολόγησε ως ακολούθως ανάλογη περίπτωση αοριστίας σε πράξη επιβολής φόρων:

«Επειδή, με τις αποφάσεις ΣτΕ 4384/1977 και 4387/1977, έγινε δεκτό ότι αναιτιολόγητη παρίσταται και η πράξη στην οποία παρατίθενται ορισμένα στοιχεία του πραγματικού χωρίς όμως αυτά να συνδέονται με αξιολογήσεις και νομικά πλημμελής είναι επίσης η πράξη όταν η αιτιολογία της δεν στηρίζεται επαρκώς στα πορίσματα ελέγχου (ΣτΕ 3764/1990 ΔΦΝ 45, 1289). Η παντελής δε αοριστία της εκθέσεως ελέγχου ισοδυναμεί με ανυπαρξία αυτής και καθιστά την πράξη επιβολής προστίμου, νομικώς,  πλημμελή και ακυρωτέα λόγω παραβάσεως ουσιώδους τύπου της διαδικασίας (ΣτΕ 1542/2016, ΔΕφΑΘ 1075/2011).

Ειδικότερα η Έκθεση Ελέγχου, αποτελώντας το δημόσιο εκείνο έγγραφο στο οποίο στηρίζεται η καταλογιστική πράξη, πρέπει να περιέχει πλήρη και αναλυτική αιτιολογία, με την οποία να θεμελιώνεται αδιαμφισβήτητα, τόσο το πραγματικό, όσο και το νομικό μέρος του καταλογισμού, επί ποινής ακυρότητας της σχετικής καταλογιστικής πράξης (ΣτΕ 3108/1996, ΣτΕ 2054/1995, Στε 1148/1994). Εάν η οικεία έκθεση Ελέγχου δεν περιέχει την απαραίτητη κατά τον νόμο σαφή και επαρκή αιτιολογία, πρέπει να ακυρωθούν, λόγω παράβασης ουσιώδους τύπου ως προς τη διαδικασία έκδοσής τους, οι προσβαλλόμενες πράξεις που έχουν στηριχθεί σε αυτήν. Σύμφωνη ως προς το θέμα αυτό είναι και η θεωρία, σύμφωνα με την οποία, η παντελής αοριστία και έλλειψη αιτιολογίας της Έκθεσης Ελέγχου ισοδυναμεί με ανυπαρξία αυτής και καθιστά την προσβαλλόμενη πράξη νομικώς πλημμελή και ακυρωτέα λόγω παράβασης ουσιώδους τύπου της διαδικασίας».

Δείτε το άρθρο και στο Capital.gr.

 O κ. Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & Ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος – Φοροτεχνικός.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr)