Αντί για τις 20 του μήνα, που ήταν εως σήμερα, η προθεσμία υποβολής της περιοδικής δήλωσης ΦΠΑ επεκτείνεται στην τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα.

Μετά από απόφαση του υφυπουργού Οικονομικών Γ. Μαυραγάνη, αλλάζει η προθεσμία υποβολής της περιοδικής δήλωσης του ΦΠΑ.
Αντί για τις 20 του μήνα, η περιοδική δήλωση ΦΠΑ θα υποβάλλεται πλέον μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα που θα ακολουθεί τη λήξη της φορολογικής περιόδου.
Το οφειλόμενο ποσό μάλιστα θα μπορεί να ”σπάει” σε 2 δόσεις χωρίς πρόστιμο, αφού καταργήθηκε η προσαύξηση του 2%.

 

Κωνσταντίνος Ιωάννης Νιφορόπουλος

Ορκωτός ελεγκτής λογιστής – «ΩΡΙΩΝ Α.Ε.Ο.Ε.Λ».

• ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΚΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ Ν. 4254/2014.
• ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΑΠΟΣΒΕΣΗΣ, (4% ΚΑΙ 10%).
• ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ «ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΙΣΦΟΡΑΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ» ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΠΤΩΣΗ

Ενώ, πριν από λίγα χρόνια η επένδυση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θεωρούνταν μια από τις καλύτερες επενδύσεις, σήμερα μετά την επιβολή της έκτακτης εισφοράς (ύψους 30% και μάλιστα με περιορισμό του δικαιώματος φορολογικής έκπτωσης) και τώρα (ν. 4254/2014 ), με την υποχρέωση χορήγησης ετήσιας για το 2013, έκπτωσης (ποσοστού περίπου 35%), τα πράγματα αντιστραφήκαν.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία:

Ως Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) νοούνται (Ν.3468/2006, αρθ.2, §§2, 19-22) οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η αιολική ενέργεια, η ηλιακή ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η βιομάζα, τα αέρια που εκλύονται από χώρους υγειονομικής ταφής και από εγκαταστάσεις βιολογικού καθαρισμού, τα βιοαέρια, η γεωθερμική ενέργεια και η υδραυλική ενέργεια που αξιοποιείται από υδροηλεκτρικούς σταθμούς.

Ως Συμπαραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.) ορίζεται η συμπαραγωγή που εξασφαλίζει εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας σε ποσοστό τουλάχιστον 10%, σε σχέση με τη θερμική και ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στο πλαίσιο διακριτών διαδικασιών, καθώς και η παραγωγή από Μονάδες Συμπαραγωγής Μικρής και Πολύ Μικρής Κλίμακας που εξασφαλίζει εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας, ανεξάρτητα από το ποσοστό της εξοικονόμησης.

Ο «Λειτουργός της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας ΑΕ» (ΛΑΓΗΕ ΑΕ), εφαρμόζει τους κανόνες για τη λειτουργία της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου 4001/2011 και των κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκδιδομένων πράξεων και ιδίως τον Ημερήσιο Ενεργειακό Προγραμματισμό. (Δείτε την ιστοσελίδα www.lagie.gr).

Η ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. (Διαχειριστής του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας) συστάθηκε με την απόσχιση του κλάδου Διανομής της ΔΕΗ Α.Ε. σύμφωνα με το Ν. 4001/2011 και σε συμμόρφωση με την Οδηγία 2009/72/ΕΚ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σχετικά με την οργάνωση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, με σκοπό να αναλάβει τα καθήκοντα του Διαχειριστή του Ελληνικού Δικτύου Διανομής.
(Δείτε την ιστοσελίδα : www.deddie.gr).

Με τον μοναδικό κωδικό που χορηγείτε στους παραγωγούς και με την εισαγωγή στο portal που τηρεί ο ΛΑΓΗΕ (www.lagie.gr ) , γίνεται λήψη του ενημερωτικού σημειώματος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της τρέχουσας περιόδου. Το ενημερωτικό σημείωμα ( σύμφωνα με τον ΛΑΓΗΕ) ανακοινώνεται στο portal έως την 13η ημέρα κάθε μήνα και αφορά εκκαθάριση παραγωγής ή έναντι παραγωγής του προηγούμενου μήνα.

