Αρμοδιότητα Διεύθυνσης Ερευνών Οικονομικού Εγκλήματος

Στην αρμοδιότητα του Εισαγγελέα Οικονομικού Εγκλήματος υπάγεται και η Διεύθυνση Ερευνών Οικονομικού Εγκλήματος (ΔΕΟΕ), που συστάθηκε με τον Ν 4512/2018. Αποστολή της ΔΕΟΕ είναι αποκλειστικά η διενέργεια ερευνών, προκαταρκτικής εξέτασης ή προανάκρισης για την εξακρίβωση τέλεσης μείζονος ποινικής απαξίας φορολογικών εγκλημάτων που προβλέπονται στα ά. 66 επ. ΚΦΔ και των άλλων απολύτως συναφών οικονομικών εγκλημάτων που βλάπτουν σοβαρά τα συμφέροντα του ελληνικού δημοσίου και της ΕΕ. Στο πλαίσιο της αποστολής της η ΔΕΟΕ έχει και ελεγκτικές αρμοδιότητες (ά. 382§3 του Ν 4512/2018).

Η ΔΕΟΕ μπορεί να: α) προβαίνει στη διενέργεια ανακριτικών πράξεων σύμφωνα με τον ΚΠΔ και τις ειδικές διατάξεις για τα αδικήματα που προβλέπονται και εμπίπτουν στην καθ’ ύλην αρμοδιότητα του Εισαγγελέα Οικονομικού Εγκλήματος, β) λαμβάνει γνώση και διενεργεί έρευνες για φορολογικά δεδομένα, ήτοι φορολογικές δηλώσεις, φορολογικά στοιχεία και κάθε άλλο υποχρεωτικό και προαιρετικό βιβλίο και στοιχείο που ορίζεται από τη φορολογική νομοθεσία , γ) καλεί εγγράφως τον ελεγχόμενο ή άλλο πρόσωπο να δώσει πληροφορίες για τη διευκόλυνση της έρευνας, καθώς και να παρέχει αντίγραφα μέρους των βιβλίων και στοιχείων ή οποιουδήποτε συναφούς εγγράφου, συμπεριλαμβανομένων πελατολογίων και καταλόγων προμηθευτών και αντίγραφα των ηλεκτρονικών αρχείων, εφόσον αυτά εκδίδονται μηχανογραφικά, δ) ενεργεί κάθε αναγκαία εξέταση ή έρευνα στην επαγγελματική εγκατάσταση του ελεγχομένου, στον τόπο παροχής των υπηρεσιών, καθώς και στα μεταφορικά μέσα, ε) ενεργεί έρευνες εγγράφων και λοιπών στοιχείων που δεν ευρίσκονται στον χώρο της επαγγελματικής απασχόλησης του ελεγχομένου τηρώντας τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, στ) λαμβάνει αντίγραφα των βιβλίων και στοιχείων, καθώς και λοιπών εγγράφων  και ζ ζ) κατάσχει βιβλία και στοιχεία που τηρούνται ή διαφυλάσσονται σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία, καθώς και οποιαδήποτε άλλα ανεπίσημα βιβλία, έγγραφα, αρχεία, στοιχεία, ηλεκτρονικά μέσα αποθήκευσης και μεταφοράς δεδομένων, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποδεικτική αξία τους.

Φορολογική μεταχείριση μισθωμάτων που καταβάλλονται για τη χρήση δικαιωμάτων (franchising)

Στην περίπτωση σύμβασης δικαιόχρησης (franchising) όπου ο δικαιοπάροχος τυγχάνει να είναι και προμηθευτής των πωλούμενων εμπορευμάτων, οι κάθε είδους καταβολές δικαιωμάτων προς τον δικαιοπάροχο (franchisor) – προμηθευτή, είτε για μισθώματα για τη χρήση δικαιωμάτων είτε για τη χρήση των επωνυμιών των εμπορευμάτων που λαμβάνει από τον ίδιο, εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα του δικαιοδόχου (franchisee) μέσω του κόστους πωληθέντων με τις προϋποθέσεις του άρθρου 22 του ν.4172/2013, καθόσον η καταβολή των υπόψη ποσών εντάσσεται στο πλαίσιο της ευρύτερης επιχειρηματικής συνεργασίας μεταξύ δύο ανεξαρτήτων επιχειρήσεων με σκοπό την πώληση συγκεκριμένου τύπου προϊόντων ή παροχής υπηρεσιών σε τελικούς χρήστες (σύμβαση franchising). Για τον σκοπό αυτό, δεν είναι δυνατή η έκπτωση των αντίστοιχων δαπανών σε περίπτωση έκδοσης χωριστού στοιχείου για τα δικαιώματα αυτά, καθόσον στην περίπτωση αυτή θα υπήρχε το ενδεχόμενο διπλής έκπτωσης, τόσο κατά τον χρόνο καταβολής των δικαιωμάτων όσο και κατά τον χρόνο πώλησης των εμπορευμάτων μέσω του κόστους πωληθέντων (βλ. και ΠΟΛ 1029/2017).

Μετατροπή υποκαταστήματος σε εταιρεία

Ως «εισφορά ενεργητικού» θεωρείται κάθε πράξη με την οποία μια εταιρεία (εφεξής η «εισφέρουσα εταιρεία»), χωρίς να λυθεί, μεταβιβάζει έναν ή περισσότερους κλάδους δραστηριότητας σε άλλη εταιρεία (εφεξής η «λήπτρια εταιρεία»), έναντι της έκδοσης ή μεταβίβασης τίτλων του κεφαλαίου της λήπτριας εταιρείας. Ως «κλάδος δραστηριότητας» θεωρείται το σύνολο των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού ενός τμήματος μιας επιχείρησης, τα οποία συνιστούν από οργανωτική άποψη αυτόνομη εκμετάλλευση, δηλαδή ένα σύνολο ικανό να λειτουργήσει αυτοδύναμα.

Ως εισφορά ενεργητικού νοείται και η μετατροπή υποκαταστήματος σε νεοσυσταθείσα εταιρία που αποτελεί θυγατρική της εισφέρουσας εταιρείας.

Η εισφορά του ενεργητικού δεν συνεπάγεται φορολόγηση της προκύπτουσας υπεραξίας (βλ. άρθρο 52 του ν. 4172/2013).

Δείτε τις Φοροαπόψεις και στo Capital

Η επιστημονική ομάδα της ΑΡΤΙΟΝ

Με την επιμέλεια του κυρίου Γεώργιου Δαλιάνη

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr).

Tου Γιώργου Δαλιάνη, με τη συνεργασία του Γιώργου Πετροπουλάκη και της Νίκης Χατζοπούλου*

Όπως είναι γνωστό, η Φορολογική Διοίκηση (δια των αρμοδίων οργάνων της – ΔΟΥ, ΣΔΟΕ, ΥΕΔΔΕ, ΚΕΦΟΜΕΠ, ΚΕΜΕΕΠ) έχει την εξουσία να επαληθεύει, να ελέγχει και να διασταυρώνει την εκπλήρωση των φορολογικών υποχρεώσεων εκ μέρους του φορολογούμενου, την ακρίβεια των φορολογικών δηλώσεων που υποβάλλονται σε αυτήν και να επιβεβαιώνει τον υπολογισμό και την καταβολή του οφειλόμενου φόρου, διενεργώντας έλεγχο σε έγγραφα, λογιστικά στοιχεία και στοιχεία γνωστοποιήσεων και παρόμοιες πληροφορίες, θέτοντας ερωτήσεις στον φορολογούμενο και σε τρίτα πρόσωπα, ερευνώντας εγκαταστάσεις και μέσα μεταφοράς που χρησιμοποιούνται για τη διενέργεια επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.

Ο έλεγχος εκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεων του φορολογούμενου που διενεργείται από τη Φορολογική Διοίκηση είναι δυνατόν να έχει τη μορφή φορολογικού ελέγχου από τα γραφεία της Φορολογικής Διοίκησης ή επιτόπιου φορολογικού ελέγχου. Πιο συγκεκριμένα, η Φορολογική Διοίκηση μπορεί να διενεργεί φορολογικό έλεγχο από τα γραφεία της με βάση τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, δηλώσεις και λοιπά έγγραφα που υποβάλλει ο φορολογούμενος, καθώς και έγγραφα και πληροφορίες που έχει στην κατοχή της ή με βάση τα βιβλία και λογιστικά αρχεία που προσκομίζονται από τον φορολογούμενο, κατόπιν σχετικού εγγράφου της Φορολογικής Διοίκησης. Αντίθετα, ο επιτόπιος φορολογικός έλεγχος διενεργείται στις εγκαταστάσεις του φορολογούμενου κατά το επίσημο ωράριο εργασίας της Φορολογικής Διοίκησης και μπορεί να παρατείνεται μέχρι την ολοκλήρωσή του. Η Φορολογική Διοίκηση δύναται να διενεργεί επιτόπιο φορολογικό έλεγχο και εκτός του επίσημου ωραρίου εργασίας, εφόσον απαιτείται από το είδος των δραστηριοτήτων του φορολογούμενου. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να γίνεται ειδική μνεία στην εντολή φορολογικού ελέγχου. Ωστόσο, η είσοδος στην κατοικία του φορολογουμένου επιτρέπεται μόνο με εντολή του αρμόδιου Εισαγγελέα (βλ. Γνωμοδότηση Εισ. Αρείου Πάγου αριθμ. 6/2014) και ο έλεγχος πραγματοποιείται μόνο με την παρουσία δικαστικού λειτουργού  (το τελευταίο αυτό εδάφιο προστέθηκε με τον ν. 4410/2016).