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τον Ν. 4254/2014, τα ακριβή οικονομικά και φορολογικά στοιχεία του πιστωτικού τιμολογίου, που προβλέπει ο ίδιος Νόμος, θα παρέχονται στους παραγωγούς ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ από το ΛΑΓΗΕ και το ΔΕΔΔΗΕ μέσω του Ειδικού Ενημερωτικού Σημειώματος.

Η σχετική υποπαράγραφος του Νόμου ΝΟΜΟΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4254/2014 «Μέτρα στήριξης και ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στο πλαίσιο εφαρμογής του ν. 4046/2012 και άλλες διατάξεις», Άρθρο πρώτο. ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ ΙΓ: ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ, ΥΠΟΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ ΙΓ.3: ΠΑΡΟΧΗ ΕΚΠΤΩΣΗΣ, έχει ως εξής :

ΥΠΟΧΡΕΟΙ ΚΑΙ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΚΠΤΩΣΗΣ

1. Εντός δύο (2) μηνών από την έναρξη ισχύος της παρούσας παραγράφου ( Σημ : Η ισχύς του νόμου αυτού αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στις επί μέρους διατάξεις του.), οι παραγωγοί ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, πλην των περιπτώσεων που εντάσσονται στο «Ειδικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Φωτοβολταϊκών Συστημάτων σε κτιριακές εγκαταστάσεις και ιδίως σε δώματα και στέγες κτιρίων» (Β’ 1079/2009), προβαίνουν στην έκδοση και παράδοση πιστωτικού τιμολογίου με βάση το Ειδικό Ενημερωτικό Σημείωμα που θα εκδώσουν ο ΛΑΓΗΕ για το Διασυνδεδεμένο Σύστημα και ο ΔΕΔΔΗΕ για το Δίκτυο των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών. Οι παραγωγοί ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ υποχρεούνται να εκδώσουν πιστωτικό τιμολόγιο κατά τον Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών (Κ.Φ.Α.Σ.) (ν. 4093/2012), με το οποίο παρέχουν έκπτωση επί της συνολικής αξίας της εγχεόμενης κατά το 2013 ενέργειας:

α) σε ποσοστό 34% για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που συνδέθηκαν έως 31.12.2009,
β) σε ποσοστό 35% για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που συνδέθηκαν από 1.1.2010 έως 31.12.2011,
γ) σε ποσοστό 37% για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που συνδέθηκαν από 1.1.2012 έως 31.12.2012,
δ) σε ποσοστό 37,5% για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που συνδέθηκαν από 1.1.2013 έως 31.12.2013,
ε) σε ποσοστό 20% ειδικά για φωτοβολταϊκούς σταθμούς έως και 100 kW (συμπεριλαμβανομένων των σταθμών που ανήκουν σε κατ’ επάγγελμα αγρότες), στ) σε ποσοστό 10% για τις υπόλοιπες ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ.

(Σημειώνεται ότι, για αυτούς που εντάσσονται στο «Ειδικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Φωτοβολταϊκών Συστημάτων σε κτιριακές εγκαταστάσεις και ιδίως σε δώματα και στέγες κτιρίων» (Β’ 1079/2009), αναφέρει η ΠΟΛ.1101/6.8.2009 «Φορολογική αντιμετώπιση της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων μέχρι 10 kWp σε κτιριακές εγκαταστάσεις κατοικιών ή πολύ μικρών επιχειρήσεων»).

ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΛΑΓΗΕ ΓΙΑ ΤΟ ΥΨΟΣ ΤΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ

ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΛΑΓΗΕ ΓΙΑ ΤΟ ΥΨΟΣ ΤΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ

2. Μέχρι την έκδοση και παράδοση στο ΛΑΓΗΕ του πιστωτικού τιμολογίου που αναφέρεται στην περίπτωση αυτή, αναστέλλεται η υποχρέωση, του ΛΑΓΗΕ για το Διασυνδεδεμένο Σύστημα και του ΔΕΔΔΗΕ για το Δίκτυο των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, καταβολής τιμήματος για την ποσότητα ενέργειας που έχει παραδοθεί και δεν έχει εξοφληθεί. Τα ακριβή οικονομικά και φορολογικά στοιχεία του πιστωτικού τιμολογίου θα παρέχονται στους παραγωγούς ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ από το ΛΑΓΗΕ και το ΔΕΔΔΗΕ μέσω του Ειδικού Ενημερωτικού Σημειώματος. Όσον αφορά στα λοιπά θέματα φορολογικής απεικόνισης πιστωτικών τιμολογίων, ισχύουν οι διατάξεις του Κώδικα ΦΠΑ (ν. 2859/2000) και του Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών (Κ.Φ.Α.Σ.), ν. 4093/2012 με επιφύλαξη των ακόλουθων περιπτώσεων 4, 5 και 6.

ΕΠΑΝΑΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΕΙΣΦΟΡΑΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΜΕ ΤΟ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ

3. Για τους παραγωγούς ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ που εκδίδουν σύμφωνα με την περίπτωση 1 πιστωτικό τιμολόγιο η έκτακτη εισφορά της περίπτωσης 1 της υποπαραγράφου Ι.2 της παραγράφου Ι του πρώτου άρθρου του ν. 4093/2012 και της περίπτωσης 8 της υποπαραγράφου Ι.4 της παραγράφου Ι του πρώτου άρθρου του ν. 4152/2013 (Α’ 107) επαναυπολογίζεται για το 2013 επί των μειωμένων, μετά την έκπτωση, εσόδων από την πώληση ενέργειας το αναφερόμενο έτος.

ΜΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΚΠΤΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ Δ.Ο.Υ

4. Για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου, δεν ισχύουν οι διατάξεις του τελευταίου εδαφίου της υποπαραγράφου α’ της παραγράφου 5 του άρθρου 19 του Κώδικα ΦΠΑ (ν. 2859/2000) σχετικά με την υποχρέωση γνωστοποίησης των εκπτώσεων στην αρμόδια Δ.Ο.Υ..

ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΚΠΤΩΣΗΣ

5. Ειδικά και κατά παρέκκλιση των διατάξεων της παραγράφου 15 του άρθρου 6 του Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών (Κ.Φ.Α.Σ.), ν.4093/2012, τα πιστωτικά τιμολόγια της περίπτωσης 1 που αφορούν εκπτώσεις επί της συνολικής αξίας της πωληθείσας ενέργειας της περιόδου 1.1.2013 έως και 31.12.2013 επιτρέπεται: (α) να εκδοθούν σε χρόνο μεταγενέστερο της λήξης της διαχειριστικής περιόδου του εκάστοτε παραγωγού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ και με ημερομηνία έκδοσης εντός της επόμενης διαχειριστικής περιόδου και (β) να χρησιμοποιηθούν, ανεξαρτήτως της ημερομηνίας έκδοσης του πιστωτικού τιμολογίου, για τη μείωση των φορολογητέων εσόδων των παραγωγών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ που αφορούν την περίοδο 1.1.2013 έως και 31.12.2013, σύμφωνα με την αρχή της αυτοτέλειας των χρήσεων.

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΤΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ

6.Σε περίπτωση που παραγωγός ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ έχει ήδη υποβάλει δήλωση φόρου εισοδήματος για περίοδο που καλύπτει ολικά ή μερικά την περίοδο 1.1.2013 – 31.12.2013 πριν την έκδοση του πιστωτικού τιμολογίου, δικαιούται να υποβάλει τροποποιητική δήλωση φόρου εισοδήματος για την εν λόγω περίοδο, λαμβάνοντας υπόψη το ποσό της έκπτωσης του πιστωτικού τιμολογίου που αναλογεί στην εν λόγω περίοδο. Η προθεσμία για την υποβολή της ως άνω τροποποιητικής δήλωσης φόρου εισοδήματος λήγει κατά την ημερομηνία εμπρόθεσμης υποβολής της δήλωσης φόρου εισοδήματος της επόμενης διαχειριστικής περιόδου.
Στην περίπτωση λήξης της ως άνω προθεσμίας τα πιστωτικά τιμολόγια θα χρησιμοποιηθούν, ανεξαρτήτως της ημερομηνίας έκδοσης του πιστωτικού τιμολογίου, για τη μείωση των φορολογητέων εσόδων των παραγωγών ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ που αφορούν την επόμενη διαχειριστική περίοδο.(σημείωση: Προφανώς το 2014)

ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΑΤΑΣΧΕΣΕΩΝ ΕΙΣ ΧΕΙΡΑΣ ΤΟΥ ΛΑΓΗΕ ΩΣ ΤΡΙΤΟΥ ΓΙΑ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