Σε περίπτωση πλήρους επιτόπιου ελέγχου[1], η απόφαση της Φορολογικής Διοίκησης για τη διενέργεια πλήρους επιτόπιου φορολογικού ελέγχου πρέπει να κοινοποιείται στο φορολογούμενο με προηγούμενη έγγραφη ειδοποίηση. Κάθε άλλος επιτόπιος φορολογικός έλεγχος (δηλαδή μερικός[2]) είναι δυνατόν να διενεργείται χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Όμως, είναι δυνατόν να διενεργείται πλήρης επιτόπιος φορολογικός έλεγχος χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση, σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν ενδείξεις ότι έχει διαπραχθεί φοροδιαφυγή και έχει εκδοθεί η σχετική απόφαση από το αρμόδιο όργανο. Στην περίπτωση αυτή, η εντολή ελέγχου κοινοποιείται στον φορολογούμενο από τον υπάλληλο ή τους υπαλλήλους που φέρουν την παραπάνω εντολή κατά την είσοδό τους στις εγκαταστάσεις του φορολογουμένου. Στις περιπτώσεις αυτές, εκδίδεται κατ’ αρχήν εντολή για διενέργεια μερικού επιτόπιου ελέγχου διαπίστωσης της εκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεων, της τήρησης των βιβλίων και της έκδοσης των φορολογικών στοιχείων, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις σε φορολογουμένους που ασκούν οποιαδήποτε δραστηριότητα ή διακινούν αγαθά  (προληπτικός έλεγχος) και, εν συνεχεία, εφόσον απαιτείται, εκδίδεται εντολή φορολογικού ελέγχου για συγκεκριμένες φορολογίες και συγκεκριμένες φορολογικές περιόδους.

Περαιτέρω, σχετικά με την εντολή ελέγχου, αυτή πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής:

α) τον αριθμό και την ημερομηνία της εντολής,

β) το ονοματεπώνυμο του υπαλλήλου ή των υπαλλήλων στους οποίους, ανατεθεί ο φορολογικός έλεγχος,

γ) το ονοματεπώνυμο ή την επωνυμία, τη διεύθυνση και τον αριθμό φορολογικού μητρώου του φορολογούμενου, αν αυτός έχει αποδοθεί στον φορολογούμενο,
δ) τη φορολογική περίοδο ή υπόθεση και το είδος φορολογίας που αφορά ο φορολογικός έλεγχος,

ε) τη διάρκεια του φορολογικού ελέγχου, και

στ) το χαρακτηρισμό «πλήρης» ή «μερικός» έλεγχος, κατά περίπτωση.

Η διάρκεια του επιτόπιου φορολογικού ελέγχου που προβλέπεται στην παράγραφο 1, δύναται να παραταθεί άπαξ κατά έξι (6) μήνες. Περαιτέρω παράταση μέχρι έξι (6) ακόμη μήνες είναι δυνατή σε εξαιρετικές περιπτώσεις (περισσότερη ανάλυση σχετικά με την διάρκεια του φορολογικού ελέγχου υπάρχει στο άρθρο μας με τίτλο «Υπέρβαση της διάρκειας του φορολογικού ελέγχου»).

Ειδικά προκειμένου για τον μερικό επιτόπιο έλεγχο, σε φορολογούμενους ορισμένης περιοχής ή/και δραστηριότητας ή που διακινούν αγαθά, η εντολή διενέργειας του ελέγχου, μπορεί να περιλαμβάνει, αντί των υπό γ’ και δ’ στοιχείων, την περιοχή του ελέγχου ή/και το είδος των δραστηριοτήτων των φορολογουμένων. Ο χρόνος διενέργειας του ελέγχου, στην περίπτωση αυτή, μπορεί να είναι και εκτός του επισήμου ωραρίου της Φορολογικής Διοίκησης.

Επισημαίνουμε ότι στην περίπτωση που διαπιστώνεται, ότι η ελεγχόμενη οντότητα δεν διαφύλαξε ή δεν προσκόμισε ύστερα από πρόσκληση φορολογικούς ηλεκτρονικούς μηχανισμούς (Φ.Η.Μ.) και φορολογικές μνήμες και αρχεία που δημιουργούν οι Φ.Η.Μ., επιβάλλεται αναλόγως το πρόστιμο, εκτός εάν πριν την έκδοση της σχετικής εντολής ελέγχου έχει δηλωθεί απώλεια των Φ.Η.Μ..

Σχετικά με τα έγγραφα που ζητούνται από τα ελεγκτικά όργανα, έχουμε κάνει εκτενή αναφορά σε προηγούμενο άρθρο μας με τίτλο «Φορολογικοί έλεγχοι: Ποια έγγραφα από το αρχείο θα χρειαστεί να προσκομίσετε».

Με την ολοκλήρωση των ελεγκτικών επαληθεύσεων, από τα μέλη του συνεργείου ελέγχου και σε κάθε περίπτωση που διαπιστώνεται από το φορολογικό έλεγχο παράβαση, επιδίδεται στον υπόχρεο προσωρινός προσδιορισμός προστίμου, μαζί με το σχετικό σημείωμα διαπιστώσεων με τα αποτελέσματα του φορολογικού ελέγχου, στο οποίο αναφέρεται η φορολογική οφειλή με βάση τα αποτελέσματα του ελέγχου αυτού καθώς και οποιοδήποτε σχετικό στοιχείο τεκμηριώνει την διαπίστωση της παράβασης. Το σημείωμα διαπιστώσεων υπογράφεται από τα μέλη του συνεργείου που διενήργησαν τον έλεγχο και επιδίδεται άμεσα στον φορολογούμενο. Με το σημείωμα διαπιστώσεων καλείται ο φορολογούμενος εντός είκοσι (20) ημερών από την κοινοποίηση να υποβάλλει ενδεχόμενες αντιρρήσεις του σχετικά με την επικείμενη έκδοση πράξης επιβολής προστίμου. Στη συνέχεια συντάσσεται αμελλητί έκθεση ελέγχου και εκδίδεται οριστική πράξη επιβολής προστίμου, σύμφωνα με τις οικείες Αποφάσεις (παρ.4 Αριθ. πρωτ.: ΔΕΛ Β 1103395 ΕΞ 2016/6.7.2016). Τέλος, κατά των οριστικών πράξεων ο φορολογούμενος έχει δικαίωμα να προσφύγει εντός 30 ημερών υποβάλλοντας ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ενδικοφανή προσφυγή.

[1] Πλήρης έλεγχος είναι αυτός που διενεργείται για όλες τις φορολογίες και όλα τα φορολογικά αντικείμενα καθώς και για τις εισφορές και τα τέλη ο οποίος είναι και οριστικός και μπορεί να επανελεγχθεί μία χρήση στην οποία έχει γίνει πλήρης έλεγχος μόνον εάν προκύψουν νέα στοιχεία, από τα οποία προκύπτει ότι η φορολογική οφειλή υπερβαίνει αυτήν που είχε προσδιορισθεί κατόπιν του αρχικού ελέγχου. Ως «νέο στοιχείο» νοείται κάθε στοιχείο, το οποίο δεν θα μπορούσε να είναι γνωστό στη Φορολογική Διοίκηση κατά τον αρχικό φορολογικό έλεγχο.

[2] Μερικός έλεγχος είναι αυτός που δεν συγκεντρώνει τα παραπάνω στοιχεία του πλήρους ελέγχου. Συνήθως θα εκδίδονται εντολές για διενέργεια μερικού φορολογικού ελέγχου.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.GR

* Ο κ. Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της ARTION A.E. & ιδρυτής του Ομίλου ARTION, Οικονομολόγος-Φοροτεχνικός.

Ο κ. Γιώργος Πετροπουλάκης είναι Senior Accountant της Artion. A.E.

H κα Νίκη Χατζοπούλου είναι Δικηγόρος LL.M. & Διαμεσολαβήτρια, συνεργάτης της Artion Α.Ε.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

του Γιώργου Δαλιάνη, με τη συνεργασία της Νίκης Χατζοπούλου*

Καταχρηστική εφαρμογή των έμμεσων τεχνικών ελέγχου

Το τελευταίο διάστημα παρατηρούμε ότι η εφαρμογή των έμμεσων τεχνικών ελέγχου τείνει να επικρατήσει και πλέον οι περισσότεροι φορολογικοί έλεγχοι (από ΔΟΥ, ΣΔΟΕ, ΚΕΦΟΜΕΠ, ΚΕΜΕΕΠ) διενεργούνται με τις έμμεσες τεχνικές. Ταυτόχρονα, διαπιστώνουμε ότι οι έμμεσες τεχνικές έχουν εξελιχθεί σε ένα τεράστιο και σοβαρό ζήτημα και η Πολιτεία πρέπει να επανεξετάσει και να επανακαθορίσει όλες τις διατάξεις του άρθρου 28 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος και του άρθρου 27 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Με απίστευτη ευκολία, που σε πολλές περιπτώσεις αγγίζει και την ελαφρότητα, μέρος του ελεγκτικού μηχανισμού θεωρεί τα βιβλία της εταιρείας ανακριβή και εφαρμόζει τις προαναφερόμενες διατάξεις, υπολογίζοντας εξωλογιστικά τα φορολογικά αποτελέσματα.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 28 ΚΦΕ ορίζεται ότι:

«Το εισόδημα των φυσικών και νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων που ασκούν ή προκύπτει ότι ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα μπορεί να προσδιορίζεται με βάση κάθε διαθέσιμο στοιχείο ή με έμμεσες μεθόδους ελέγχου κατά τις ειδικότερες προβλέψεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας στις ακόλουθες περιπτώσεις:

 α) όταν τα λογιστικά αρχεία δεν τηρούνται ή οι οικονομικές καταστάσεις δεν συντάσσονται σύμφωνα με τον νόμο για τα λογιστικά πρότυπα, ή

β) όταν τα φορολογικά στοιχεία ή τα λοιπά προβλεπόμενα σχετικά δικαιολογητικά δεν συντάσσονται σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, ή

 γ) όταν τα λογιστικά αρχεία ή φορολογικά στοιχεία δεν προσκομίζονται στη Φορολογική Διοίκηση μετά από σχετική πρόσκληση».

Επίσης, με βάση το άρθρο 27 ΚΦΔ κατονομάζονται οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου:

«Η Φορολογική Διοίκηση δύναται να προβαίνει σε εκτιμώμενο, διορθωτικό ή προληπτικό προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης και με την εφαρμογή μιας ή περισσοτέρων από τις κατωτέρω τεχνικές ελέγχου:

 α) της αρχής των αναλογιών,

 β) της ανάλυσης ρευστότητας του φορολογούμενου,

 γ) της καθαρής θέσης του φορολογούμενου,

 δ) της σχέσης της τιμής πώλησης προς το συνολικό όγκο κύκλου εργασιών και

 ε) του ύψους των τραπεζικών καταθέσεων και των δαπανών σε μετρητά.

 Με τις ως άνω τεχνικές μπορούν να προσδιορίζονται τα φορολογητέα εισοδήματα των φορολογουμένων, τα ακαθάριστα έσοδα, οι εκροές και τα φορολογητέα κέρδη των υπόχρεων βάσει των γενικά παραδεκτών αρχών και τεχνικών της ελεγκτικής».

Με την εφαρμογή των ΕΛΠ η Πολιτεία επεδίωξε να διορθώσει την υποκειμενική και αυθαίρετη κρίση του εκάστοτε ελεγκτή. Δυστυχώς, όμως σήμερα παρατηρείται όλο και συχνότερα η τακτική του εξωλογιστικού προσδιορισμού του εισοδήματος. Μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις στις προσκλήσεις προς έλεγχο τα ελεγκτικά όργανα ζητούν από τους φορολογούμενους να προσκομίσουν βιβλία που έχουν καταργηθεί από τα ΕΛΠ, όπως βιβλίο αποθήκης και τεχνικών προδιαγραφών.

Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι δεν είναι στην ευχέρεια του ελέγχου η χρήση των έμμεσων τεχνικών ελέγχου σε κάθε περίπτωση, αλλά μόνο τότε όπου ο προσδιορισμός του φορολογητέου εισοδήματος είναι αδύνατος, διότι υπάρχει μεγάλη έκταση φοροδιαφυγής. Για τον λόγο αυτό η σχετική διάταξη (άρθρο 28 ΚΦΕ), που παρακάμπτει και εξοβελίζει το λογιστικό σύστημα της επιχείρησης, θα πρέπει να ερμηνεύεται στενά, η χρήση των έμμεσων μεθόδων να γίνεται με φειδώ και η εφαρμογή τους θα πρέπει να γίνεται με αυτοσυγκράτηση. Εξάλλου, σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 2305/2017 απόφαση ΣτΕ (Τμήμα Β’) «… προκειμένου να χωρήσει νομίμως προσφυγή στον εξωλογιστικό προσδιορισμό, απαιτείται η φορολογική αρχή, φέρουσα κατά τούτο το βάρος απόδειξης, να βεβαιώσει ότι κατέβαλε προηγουμένως κάθε δυνατή προσπάθεια για τη διενέργεια  του ελέγχου των βιβλίων και στοιχείων … και ότι αυτός ήταν αδύνατος ή εξαιρετικώς δυσχερής».

Για του λόγου το αληθές, σε περίπτωση διενεργηθέντος ελέγχου, τα ελεγκτικά όργανα καταλογίζουν διαφεύγουσα φορολογητέα ύλη 8.082,00 ευρώ σε σύνολο κύκλου εργασιών 520.000 ευρώ και για τον λόγο αυτό εφαρμόζουν τις έμμεσες τεχνικές ελέγχου (αρχή των αναλογιών). Πράγματι, σε πολλές περιπτώσεις ο έλεγχος διαπιστώνει την παράβαση μη έκδοσης παραστατικού ή την εύρεση αναιτιολόγητων πιστώσεων ποσού κάτω των 1.000 ευρώ και θεωρεί ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή έμμεσων τεχνικών ελέγχου, στην πρώτη περίπτωση λόγω μη τήρησης αξιόπιστου λογιστικού συστήματος και στην δεύτερη λόγω προσαύξησης περιουσίας που δεν δικαιολογείται από τα εισοδήματα του φυσικού προσώπου.

Στις ανωτέρω περιπτώσεις, παρόλο που ο έλεγχος έχει προσδιορίσει και μπορεί να καταλογίσει την προσδιορισθείσα κατ’ αυτόν φορολογητέα ύλη, προχωρεί καταχρηστικά και αυθαίρετα στην εφαρμογή των έμμεσων τεχνικών και κυριολεκτικά θέτει σε κίνδυνο την οικονομική επιβίωση της επιχείρησης ή του φυσικού προσώπου.

Περαιτέρω, στο άρθρο 5 του ν. 4308/2014 (ΠΟΛ 1003/2014) ορίζεται ότι:

«Η διοίκηση της οντότητας έχει την ευθύνη της τήρησης αξιόπιστου λογιστικού συστήματος και κατάλληλων λογιστικών αρχείων για τη σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και άλλων πληροφοριών, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του παρόντος νόμου ή, σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Α., κατά περίπτωση. Το λογιστικό σύστημα και τα λογιστικά αρχεία εξετάζονται ως ενιαίο σύνολο και όχι αποσπασματικά τα επιμέρους συστατικά τους, σε ό,τι αφορά την αξιοπιστία και την καταλληλότητά τους για τους σκοπούς αυτού του νόμου».

Θα πρέπει να τονιστεί ότι τα αρχεία εξετάζονται ως ενιαίο σύνολο και όχι αποσπασματικά, σε ό,τι αφορά την αξιοπιστία και την καταλληλότητά τους για τους σκοπούς των ΕΛΠ (άρθρο 5 παρ. 1). Η σημασία της εξέτασης του λογιστικού συστήματος και των λογιστικών αρχείων ως ενιαίο σύνολο επαναλαμβάνεται και στην εγκύκλιο ΠΟΛ 1003/2015. Η αξιοπιστία του λογιστικού συστήματος συναρτάται με την υποχρέωση για εύλογη παρουσίαση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, καθώς και την εκπλήρωση των απαιτήσεων της φορολογικής νομοθεσίας. Δηλαδή, η αξιοπιστία του λογιστικού συστήματος και λογιστικών αρχείων δεν θίγεται από αποσπασματική εξέταση κάποιων στοιχείων τους, εφόσον από τη συνολική θεώρηση επιτυγχάνονται οι προαναφερθέντες στόχοι.

Έτερο σκέλος του προβληματισμού που προκύπτει σχετικά με την ευρεία και αλόγιστη χρήση των έμμεσων τεχνικών ελέγχου είναι ότι οι μέθοδοι αυτές οδηγούν σε συμπεράσματα επί τη βάσει παραδοχών και υποθέσεων. Με άλλα λόγια, δεν αποτελούν πλήρη απόδειξη για τα εξαγόμενα βάσει αυτών πορίσματα. Και ναι μεν, ο βαθμός της απόδειξης στον φορολογικό έλεγχο είναι χαμηλότερος σε σχέση με αυτόν της ποινικής διαδικασίας, όμως, όταν προκύπτουν δυσβάσταχτοι και δυσανάλογοι φορολογικοί καταλογισμοί, οι οποίοι εδράζονται σε υποθέσεις, έμμεσες αποδείξεις και τεκμήρια, τότε οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή των μεθόδων αυτών, θα πρέπει να είναι ιδιαιτέρως αυστηρές και η εφαρμογή τους να γίνεται με αυξημένη προσοχή και επιμέλεια, λαμβάνοντας υπόψιν την αρχή της αναλογικότητας και την αρχή της χρηστής διοίκησης.

Δείτε το άρθρο και στo TAXHEAVEN.GR

Ο κ. Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της ARTION A.E. & ιδρυτής του Ομίλου ARTION, Οικονομολόγος-Φοροτεχνικός.

H κα Νίκη Χατζοπούλου είναι Δικηγόρος LL.M. & Διαμεσολαβήτρια, συνεργάτης της Artion Α.Ε.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Αλλαγή προθεσμίας απόδοσης τελών χαρτοσήμου

Με τον ν. 4955/2022 (άρθρο 51) αναθεωρήθηκε η διαδικασία είσπραξης και απόδοσης των τελών χαρτοσήμου. Συγκεκριμένα, πλέον η πληρωμή των τελών διενεργείται το αργότερο μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα από την ημερομηνία του εγγράφου που χαρτοσημαίνεται. Επί δανείων που συνάπτονται μεταξύ εμπόρων ή μεταξύ εμπορικών εταιρειών ή μεταξύ εμπόρων και εμπορικών εταιρειών, όπως και μεταξύ εμπόρων ή εμπορικών εταιρειών και οποιουδήποτε τρίτου, τα οφειλόμενα τέλη χαρτοσήμου καταβάλλονται μέχρι το τέλος του επομένου μήνα από την εγγραφή των ως άνω πράξεων στα λογιστικά βιβλία.

Χρόνος φορολόγησης δικαιωμάτων προαίρεσης μετοχών

Για να φορολογηθεί ως εισόδημα από μισθωτή εργασία η αγοραία αξία των παροχών σε είδος (η ωφέλεια που προκύπτει από την απόκτηση και πώληση των μετοχών) που λαμβάνει ένας εργαζόμενος ή εταίρος ή μέτοχος από νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα με τη μορφή δικαιωμάτων προαίρεσης απόκτησης μετοχών, θα πρέπει οι μετοχές που αποκτώνται κατά την άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης να μεταβιβαστούν πριν από τη συμπλήρωση κατ΄ αντιστοιχία του χρονικού διαστήματος που ορίζεται, κατά περίπτωση, στο άρθρο 42Α του Κ.Φ.Ε. (το οποίο προστέθηκε με την παράγραφο 1 του άρθρου 17 του Ν. 4646/2019).