7. Εφόσον οποτεδήποτε μέχρι την έναρξη ισχύος της παρούσας παραγράφου επιβλήθηκε κατάσχεση εις χείρας του ΛΑΓΗΕ ως τρίτου για απαιτήσεις που έχει παραγωγός ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ κατά του ΛΑΓΗΕ, και ο ΛΑΓΗΕ έχει δηλώσει στη σχετική του δήλωση ενώπιον του αρμόδιου Ειρηνοδικείου ότι υπάρχουν χρηματικές υποχρεώσεις του ΛΑΓΗΕ προς τον εν λόγω παραγωγό/οφειλέτη του επιβάλλοντος την κατάσχεση, οι οποίες απαιτήσεις έχουν δεσμευθεί από το ΛΑΓΗΕ για να αποδοθούν στον κατασχόντα, αναστέλλεται η υποχρέωση, του ΛΑΓΗΕ να καταβάλει αυτές στον κατασχόντα μέχρι την έκδοση και παράδοση στο ΛΑΓΗΕ του πιστωτικού τιμολογίου που αναφέρεται στην περίπτωση 2 της παρούσας υποπαραγράφου. Επιπλέον οι δεσμευμένες αυτές απαιτήσεις για ενέργεια που εγχύθηκε στο Δίκτυο/Σύστημα από 1.1.2013 έως και 31.12.2013 μειώνονται αναλογικά με τα ποσοστά του πιστωτικού τιμολογίου της περίπτωσης 1 της παρούσας υποπαραγράφου. Εφόσον όμως υπάρχουν και άλλες χρηματικές υποχρεώσεις του ΛΑΓΗΕ προς τον εν λόγω παραγωγό/οφειλέτη του επιβάλλοντος την κατάσχεση για ενέργεια που εγχύθηκε στο Δίκτυο/Σύστημα σε περίοδο διαφορετική από αυτήν που αναφέρεται στην οικεία δήλωση του ΛΑΓΗΕ ενώπιον του αρμόδιου Ειρηνοδικείου, αυτές δεσμεύονται και θα αποδοθούν στον κατασχόντα μέχρι την πλήρη εξόφληση του ποσού της κατασχέσεως , υπό τον όρο πλήρωσης και των λοιπών προϋποθέσεων που αναφέρει ο ΛΑΓΗΕ στις οικείες δηλώσεις του ενώπιον του αρμόδιου Ειρηνοδικείου. Ο ΛΑΓΗΕ δεν φέρει καμία απολύτως ευθύνη ούτε απέναντι στον παραγωγό ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ ούτε απέναντιστον επιβάλλοντα την κατάσχεση για τυχόν θετική ή αποθετική ζημία ή διαφυγόντα κέρδη αυτώναπό την εφαρμογή της παρούσας περίπτωσης. Οι διατάξεις της παρούσας εφαρμόζονται αναλόγως και για τον ΔΕΔΔΗΕ.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΚΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ Ν. 4254/2014.

Σύμφωνα λοιπόν με τα ανωτέρω, το πιστωτικό τιμολόγιο θα πρέπει να εκδοθεί μέσα στο ημερολογιακό έτος 2014, μετά από ενημέρωση (η οποία ελπίζουμε να γίνει σύντομα), του ΛΑΓΗΕ και του ΔΕΔΔΗΕ, προς τους παραγωγούς ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ για το ακριβές ποσό.

Η έκπτωση αυτή θα βαρύνει τα αποτελέσματα της χρήσης 2013, ενώ η εισφορά αλληλεγγύης του νόμου4093/2012 (επίσης για την χρήση του 2013), θα επαναπροσδιορισθεί (θα μειωθεί όπως είναι κατανοητό).

Συνεπώς γίνεται αντιληπτό ότι επηρεάζονται σημαντικά για την χρήση 2013 τα ακόλουθα:

-Πωλήσεις (οι οποίες θα μειωθούν βάση του πιστωτικού)
-Έξοδα (μείωση της εισφοράς αλληλεγγύης)
-Έξοδα που εκπίπτουν από την φορολογία (1/5 της εισφοράς αλληλεγγύης για το 2013)

Μετά την έκδοση του πιστωτικού τιμολογίου θα ακολουθήσουν οι εγγραφές (για όσους τηρούν διπλογραφικά βιβλία) και στο 2013 αλλά και στο 2014.