Ειδικότερα, για να φορολογηθεί ως εισόδημα από μισθωτή εργασία, οι μετοχές θα πρέπει να μεταβιβαστούν πριν από τη συμπλήρωση είκοσι τεσσάρων (24) μηνών από την απόκτηση των δικαιωμάτων προαίρεσης (άρθρο 42 Α, παρ. 1) ή πριν από τη συμπλήρωση τριάντα έξι (36) μηνών από την απόκτηση των δικαιωμάτων προαίρεσης, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις της παρ. 2 του άρθρου 42Α (σ.σ. αφορά μη εισηγμένη στο χρηματιστήριο νεοσύστατη μικρή επιχείρηση ή και πολύ μικρή επιχείρηση).

Με την παράγραφο 1 του άρθρου 17 του Ν. 4646/2019 προστέθηκε στον Κ.Φ.Ε. νέο άρθρο 42Α, στο οποίο ορίζεται (παράγραφος 1) ότι στην περίπτωση που οι μετοχές που αποκτήθηκαν από έναν εργαζόμενο ή εταίρο ή μέτοχο από νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα με τη μορφή δικαιωμάτων προαίρεσης απόκτησης μετοχών, όπως αυτά προσδιορίζονται κατά τον χρόνο άσκησης του δικαιώματος προαίρεσης και ανεξαρτήτως εάν συνεχίζει να ισχύει η εργασιακή σχέση, μεταβιβαστούν μετά από τη συμπλήρωση είκοσι τεσσάρων (24) μηνών από την απόκτηση των δικαιωμάτων προαίρεσης, κατά το χρόνο πώλησης των μετοχών προκύπτει εισόδημα από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου, το οποίο φορολογείται με συντελεστή 15% (πρώτο εδάφιο άρθρου 43 Ν.4172/2013 ), πλέον εισφοράς αλληλεγγύης.

Αναγραφή αριθμού ΓΕΜΗ

Με ανακοίνωση του ΓΕΜΗ δόθηκαν διευκρινίσεις σχετικά με την υποχρέωση εγγραφής του αριθμού ΓΕΜΗ στα έντυπα των εταιρειών από το. Συγκεκριμένα, διευκρινίστηκε ότι η υποχρέωση αφορά αποκλειστικά στα έγγραφα της εταιρείας, όπως οι επιστολές και τα έγγραφα παραγγελίας και δεν καταλαμβάνει τις αποδείξεις λιανικής πώλησης ή τα τιμολόγια.

Η εν λόγω υποχρέωση αποτελεί ενσωμάτωση στο ελληνικό δίκαιο των άρθρων 26, 28 35, 39 και 40 της κωδικοποιημένης Οδηγίας (ΕΕ) 2017/1132 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2017 σχετικά με ορισμένες πτυχές του εταιρικού δικαίου», τα οποία έχουν ήδη ενσωματωθεί με τα άρθρα 14 του νόμου 4548/2018 (για τις ΑΕ), 47 του νόμου 4042/2012 (για τις ΙΚΕ) και 4 του ν. 3190/1950. Αυτό που εκκρεμούσε πριν από την έκδοση του ν. 4919/2022 ήταν η επιβολή κυρώσεων, κατά τα προβλεπόμενα των άρθρων 28 και 40 της ανωτέρω Οδηγίας. Σε ό,τι αφορά στις κυρώσεις του άρθρου 50 του ν. 4919/2022 δεν θα εφαρμοστούν άμεσα, καθώς εκκρεμεί η έκδοση της σχετικής Υπουργικής απόφασης

Δείτε τις Φοροαπόψεις και στo Capital

Η επιστημονική ομάδα της ΑΡΤΙΟΝ

Με την επιμέλεια του κυρίου Γεώργιου Δαλιάνη

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr).

Ποσό πίστωσης που αφορά νομικό πρόσωπο στο οποίο μετέχει το φυσικό πρόσωπο

Ο χαρακτηρισμός μιας πίστωσης σε λογαριασμό στον οποίο συμμετέχει ο ελεγχόμενος ως προερχόμενης ή σχετιζόμενης με ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα εξετάζεται ως πραγματικό γεγονός. Εφόσον αποδειχθεί ότι προέρχεται από ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα, δηλαδή προσδιορίζεται το είδος της παρασχεθείσας υπηρεσίας και ο λήπτης αυτής ή το πωληθέν αγαθό και ο αγοραστής αυτού, τότε φορολογείται, κατά περίπτωση, με τις οικείες διατάξεις του Ν. 2238/1994 (άρθρα 28, 40, 48 κ.λπ.) ή την παρ.1 του άρθρου 21 του ν. 4172/2013 και υπόκειται σε τυχόν λοιπές φορολογίες (π.χ. ΦΠΑ), εάν δεν έχει ήδη φορολογηθεί.

Στην περίπτωση που ο ελεγχόμενος συμμετέχει σε οποιοδήποτε νομικό πρόσωπο (ΟΕ, ΕΕ, ΑΕ, ΕΠΕ, ΙΚΕ), κοινωνία ή κοινοπραξία, και το ποσό που πιστώνεται σε λογαριασμό στον οποίο συμμετέχει το φυσικό πρόσωπο είναι ποσό που αποδεικνύεται ότι αφορά συναλλαγές ή εισόδημα ή περιουσία του νομικού προσώπου ή κοινωνίας ή κοινοπραξίας, δεν συνιστά προσαύξηση περιουσίας, καθώς είναι γνωστής προέλευσης. Στην περίπτωση αυτή το ποσό δύναται να συνιστά δάνειο (αν τούτο προκύπτει από τις σχετικές εγγραφές στα βιβλία ή από άλλα στοιχεία), ή ταμειακή διευκόλυνση, ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά της κάθε περίπτωσης, κατά την κρίση του ελέγχου.

Παράταση πενταετούς παραγραφής

Η πενταετής παραγραφή για την παρατείνεται μεταξύ άλλων και στις εξής περιπτώσεις:

(α) εάν, εντός του πέμπτου έτους της προθεσμίας παραγραφής, υποβάλλεται αρχική ή τροποποιητική δήλωση ή περιέρχονται σε γνώση της Φορολογικής Διοίκησης νέα στοιχεία σε υπόθεση που έχει διενεργηθεί πλήρης έλεγχος ή σε κάθε άλλη περίπτωση περιέρχονται σε γνώση της Φορολογικής Διοίκησης πληροφορίες από οποιαδήποτε πηγή εκτός Φορολογικής Διοίκησης, από τις οποίες προκύπτει φορολογική οφειλή και μόνο για το ζήτημα στο οποίο αφορούν, για περίοδο ενός (1) έτους από τη λήξη της πενταετίας.

β) εάν ζητηθούν πληροφορίες από χώρα της αλλοδαπής, για όσο χρονικό διάστημα απαιτηθεί για τη διαβίβαση των εν λόγω πληροφοριών προσαυξημένο κατά ένα έτος από την παραλαβή τους από τη Φορολογική Διοίκηση,

γ) εάν ασκηθεί ενδικοφανής προσφυγή, ένδικο βοήθημα ή μέσο, για περίοδο ενός έτους μετά την έκδοση απόφασης επί της ενδικοφανούς προσφυγής ή την έκδοση αμετάκλητης δικαστικής απόφασης, και μόνο για το ζήτημα, το οποίο αφορά.

Μερική διάσπαση με σύσταση εταιρείας

Η διάσπαση διακρίνεται σε κοινή διάσπαση, μερική διάσπαση και απόσχιση κλάδου.

Μερική διάσπαση με σύσταση νέας εταιρείας ή νέων εταιρειών είναι η πράξη, με την οποία μία εταιρεία (διασπώμενη), χωρίς να λυθεί, μεταβιβάζει σε μία ή περισσότερες εταιρείες που συνιστώνται ταυτόχρονα (επωφελούμενες) τον καθοριζόμενο ή τους καθοριζόμενους στο σχέδιο διάσπασης κλάδο ή κλάδους δραστηριότητας, με τη διάθεση στους μετόχους ή στους εταίρους της διασπώμενης εταιρείας εταιρικών συμμετοχών της επωφελούμενης ή των επωφελούμενων εταιρειών και ενδεχομένως χρηματικού ποσού, το οποίο δεν υπερβαίνει το δέκα τοις εκατό (10%) της ονομαστικής αξίας των εταιρικών συμμετοχών που αποδίδονται στους μετόχους ή στους εταίρους της διασπώμενης εταιρείας ή, σε περίπτωση έλλειψης ονομαστικής αξίας, της λογιστικής τους αξίας.

Δείτε τις Φοροαπόψεις και στo Capital

Η επιστημονική ομάδα της ΑΡΤΙΟΝ

Με την επιμέλεια του κυρίου Γεώργιου Δαλιάνη

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr).

Tου Γιώργου Δαλιάνη, με τη συνεργασία της Νάνσυ Καλλιανιώτη και της Νίκης Χατζοπούλου*

Η φορολογική κατοικία ενός προσώπου είναι ένα από τα πλέον σημαντικά ζητήματα που επηρεάζουν όλες τις πτυχές της δραστηριότητάς του. Αντιδιαστέλλεται προς την έννοια της ιθαγένειας, καθώς ένα πρόσωπο μπορεί να διατηρεί π.χ. την ελληνική ιθαγένεια, αλλά να μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία και να αποκτήσει την ιδιότητα του φορολογικού κατοίκου εξωτερικού.

Τα τελευταία χρόνια το θέμα της φορολογικής κατοικίας έχει έρθει στο προσκήνιο, αφενός λόγω της οικονομικής κρίσης που ταλανίζει τη χώρα εδώ και μία δεκαετία και αφετέρου λόγω της κινητικότητας των εργαζομένων, οι οποίοι συχνά μετεγκαθίστανται για λόγους εργασιακούς.

Έχουμε ασχοληθεί πολλές φορές στην αρθρογραφία μας με το ζήτημα της φορολογικής κατοικίας, τη μεταφορά στη ΔΟΥ Κατοίκων εξωτερικού, τη φορολογική αντιμετώπιση των κατοίκων εξωτερικού, αλλά και ειδικότερα ζητήματα που αφορούν τη μεταβολή φορολογικής κατοικίας ενός προσώπου.

Στο παρόν άρθρο θα αναφερθούμε στις πρόσφατες εξελίξεις στη νομολογία που αφορούν ζητήματα κατοίκων εξωτερικού.

– Με την υπ’ αριθ. 1242/2021 απόφαση του ΣτΕ (Β’ τμήμα) κρίθηκε ότι (σκ. 13) η ιδιότητα του διαχειριστή ομόρρυθμης εταιρείας δεν συνιστά, από φορολογικής απόψεως, άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας, ούτε, άλλωστε, ότι η άσκηση των εκ της ιδιότητας αυτής καθηκόντων απαιτεί, κατ’ ανάγκη, την αυτοπρόσωπη παρουσία του διαχειριστή στην έδρα της εταιρείας και, μάλιστα, για μακρά χρονικά διαστήματα – περίπτωση, άλλωστε, που η φορολογική αρχή δεν απέδειξε ότι συνέτρεχε εν προκειμένω – μόνη η εκ μέρους του αιτούντος διατήρηση της ιδιότητας αυτής καθ’ όλη τη διάρκεια του επίμαχου έτους δεν μπορεί να εξομοιωθεί με φυσική παρουσία του στην Ελλάδα για το αντίστοιχο χρονικό διάστημα, ώστε να συντρέχει περίπτωση εφαρμογής του τεκμηρίου της παραγράφου 2 του άρθρου 4 του ν. 4172/2013.

– Με την υπ’ αριθ. 1235/2021 απόφαση του ΣτΕ κρίθηκε ότι μόνη η ύπαρξη δημοσιοϋπαλληλικής θέσης στην Ελλάδα δεν παράγει αμάχητο τεκμήριο για την διατήρηση της φορολογικής κατοικίας στην Ελλάδα, καθώς στην εν λόγω υπόθεση κρίθηκε ότιαπό το σύνολο των στοιχείων συνάγεται η πρόθεση του αιτούντος να οργανώσει τη ζωή του στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά μόνιμο τρόπο, έχοντας, ήδη κατά το φορολογικό έτος 2016 καταστήσει το Ηνωμένο Βασίλειο κέντρο των εν γένει βιοτικών σχέσεων και ζωτικών συμφερόντων του. Διάφορο δε, είναι το ζήτημα αν η μεταφορά του κέντρου των ζωτικών συμφερόντων του αιτούντος στο Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να ασκήσει επιρροή στη διατήρηση της ιδιότητάς του ως ιατρού του Ε.Σ.Υ., στον οποίο είχε χορηγηθεί άδεια διαδοχικώς από 30-9-2015 έως 30-6-2016, από 1-7-2016 έως 30-6-2019 και από 1-7-2019 έως 30-6-2020 για ανατροφή τέκνου, σύμφωνα με την οικεία (διάφορη της φορολογικής) νομοθεσία.

– Με την υπ’ αριθ. 1692/2021 απόφαση του ΣτΕ κρίθηκε ότι  μόνη η ύπαρξη της από 12-3-2013 συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου μεταξύ του αιτούντος και της ως άνω εδρεύουσας στην Κύπρο εταιρίας, στην οποία αυτός απασχολείται ως υπεύθυνος εκδηλώσεων της εταιρίας, δεν αρκεί άνευ ετέρου, και ιδίως ενόψει της μη αποδείξεως εκ μέρους του αιτούντος ότι αυτός διαμένει σε συγκεκριμένο ακίνητο στην Κύπρο, για ν’ αποδείξει τη μόνιμη και διαρκή φυσική παρουσία του στην Κύπρο, ενόψει α) της φύσεως των αναφερόμενων στην ως άνω σύμβαση προσλήψεώς του καθηκόντων του, τα οποία είναι η οργάνωση Συνεδρίων και Εκθέσεων (συντονισμός / προώθηση / προβολή / επιμέλεια), η ανεύρεση, η σύσταση και η επιμέλεια συνεργασιών με διοργανωτές εκθέσεων, η ανεύρεση πελατών για συμμετοχή σε θεματικές εκθέσεις, η φροντίδα εκπόνησης μελέτης κατασκευής & διακόσμησης περιπτέρων εκθέσεων, η εποπτεία εφαρμογής όποιας μελέτης με τους κατά τόπους κατασκευαστικούς οίκους, η μέριμνα για την εφαρμογή των όποιων συμβάσεων μεταξύ πελατών & εταιρίας και β) του διαλαμβανόμενου στην ως άνω σύμβαση όρου, σύμφωνα με τον οποίο “ο τόπος της βασικής διεξαγωγής της εργασίας θα είναι στη Λευκωσία, αλλά και σε οποιαδήποτε τοποθεσία (εντός και εκτός Κύπρου) απαιτείται από τις συνθήκες δραστηριότητας”.

Η δε προσκομισθείσα από αυτόν προαναφερθείσα δήλωση-βεβαίωση φίλου του αιτούντος, φερόμενου ως κατοίκου Κύπρου, περί του ότι αυτός φιλοξενεί τον αιτούντα αφιλοκερδώς στην οικία του, κρίθηκε ότι δεν αρκεί για ν’ αποδείξει άνευ ετέρου την εγκατάσταση-φυσική παρουσία του αιτούντος στην Κύπρο.

Τούτο δε διότι ανεξαρτήτως του ότι η απλή αυτή χειρόγραφη δήλωση του δεν έχει συνταχθεί σε ανύποπτο χρόνο, παρά σε χρονικό σημείο μετά την απόρριψη του αιτήματος του αιτούντος και λίγο πριν την άσκηση της υπό κρίση αιτήσεως (31-1-2019), σε αυτήν δεν αναφέρεται κατά τρόπο συγκεκριμένο από ποιο χρονικό σημείο και εφεξής το ανωτέρω πρόσωπο φιλοξενεί και μάλιστα σε μόνιμη βάση τον αιτούντα, ενώ, εξάλλου, από κανένα στοιχείο δεν αποδεικνύεται ότι το πρόσωπο που δηλώνει ότι φιλοξενεί τον αιτούντα στην Κύπρο είναι, πράγματι, κάτοικος Κύπρου.

– Στο πλαίσιο της υπ’ αριθ. 481/2021 απόφαση του ΣτΕ, το Δικαστήριο έκρινε ότι μη νομίμως η φορολογική αρχή απέρριψε το αίτημα του αιτούντος περί μεταβολής της φορολογικής του κατοικίας για το φορολογικό έτος 2017, στηρίζοντας την κρίση της αυτή αποκλειστικά και μόνο στο γεγονός ότι αυτός δεν προσκόμισε στοιχεία για την απασχόλησή του στην αλλοδαπή από τα οποία να αποδεικνύεται ο μόνιμος ή μακροπρόθεσμος χαρακτήρας της απασχόλησής του, υπολαμβάνοντας ότι η έλλειψη τέτοιων στοιχείων, στην περίπτωση εγγάμου προσώπου, του οποίου ο/η σύζυγος παραμένει φορολογικός κάτοικος Ελλάδος, έχει ως συνέπεια τον εντοπισμό του κέντρου των ζωτικών του συμφερόντων και κατ’ επέκταση τον προσδιορισμό της κύριας και μόνιμης κατοικίας του στην Ελλάδα.

Τούτο δε διότι, ανεξαρτήτως του ότι ο αιτών είχε προσκομίσει πιστοποιητικό ότι ήταν φορολογικός κάτοικος Ελβετίας από το 2015, η φορολογική αρχή στηρίχθηκε για την απόρριψη του αιτήματός του στην έλλειψη στοιχείων επαγγελματικής απασχολήσεώς του στην Ελβετία, που να απαιτούν τη φυσική παρουσία του στη χώρα αυτή, χωρίς, πάντως, να ελέγξει εάν το ελλείπον στο εν λόγω κράτος στοιχείο διαπιστώνεται στην Ελλάδα και χωρίς, περαιτέρω, να συνεκτιμήσει τα άλλα προσκομισθέντα από τον αιτούντα δικαιολογητικά, καθώς και την κύρια πηγή των εισοδημάτων του.

Συνεπώς, βλέπουμε ότι το θέμα της φορολογικής κατοικίας αντιμετωπίζεται σφαιρικά από τη νομολογία η οποία στέκεται και πράγματι εξετάζει το κριτήριο του πού ευρίσκεται το κέντρο των εν γένει βιοτικών σχέσεων και ζωτικών συμφερόντων ενός φυσικού προσώπου, σε αντίθεση με τις φορολογικές αρχές που πολύ συχνά απορρίπτουν αιτήματα μεταφοράς φορολογικής κατοικίας, επειδή π.χ. ένα πρόσωπο διατηρεί την ιδιότητα του διαχειριστή σε μία εταιρεία. Στο πλαίσιο αυτό θεωρούμε σκόπιμο αφενός να γίνει μία αναθεώρηση των υφιστάμενων εγκυκλίων και να δοθούν κατευθύνσεις προς τις φορολογικές αρχές που να απηχούν τις πάγιες θέσεις της νομολογίας και αφετέρου οι φορολογικές αρχές να πρέπει να αντιμετωπίζουν το ζήτημα της αλλαγής φορολογικής κατοικίας πιο σφαιρικά. Καταληκτικά, υπενθυμίζουμε ότι σε περίπτωση απόρριψης αιτήματος μεταφοράς φορολογικής κατοικίας δεν ασκείται ενδικοφανής προσφυγή, αλλά ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να ακολουθήσει τη δικαστική οδό.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.GR

* Ο κ. Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της ARTION A.E. & ιδρυτής του Ομίλου ARTION, Οικονομολόγος-Φοροτεχνικός.