Παράδειγμα:

Έστω ότι ο ΛΑΓΗΕ υπολογίσει για μία επιχείρηση ΑΠΕ έκπτωση 100.000 ευρώ για το 2013, και η εισφορά αλληλεγγύης της συγκεκριμένης επιχείρησης είναι 30%.

Οι εγγραφές μετά την έκπτωση του πιστωτικού τιμολογίου θα είναι οι ακόλουθες:

Εγγραφή στα βιβλία της επιχείρησης στις 31.12.2013

	Χρέωση	Πίστωση
70.98 Εκπτώσεις πωλήσεων	100,000.00
63.98 Ειδική εισφορά αλληλεγγύης	-30,000.00
56.03 Εκπτώσεις επί πωλήσεων χρήσης υπό διακανονισμό		70,000.00

Εγγραφή στο έτος 2014, με την έκδοση του πιστωτικού το 2014

	Χρέωση	Πίστωση
56.03 Εκπτώσεις επί πωλήσεων χρήσης υπό διακανονισμό	70,000.00
30 Πελάτης (ΛΑΓΗΕ)		83,000.00
54.00.70 ΦΠΑ πωλήσεων	13.000

Σημείωση: Το ΦΠΑ θα του πιστωτικού τιμολογίου θα μειώσει το ΦΠΑ των πωλήσεων της περιόδου που θα εκδοθεί το τιμολόγιο.

Σύμφωνα με το Ε.Γ.Λ.Σ, ισχύουν τα εξής:

«2.2.507 Λογαριασμός 56 «Μεταβατικοί λογαριασμοί παθητικού»
1. Όπως οι μεταβατικοί λογαριασμοί ενεργητικού, έτσι και οι μεταβατικοί λογαριασμοί παθητικού εξυπηρετούν το σκοπό της αναμορφώσεως των λογαριασμών του ισολογισμού στο πραγματικό μέγεθός τους κατά την ημερομηνία λήξεως της χρήσεως, σύμφωνα με όσα καθορίζονται στην περίπτ. 1 της παρ. 2.2.307. Ειδικότερα, στους μεταβατικούς λογαριασμούς παθητικού καταχωρούνται τα έσοδα της επόμενης χρήσεως που προεισπράττονται και τα πληρωτέα έξοδα της κλειόμενης χρήσεως, που πραγματοποιούνται δηλαδή μέσα στη χρήση, δεν πληρώνονται όμως μέσα σ’ αυτή, ούτε είναι δυνατή η πίστωσή τους σε προσωπικούς λογαριασμούς, επειδή δεν είναι απαιτητά κατά το τέλος της χρήσεως.

………………………………

2.2.405 Λογαριασμός 44 «Προβλέψεις»
1. Πρόβλεψη είναι η κράτηση ορισμένου ποσού, που γίνεται, κατά το κλείσιμο του ισολογισμού της οικονομικής μονάδας, σε βάρος του λογαριασμού γενικής εκμεταλλεύσεως ή του λογαριασμού αποτελεσμάτων χρήσεως. Η κράτηση αυτή αποβλέπει στην κάλυψη ζημιάς ή εξόδων ή ενδεχομένης υποτιμήσεως στοιχείων του ενεργητικού, όταν κατά την ημερομηνία συντάξεως του ισολογισμού είναι πιθανή η πραγματοποίηση τους, χωρίς όμως να είναι γνωστό το ακριβές μέγεθος τους ή ο χρόνος πραγματοποιήσεως ή και τα δύο. »

1) ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΑΠΟΣΒΕΣΗΣ, ( 4% ΚΑΙ 10% ).

Η σύγχυση ξεκίνησε όταν στην ΠΟΛ.1216/24.9.2013 Κοινοποίηση και ερμηνεία των διατάξεων περί αποσβέσεων των παγίων περιουσιακών στοιχείων των επιχειρήσεων της παρ. 22 του άρθρου 3 και της περ. ζ της παρ. 1 του άρθρου 28 του Ν.4110/2013 (ΦΕΚ Α’ 17) , έγινε η εξής αναφορά :