Η κα Nάνσυ Καλλιανιώτη είναι Partner της Artion. A.E.

H κα Νίκη Χατζοπούλου είναι Δικηγόρος LL.M. & Διαμεσολαβήτρια, συνεργάτης της Artion Α.Ε.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Τέλη χαρτοσήμου για τα έντοκα δάνεια επιχειρήσεων

Με νομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών προτείνεται διάταξη που επαναφέρει το ζήτημα των τελών χαρτοσήμου για δάνεια μεταξύ επιχειρήσεων.

Πιο συγκεκριμένα, με τις υπ’ αριθ. 2163/2020 και 2323/2020 αποφάσεις του Β’ Τμήματος του ΣτΕ έγινε δεκτό ότι η χορήγηση έντοκων δανείων αποτελεί δραστηριότητα υπαγόμενη στο καθεστώς ΦΠΑ και δεν υπόκειται σε τέλη χαρτοσήμου.

Ωστόσο, και παρά τις ως άνω αποφάσεις, με την προτεινόμενη διάταξη, η οποία έρχεται να τροποποιήσει διατάξεις του Κώδικα ΦΠΑ, ορίζοντας παράλληλα ότι «δεν θίγονται οι διατάξεις για την επιβολή τελών χαρτοσήμου στα έντοκα δάνεια και λοιπές χρηματοδοτήσεις και στους απορρέοντες συμβατικούς τόκους». Μάλιστα, προτείνεται η αναδρομική ισχύς της ως άνω διατάξεως από 1.1.2021.

Με άλλα λόγια, ο νομοθέτης έρχεται να «θεραπεύσει» εκ των υστέρων και αναδρομικά ένα, σύμφωνα με την κρίση του, κενό νόμου, καθ’ ην στιγμή έχει αποφανθεί επί του ζητήματος το Ανώτατο Δικαστήριο.

Διευκρινίσεις για το αφορολόγητο γονικών παροχών

Με προτεινόμενη διάταξη που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο που κατατέθηκε προς ψήφισε στη Βουλή προστίθεται νέα διάταξη που αφορά τις φοροαπαλλαγές των γονικών παροχών. Πιο συγκεκριμένα, τον Οκτώβριο του 2021 ψηφίστηκε διάταξη με βάση την οποία  αυξάνεται το αφορολόγητο ποσό δωρεών και γονικών παροχών περιουσιακών στοιχείων για τους δικαιούχους της Α’ κατηγορίας της παρ. 1 του άρθρου 29 του ν. 2961/2001 σε οχτακόσιες χιλιάδες (800.000) ευρώ από εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ που ίσχυε. Τα ανωτέρω αφορούν τη γονική παροχή που διενεργείται από 1.10.2021 οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου, καθώς και τη γονική παροχή ή η δωρεά χρηματικών ποσών προς τα ως άνω πρόσωπα, η οποία διενεργείται με μεταφορά χρημάτων μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Με την προτεινόμενη διάταξη διευκρινίζεται ότι ως μεταφορά χρημάτων ορίζεται η ανάληψη χρηματικού ποσού από ατομικό ή κοινό τραπεζικό λογαριασμό του δωρητή/γονέα και κατάθεση του ίδιου ποσού εντός τριών (3) εργάσιμων ημερών σε ατομικό λογαριασμό του δωρεοδόχου/τέκνου ή σε κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου/τέκνου με τον ίδιο δωρητή/γονέα ή τρίτο πρόσωπο.

Προφανώς, η ανωτέρω νομοθετική ρύθμιση προέκυψε ως ανάγκη κάλυψης περιπτώσεων όπου η γονική παροχή δεν έγινε απευθείας με τραπεζική μεταφορά, αλλά με ανάληψη και εν συνεχεία κατάθεση μετρητών.

Έκδοση εταιρικών μεριδίων ΙΚΕ υπέρ το άρτιο

Με την υπ’ αριθ. 63/17 Γνωμοδότηση, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (Τμήμα Α’), γνωμοδότησε ομόφωνα ότι είναι επιτρεπτή η έκδοση εταιρικών μεριδίων υπέρ το άρτιο από Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (IKE) αποκλειστικά και μόνο κεφαλαιακών εισφορών, εφαρμοζομένων αναλόγως των ρυθμίσεων που ισχύουν στις κεφαλαιουχικές εταιρείες, και ιδίως στην ε.π.ε., κατ’ επίκληση του άρθρου 116 παρ. 1 εδαφ. α’ του θεσμικού νόμου 4072/2012, δεδομένου ότι η δυνατότητα αυτή δεν είναι αντίθετη στο νόμο ή την φύση της IKE, ως κεφαλαιουχικής εταιρείας. Στην περίπτωση της μονοπρόσωπης IKE, εφόσον η αύξηση του κεφαλαίου της πραγματοποιηθεί με ανάληψη των νέων κεφαλαιακών εισφορών από τρίτο ή τρίτους, θα πρέπει να προηγηθεί η τροποποίηση της ιδρυτικής πράξης και του καταστατικού της εν λόγω εταιρείας από μονοπρόσωπη σε πολυπρόσωπη IKE, και τούτο, ανεξάρτητα από την τιμή διάθεσης των νέων εταιρικών μεριδίων κεφαλαιακών εισφορών στο άρτιο ή υπέρ το άρτιο.

Δείτε τις Φοροαπόψεις και στo Capital

Η επιστημονική ομάδα της ΑΡΤΙΟΝ

Με την επιμέλεια του κυρίου Γεώργιου Δαλιάνη

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr).

του Κωνσταντίνου Νιφορόπουλου, με τη συνεργασία του Γεωργίου Δαλιάνη*

• Οι τρεις περιπτώσεις των κινήτρων (α. Μετασχηματισμοί / β. Συνεργασίες /γ. Αγρότες )

 Με το Ν. 4935/2022, εισάγονται τρία «νέου τύπου» (α, β, γ)  φορολογικά κίνητρα:

α. Μετασχηματισμοί : Απαλλαγές ( με κυριότερη την μείωση του κατά 30%, επί των πραγματοποιούμενων προ φόρου κερδών ),στην περίπτωση μετασχηματισμού επιχειρήσεων.

β. Συνεργασίες : Απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος σε περιπτώσεις «συνεργασίας» επιχειρήσεως , κατά 30%, επί των πραγματοποιούμενων προ φόρου κερδών.

Γενική εξαίρεση εφαρμογής : Δεν εφαρμόζεται στις κατασκευαστικές κοινοπραξίες, καθώς και στους μετασχηματισμούς και τις συνεργασίες στις οποίες μετέχουν, με οποιονδήποτε τρόπο, κατασκευαστικές κοινοπραξίες.

γ. Αγρότες : Απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος, κατά 50% επί των πραγματοποιούμενων προ φόρου κερδών, στην περίπτωση φυσικών προσώπων, κατά κύριο επάγγελμα αγροτών, Εφόσον : (i) Είναι  μέλη Αγροτικών Συνεταιρισμών και Ομάδων Παραγωγών ή (διαζευκτικά) έχουν συνάψει σύμβαση με συγκεκριμένη επιχείρηση αγοραστή [Επιχείρηση ή Αγροτικό Συνεταιρισμό ], με αντικείμενο τη συμβολαιακή γεωργία (ii) Προμηθεύουν με βάση την ανωτέρω σύμβαση ποσότητες προϊόντων ίσες με το 75% τουλάχιστον της συνολικής ποσότητας όμοιων ή παρεμφερών προϊόντων.

• Υπαγόμενες περιπτώσεις μετασχηματισμών επιχειρήσεων

 Εφαρμόζεται επί όλων των μορφών μετασχηματισμών επιχειρήσεων της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 4601/2019 [ α. συγχώνευση, β. διάσπαση, γ. μετατροπή.  ] και σε μορφές μετασχηματισμών που προβλέπονται από: α) το ν.δ. 1297/1972, β) τον ν. 2166/1993 και γ) τον ν. 4172/2013.

Επισήμανση : Υπάγονται και τα συνδεδεμένα μεταξύ τους  πρόσωπα (κατά την έννοια της περ. ζ’ του άρθρου 2 του ν. 4172/2013 ), δηλαδή θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες.

Έναρξη ισχύος : Η ισχύς του νόμου  αρχίζει από τη δημοσίευσή του στο ΦΕΚ  δηλαδή από την 26-05-2022 και καταλαμβάνει μετασχηματισμούς η διαδικασία των οποίων εκκινεί από την ημερομηνία αυτή.

• Προϋποθέσεις ένταξης στις περιπτώσεις μετασχηματισμών

 α) Σχέση κύκλου εργασιών, μεταξύ των μετασχηματιζόμενων εταιρειών

 O συνολικός μέσος κύκλος εργασιών των μετασχηματιζόμενων εταιρειών ή ατομικών επιχειρήσεων, κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη την προηγούμενη τριετία, είναι τουλάχιστον ίσος με ποσοστό 150% του κύκλου εργασιών της εταιρείας ή ατομικής επιχείρησης, κατά περίπτωση, με τον μεγαλύτερο μεταξύ των μετασχηματιζόμενων εταιρειών ή ατομικών επιχειρήσεων, κατά περίπτωση, μέσο κύκλο εργασιών της τελευταίας τριετίας,

β) Αποκλείονται οι «μεγάλες επιχειρήσεις», βάσει του ορισμού του άρθρου 2 του Παραρτήματος Ι «ΟΡΙΣΜΟΣ ΜΜΕ»  του Κανονισμού (ΕΚ) 651/2014.

γ) Ελάχιστο Όριο Κύκλου Εργασιών, των μετασχηματιζόμενων εταιρειών ή ατομικών επιχειρήσεων, 375.000 ευρώ

δ) Ελάχιστος αριθμός απασχολουμένων της νέας εταιρείας εννέα (9) εργαζόμενοι

• Προϋποθέσεις σε περίπτωση εισφοράς ατομικής επιχείρησης

Στην περίπτωση εισφοράς ατομικής επιχείρησης σε οποιασδήποτε μορφής εταιρεία, πρέπει να  πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Η εισφερόμενη ατομική επιχείρηση να έχει πραγματοποιήσει έναρξη εργασιών τουλάχιστον προ τριετίας από την ημερομηνία της εισφοράς,
β) Η νέα εταιρεία να τηρεί λογιστικά αρχεία με το διπλογραφικό σύστημα, και
γ) Σε περίπτωση εισφοράς περισσότερων ατομικών επιχειρήσεων, ο κύκλος εργασιών της νέας εταιρείας είναι ίσος ή μεγαλύτερος κατά ποσοστό 150% από τον κύκλο εργασιών της ατομικής επιχείρησης με τον μεγαλύτερο μεταξύ των εισφερόμενων ατομικών επιχειρήσεων μέσο κύκλο εργασιών της τελευταίας τριετίας.

• Διάρκεια και ύψος των κινήτρων στις περιπτώσεις μετασχηματισμού

α) Η απαλλαγή από τον φόρο εφαρμόζεται για έως εννέα (9) φορολογικά έτη, αρχής γενομένης από το επόμενο έτος της ημερομηνίας ολοκλήρωσης του μετασχηματισμού εταιρειών οποιασδήποτε μορφής. Δηλαδή αν ο μετασχηματισμός ολοκληρωθεί το έτος 2022, η φορολογική απαλλαγή θα ισχύσει από το έτος 2023.
β) Στην περίπτωση μετασχηματισμού επιχείρησης, το φορολογικό όφελος δεν μπορεί να υπερβαίνει το συνολικό ποσό των 500.000 ευρώ, σε διάστημα έως εννέα (9) ετών από την ημερομηνία εφαρμογής της απαλλαγής.

Άρα για ετήσια κέρδη π.χ. 100.000 ευρώ η απαλλαγή ανέρχεται σε 6.600 ευρώ (100.000Χ30% (ποσοστό απαλλαγής ) Χ22% (φορολογικός συντελεστής) και επίσης για να εξαντληθεί το ποσό (όριο ) των 500.000 ευρώ, η εταιρεία πρέπει μέσα στην εννιαετία να έχει κέρδη προ φόρων ποσού 7.575.757,58 ευρώ.

• Επιπλέον Απαλλαγές και διευκολύνσεις στις περιπτώσεις μετασχηματισμού επιχειρήσεων

 Απαλλάσσονται από κάθε φόρο, συμπεριλαμβανομένου του φόρου εισοδήματος επί της προκύπτουσας υπεραξίας, το τέλος χαρτοσήμου ή οποιοδήποτε άλλο τέλος υπέρ του Δημοσίου, ως και εισφορά ή δικαίωμα υπέρ οποιουδήποτε τρίτου.

Επίσης :  Στην Μεταγραφή ή  εγγραφή των  πράξεων μεταβίβασης καταβάλλονται μόνο πάγια δικαιώματα  υποθηκοφυλάκων, ποσού ύψους 300 ευρώ

και επίσης προβλέπεται η δυνατότητα διατήρησης σε ισχύ των διοικητικών αδειών, συμπεριλαμβανομένων των προσωποπαγών, σε περίπτωση εισφοράς ατομικής επιχείρησης.

• Προϋποθέσεις Απαλλαγών σε περίπτωση συνεργασίας προσώπων

 α) Τα πρόσωπα της συνεργασίας, να είναι μη συνδεδεμένα μεταξύ τους  πρόσωπα (κατά την έννοια της περ. ζ’ του άρθρου 2 του ν. 4172/2013 )

β) Η μορφή συνεργασίας να αφορά τις ακόλουθες τρεις μορφές:

(i) Ίδρυση οποιασδήποτε μορφής νομικού προσώπου από δύο (2) ή περισσότερα πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων των κοινοπραξιών, των συνεταιρισμών, των οργανώσεων ή των ομάδων παραγωγών ανεξαρτήτως νομικής μορφής. Στην περίπτωση αυτή, καθένα από τα συνεργαζόμενα πρόσωπα εισφέρει στο εταιρικό κεφάλαιο του υπό ίδρυση νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας ποσό ίσο με το 10% τουλάχιστον του εταιρικού του κεφαλαίου και το εταιρικό κεφάλαιο του νέου νομικού προσώπου δεν υπολείπεται του ποσού των 125.000 ευρώ.

(ii) Συνεργασία με αντικείμενο τη συμβολαιακή γεωργία, εφόσον ο συνεργαζόμενος παραγωγός εισφέρει στον αγοραστή ποσότητες προϊόντων ίσες με το 40% τουλάχιστον της συνολικής ποσότητας όμοιων ή παρεμφερών προϊόντων παραγωγής του.

(iii)   Σύμβαση δικαιόχρησης (franchising). Το κίνητρο της απαλλαγής παρέχεται αποκλειστικά υπέρ του δικαιοδόχου (franchisee).

γ) Η συνεργασία να έχει σκοπό την από κοινού προώθηση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων των συνεργαζόμενων εταιρειών ή προσώπων

δ) Η συνεργασία να διαρκεί για τουλάχιστον πέντε (5) έτη από την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας ή ίδρυσης του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας

ε) Ο συνολικός μέσος κύκλος εργασιών των εταιρειών που μετέχουν σε αυτή, λαμβάνοντας υπόψη την προηγούμενη τριετία, είναι τουλάχιστον ίσος με ποσοστό 150% του κύκλου εργασιών της εταιρείας με τον μεγαλύτερο, μεταξύ των συνεργαζόμενων εταιρειών, μέσο κύκλο εργασιών της τελευταίας τριετίας.

• Διάρκεια και ύψος των κινήτρων στις περιπτώσεις συνεργασίας

Στην περίπτωση συνεργασίας προσώπων, το φορολογικό όφελος δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των 125.000 ευρώ για καθένα από τα συνεργαζόμενα πρόσωπα, το οποίο υπολογίζεται επί των κερδών που προκύπτουν από τη συνεργασία για καθένα από αυτά, σε διάστημα έως τριών (3) ετών από την ημερομηνία εφαρμογής της απαλλαγής.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.GR

* Ο κ. Κωνσταντίνος Νιφορόπουλος είναι Πρόεδρος του Δ.Σ. & Δ/νων Σύμβουλος της εταιρείας «ΩΡΙΩΝ ΟΡΚΩΤΟΙ ΕΛΕΓΚΤΕΣ ΛΟΓΙΣΤΕΣ Α.Ε.», Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής.

Ο κ. Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της ARTION A.E. & ιδρυτής του Ομίλου ARTION, Οικονομολόγος-Φοροτεχνικός.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

του Γιώργου Δαλιάνη, με τη συνεργασία της Νάνσυ Καλλιανιώτη και της Νίκης Χατζοπούλου*

Σε μια προσπάθεια ελέγχου και περιορισμού της διεθνούς φοροδιαφυγής-φοροαποφυγής και σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ, έχει θεσπιστεί και εφαρμόζεται ένα σύστημα αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών με σκοπό τον εντοπισμό κεφαλαίων τα οποία δεν φορολογούνται ή δεν δηλώνονται στα κράτη στα οποία υπάγονται φορολογικά οι δικαιούχοι τους. Στο στόχαστρο των φορολογικών ελέγχων από ΔΟΥ, ΣΔΟΕ, ΚΕΦΟΜΕΠ και ΚΕΜΕΕΠ μπαίνουν τα μη δηλωθέντα εισοδήματα εξωτερικού, οι τραπεζικές συναλλαγές μεγάλου ύψους, αλλά και η δραστηριότητα νομικών οντοτήτων που εδρεύουν σε χώρες προνομιακού φορολογικού καθεστώτος. Οι Ελληνικές φορολογικές αρχές υποβοηθούνται από τα τεχνολογικά μέσα που πλέον υποστηρίζονται από αυτοματοποιημένες διαδικασίες, με άλλα λόγια δηλαδή «χτυπάνε» στο σύστημα συγκεκριμένες κινήσεις μέσα από την αυτόματη διασταύρωση πληροφοριών και από εκεί και πέρα αρχίζει το έργο των ελεγκτικών αρχών, με την εφαρμογή των κλασικών εργαλείων ελέγχου, όπως το άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών και ο έλεγχος των πιστώσεων, ο έλεγχος των συναλλαγών μεταξύ συνδεδεμένων επιχειρήσεων (transfer pricing), ο έλεγχος των εικονικών εταιρειών (shell companies) κ.λπ.

Το θεσμικό πλαίσιο

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσε την οδηγία της ΕΕ 2014/107/ΕΕ (κοινώς γνωστή ως «DAC2»), που επεξέτεινε τη συνεργασία μεταξύ των φορολογικών αρχών της ΕΕ για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών χρηματοοικονομικών συναλλαγών. Αυτή η επέκταση ενσωμάτωσε αποτελεσματικά το Κοινό Πρότυπο, που αναπτύχθηκε από τον ΟΟΣΑ, στο πλαίσιο της οδηγίας της ΕΕ 2011/16/ΕΕ όσον αφορά τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας.

Σε διεθνές επίπεδο η χώρα μας ενσωμάτωσε στο Εθνικό δίκαιο την σχετική πολυμερή συμφωνία με τον ν.4428/2016 (Πολυμερής Συμφωνία Αρμόδιων Αρχών για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών).

Η συμφωνία αυτή προβλέπει ότι η Ελλάδα, όπως και οι λοιπές συμμετέχουσες στη συμφωνία  χώρες, θα λαμβάνει από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της επικράτειάς της (Ελληνικά), σε ετήσια βάση, χρηματοοικονομικές πληροφορίες σχετικά με όλους τους δηλωτέους λογαριασμούς αλλοδαπών συμφερόντων. Τις πληροφορίες αυτές θα ανταλλάσσει αυτόματα με τις υπόλοιπες συμμετέχουσες χώρες. Όπως η Χώρα μας θα αποστέλλει τις πληροφορίες, με τον ίδιο τρόπο θα γίνεται αποδέκτης πληροφοριών για τους τραπεζικούς λογαριασμούς  φορολογικών κατοίκων Ελλάδος (και εν γένει ελληνικών συμφερόντων) σε τράπεζες του εξωτερικού.

Οι πληροφορίες αυτές αφορούν:

• Τόκους
• Μερίσματα
• Έσοδα από ορισμένα ασφαλιστικά προϊόντα
• Έσοδα από πωλήσεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων
• Ενοίκια
• Λοιπά έσοδα που προκύπτουν από παθητικά εισοδήματα
• Υπόλοιπα λογαριασμών αρχής και τέλους έτους

Εφόσον οι Ελληνικές φορολογικές αρχές λάβουν πληροφορίες μέσω του αυτόματου συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών ή συλλέξουν πληροφορίες από οποιαδήποτε άλλη πηγή ή προκύψουν  ευρήματα και στοιχεία από διενεργούμενο έλεγχο φυσικού προσώπου ή νομικής οντότητας  που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης για πιθανή φοροαποφυγή ή φοροδιαφυγή, δύναται η φορολογική αρχή με μια απλή διαδικασία ( απλή αίτηση) να αιτηθεί και να λάβει από αλλοδαπή φορολογική αρχή επιπρόσθετες πληροφορίες σχετικές με την υπόθεση.

Μάλιστα, πρόσφατα υπεγράφη πρωτόκολλο συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας με στόχο την άμεση ανταλλαγή πληροφοριών σε ευαίσθητα φορολογικά αντικείμενα εσόδων. Με το πρωτόκολλο αυτό εγκαινιάζεται απευθείας γραμμή επικοινωνίας των δύο Αρχών, για συναλλαγές με υψηλό βαθμό προτεραιότητας, με σκοπό την άμεση αντίδραση των ελεγκτικών αρχών των δύο χωρών σε περιπτώσεις καταστρατήγησης. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος οπωσδήποτε θα βρεθούν ΙΧ που κυκλοφορούν στην Ελλάδα με βουλγαρικές πινακίδες, καθώς και εταιρείες ελληνικών συμφερόντων (μητρικές, θυγατρικές κ.λπ.) στη γείτονα χώρα.

Το ανωτέρω περιγραφόμενο σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών αξιοποιείται ήδη από τις Ελληνικές φορολογικές αρχές στο πλαίσιο εκτεταμένων και μαζικών ελέγχων για την ανεύρεση μη φορολογηθείσας ύλης και την πάταξη της φοροδιαφυγής.

Πρόσφατες περιπτώσεις ελέγχων

Κατωτέρω παραθέτουμε μερικές υποθέσεις, βάσει αποφάσεων ΔΕΔ:

– ΔΕΔ 2199/2022 (Αθ.): Η αρμόδια Δ.Ο.Υ. Αμαρουσίου, με βάση στοιχεία που απεστάλησαν, στο πλαίσιο αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών από χώρες Ε.Ε. και συγκεκριμένα από τη γερμανική φορολογική αρχή, διαπίστωσε ότι το έτος 2014 ο προσφεύγων εισέπραξε συντάξιμες αποδοχές που ανέρχονται στο ποσό των 15.768,06 ευρώ από τη Γερμανία και το οποίο δε δήλωσε, ως όφειλε στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος 2014. Κατά συνέπεια, στις 18/12/2020 η Δ.Ο.Υ. Αμαρουσίου εξέδωσε πράξη διοικητικού προσδιορισμού, στην οποία συμπεριέλαβε ποσό 15.768,06 ευρώ ως εισόδημα από συντάξεις αλλοδαπής προέλευσης όπου η Ελλάδα έχει δικαίωμα φορολόγησης. Η ενδικοφανής προσφυγή απερρίφθη. Αντίστοιχη περίπτωση είναι και αυτή της υπ’ αριθ. 2315/2022 (Αθ.).

– ΔΕΔ 1516/2022 (Αθ.): Η αρμόδια Δ.Ο.Υ. Χολαργού, με βάση τα δεδομένα που παραλήφθηκαν από τη Φορολογική Διοίκηση στο πλαίσιο αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (συγκεκριμένα τόκους και μερίσματα που λαμβάνουν φορολογικοί κάτοικοι της ημεδαπής σε χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς που τηρούν σε Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα των ΗΠΑ το φορολογικό έτος 2015), διαπίστωσε ότι το έτος 2015 ο προσφεύγων εισέπραξε μερίσματα που ανέρχονται στο ποσό των 148.597,41 ευρώ (161.141,00 δολάρια ΗΠΑ) και κατά συνέπεια, την 01η/12/2021 εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη διοικητικού προσδιορισμού, με βάση την 1η τροποποιητική δήλωση στην οποία συμπεριέλαβε ποσόν ύψους 148.597,41 ευρώ ως εισόδημα από μερίσματα (προ φόρου) αλλοδαπής προέλευσης (κωδ.295). Η ασκηθείσα ενδικοφανής προσφυγή έγινε αποδεκτή, καθώς στο πλαίσιο της ισχύουσας ΣΑΔΦ Ελλάδας – ΗΠΑ τα ποσά αυτά δεν υπόκεινται σε φορολογία στην Ελλάδα.

Συμπεράσματα

Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, διαπιστώνουμε ότι τα εισοδήματα που αποκτώνται την αλλοδαπή από φορολογικό κάτοικο Ελλάδας και υπόκεινται σε φορολογία στην Ελλάδα είναι πλέον μαθηματικά βέβαιο ότι θα εντοπίζονται και θα φορολογούνται από τις ελληνικές φορολογικές αρχές. Τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο η ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα της φορολογίας μεταξύ των κρατών είναι άμεση και μάλιστα με την αξιοποίηση της τεχνολογίας οι διαδικασίες είναι πλέον αυτοματοποιημένες, ιδίως στις περιπτώσεις όπου υπάρχει εμπλοκή του χρηματοπιστωτικού τομέα που αξιοποιείται τα μέγιστα.

Δείτε το άρθρο και στo CAPITAL.GR

* Ο κ. Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της ARTION A.E. & ιδρυτής του Ομίλου ARTION, Οικονομολόγος-Φοροτεχνικός.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION A.E (Πουρνάρα 9, Μαρούσι /210 6009062 / www.artion.gr)

Αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών

Στο πλαίσιο της ΔΕΔ 2199/2022 (Αθ.) η αρμόδια Δ.Ο.Υ. Αμαρουσίου, με βάση στοιχεία που απεστάλησαν, στο πλαίσιο αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών από χώρες Ε.Ε. και συγκεκριμένα από τη γερμανική φορολογική αρχή, διαπίστωσε ότι το έτος 2014 ο προσφεύγων εισέπραξε συντάξιμες αποδοχές που ανέρχονται στο ποσό των 15.768,06 ευρώ από τη Γερμανία και το οποίο δε δήλωσε, ως όφειλε στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος 2014. Κατά συνέπεια, στις 18/12/2020 η Δ.Ο.Υ. Αμαρουσίου εξέδωσε πράξη διοικητικού προσδιορισμού, στην οποία συμπεριέλαβε ποσό 15.768,06 ευρώ ως εισόδημα από συντάξεις αλλοδαπής προέλευσης όπου η Ελλάδα έχει δικαίωμα φορολόγησης. Η ενδικοφανής προσφυγή απερρίφθη. Αντίστοιχη περίπτωση είναι και αυτή της υπ’ αριθ. 2315/2022 (Αθ.).

Χρόνος φορολόγησης εμβάσματος

Η μεταφορά χρημάτων σε τράπεζα του εξωτερικού (έμβασμα), η οποία αποτελεί μεμονωμένη τραπεζική συναλλαγή, δεν αποτελεί καθεαυτή προσαύξηση περιουσίας και μάλιστα της χρήσης μέσα στην οποία γίνεται η μεταφορά, αλλά αντίθετα προσαύξηση περιουσίας, φορολογητέα στο οικείο οικονομικό έτος, αποτελεί η διαφορά που διαπιστώνεται κατ’ έτος μεταξύ των ποσών του κεφαλαίου που τροφοδότησε το έμβασμα και των δηλωθέντων εισοδημάτων.

Δήλωση με επιφύλαξη – σιωπηρή απόρριψη

Όταν ο φορολογούμενος αμφιβάλλει σχετικά με την υποχρέωση υποβολής φορολογικής δήλωσης, έχει δικαίωμα να υποβάλει φορολογική δήλωση με επιφύλαξη, η οποία πρέπει να είναι ειδική και αιτιολογημένη. Κάθε γενική ή αόριστη επιφύλαξη θεωρείται άκυρη και δεν επιφέρει κανένα αποτέλεσμα. Ο Γενικός Γραμματέας δύναται να δεχθεί την επιφύλαξη και να διαγράψει το ποσό «της φορολογητέας ύλης για την οποία» διατυπώθηκε η επιφύλαξη εντός ενενήντα (90) ημερών από την υποβολή της δήλωσης. Σε περίπτωση απόρριψης της επιφύλαξης ή παρέλευσης άπρακτης της προθεσμίας απάντησης, ο φορολογούμενος μπορεί να προσφύγει στην Ειδική Διοικητική Διαδικασία, σύμφωνα με το άρθρο 63 του Κώδικα.

Δείτε τις Φοροαπόψεις και στo Capital

Η επιστημονική ομάδα της ΑΡΤΙΟΝ

Με την επιμέλεια του κυρίου Γεώργιου Δαλιάνη

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι | +30 210 6009062 |  www.artion.gr).