«Από τον παραπάνω καθορισμό των νέων συντελεστών απόσβεσης, προκύπτει ότι εάν κάποιο πάγιο δεν περιλαμβάνεται σ’ αυτόν, ο συντελεστής απόσβεσης αυτού θα είναι εκείνος των «λοιπών πάγιων στοιχείων» δηλαδή δέκα τοις εκατό (10%) για όλους τους κλάδους επιχειρήσεων και όχι εκείνος που τυχόν προκύπτει από την ωφέλιμη διάρκεια ζωής του παγίου αυτού. Στοσημείο αυτό θα πρέπει να τονισθεί ότι δεν πρέπει να γίνεται καταχρηστική εφαρμογή του συντελεστή απόσβεσης 10% των «λοιπών πάγιων στοιχείων» κάθε φορά που διαπιστώνεται ότι κάποια πάγια δεν περιγράφονται επακριβώς στον πίνακα των προβλεπόμενων νέων συντελεστών απόσβεσης.

Π.χ. για τα αιολικά πάρκα και τις φωτοβολταϊκές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ο παραπάνω συντελεστής 10% για την απόσβεσή τους, αλλά ο ορθός συντελεστής 4% για τις «μη κτιριακές εγκαταστάσεις»»

Αργότερα με την ΠΟΛ.1252/25.11.2013 Αποσβέσεις παγίων περιουσιακών στοιχείων επιχειρήσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών και γεωθερμικών μονάδων, αιολικών πάρκων και υδροηλεκτρικών σταθμών, δόθηκαν, οι παρακάτω διευκρινήσεις :

«Στην ίδια παράγραφο έχει τονισθεί ότι δεν πρέπει να γίνεται καταχρηστική εφαρμογή του προβλεπόμενου συντελεστή απόσβεσης 10% των «λοιπών πάγιων στοιχείων» κάθε φορά που διαπιστώνεται ότι, κάποια πάγια δεν περιγράφονται επακριβώς στον πίνακα των καθορισθέντων νέων συντελεστών απόσβεσης. Γι αυτό δόθηκε ένα ενδεικτικό παράδειγμα για τα «αιολικά πάρκα και τις φωτοβολταϊκές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας» στο οποίο αναφέρεται ο συντελεστής 4% για τις «μη κτιριακές εγκαταστάσεις». Το παράδειγμα αυτό δεν είναι δεσμευτικό για τις παραπάνω επιχειρήσεις καθώς δεν τις υποχρεώνει να χαρακτηρίσουν το σύνολο των παγίων τους ως «μη κτιριακές εγκαταστάσεις». Αντίθετα στα πάγια που είτε από την περιγραφή του τιμολογίου αγοράς, είτε από την πραγματική τους χρήση ή άλλα ουσιώδη χαρακτηριστικά τους εντάσσονται σε άλλη κατηγορία παγίου, εφαρμόζεται ο οικείος συντελεστής απόσβεσης που προβλέπεται από τις διατάξεις της περίπτωσης στ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 31 του Ν.2238/1994. Σε κάθε περίπτωση ο χαρακτηρισμός των παγίων περιουσιακών στοιχείων καθώς και η υπαγωγή τους σε συγκεκριμένο συντελεστή απόσβεσης είναι θέμα πραγματικό και κρίνεται καταρχήν από την ίδια την επιχείρηση και στη συνέχεια από αρμόδια ελεγκτική αρχή. »

Για να προσεγγίσουμε τα ανωτέρω έχουμε:

α) Οι συντελεστές αποσβέσεων ορίζονται, από την Νομοθεσία, ως εξής:

Κτιριακές εγκαταστάσεις, γραφεία, οικίες:	4%
Βιομηχανοστάσια, αποθήκες σταθμοί, μη κτιριακές εγκαταστάσεις:	4%
Μηχανήματα:	10%
Εξοπλισμός (εκτός Η/Υ και λογισμικού):	10%
Λοιπά πάγια στοιχεία:	10%

β) Οι έννοιες των παγίων, ορίζονται από το Ε.Γ.Λ.Σ και έχουν ως εξής:

«2.2.105 Λογαριασμός 11 «Κτίρια – Εγκαταστάσεις κτιρίων – Τεχνικά έργα»
1. Κτίρια είναι οι οικοδομικές κατασκευές που γίνονται με τη χρησιμοποίηση δομικών υλικών και προορίζονται για κατοικίες, βιομηχανοστάσια, αποθήκες ή οποιαδήποτε άλλη εκμετάλλευση ή δραστηριότητα της οικονομικής μονάδας.
2. Εγκαταστάσεις κτιρίων είναι πρόσθετες εγκαταστάσεις, όπως ηλεκτρικές, υδραυλικές, μηχανολογικές, κλιματιστικές, τηλεπικοινωνιακές, αποχετεύσεως, πνευματικής ή μη μεταφοράς, ενδοσυνεννοήσεως και άλλες, οι οποίες είναι συνδεδεμένες με το κτίριο κατά τέτοιο τρόπο, ώστε ο αποχωρισμός τους να μην είναι δυνατό να γίνει εύκολα και χωρίς βλάβη της ουσίας τους ή του κτιρίου. Οι εγκαταστάσεις αυτές παρακολουθούνται στους ίδιους υπολογαριασμούς του 11.00 στους οποίους παρακολουθούνται τα κτίρια στα οποία είναι ενσωματωμένες ή συνδεδεμένες.
3. Τεχνικά έργα είναι μόνιμες, κατά κανόνα, τεχνικές κατασκευές με τις οποίες τροποποιείται το φυσικό περιβάλλον με σκοπό την εξυπηρέτηση των δραστηριοτήτων της οικονομικής μονάδας (π.χ. δρόμοι, πλατείες, λιμάνια, φράγματα, λίμνες, διώρυγες, περιφράξεις, σήραγγες, γέφυρες, αεροδρόμια ή στάδια).
4. Στο λογαριασμό 11.03 «υποκείμενες σε απόσβεση διαμορφώσεις γηπέδων» παρακολουθούνται οι δαπάνες διαμορφώσεως γηπέδων και άλλων εδαφικών εκτάσεων, όταν συντρέχουν οι εξής δύο βασικές προϋποθέσεις: α) οι δαπάνες αυτές δεν πρέπει να έχουν περιληφθεί στο κόστος κτιρίων ή τεχνικών έργων σαν κόστος υποδομής της κατασκευής τους και β) οι διαμορφώσεις να φθείρονται και για το λόγο αυτό να αποσβένονται.

2.2.106 Λογαριασμός 12 «Μηχανήματα – Τεχνικές εγκαταστάσεις – Λοιπός μηχανολογικός εξοπλισμός»
1. Στο λογαριασμό 12.00 παρακολουθούνται τα μηχανήματα της οικονομικής μονάδας, δηλαδή οι μηχανολογικές κατασκευές, μόνιμα εγκαταστημένες ή κινητές, οι οποίες χρησιμεύουν για να αποσπούν από τη φύση, να επεξεργάζονται ή να μετασχηματίζουν υλικά αγαθά ή για να παράγουν υπηρεσίες που αποτελούν το αντικείμενο δραστηριότητάς της.
2. Στο λογαριασμό 12.01 παρακολουθούνται οι τεχνικές εγκαταστάσεις της οικονομικής μονάδας, δηλαδή τεχνικές κατασκευές και γενικά τεχνολογικές διευθετήσεις που γίνονται για τη μόνιμη εγκατάσταση μηχανημάτων και τη σύνδεσή τους στο παραγωγικό κύκλωμά της. Στον ίδιο λογαριασμό παρακολουθούνται και οι κάθε είδους εγκαταστάσεις της οικονομικής μονάδας, οι οποίες, χωρίς να συσχετίζονται με τα μηχανήματα, έχουν σχέση με το παραγωγικό και γενικά με το λειτουργικό κύκλωμά της (π.χ. εγκαταστάσεις θερμάνσεως, υδραυλικές και τηλεφωνικές εγκαταστάσεις ή αποθηκευτικές δεξαμενές), με την προϋπόθεση ότι δεν είναι συνδεδεμένες με τις κτιριακές εγκαταστάσεις ή είναι συνδεδεμένες με αυτές, αλλά κατά τρόπο που ο αποχωρισμός τους είναι δυνατό να συντελεστεί εύκολα και χωρίς βλάβη της ουσίας τους ή των κτιριακών εγκαταστάσεων.»

γ) Για το θέμα αυτό έχουν εκδοθεί οι κατωτέρω απόφάσεις της Ε.Λ.Τ.Ε

i ) Ε.Λ.Τ.Ε ( Αρ. Πρωτ. 751 ΕΞ /20-5-2013),
«ΘΕΜΑ: ΠΑΓΙΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ
ΕΡΩΤΗΜΑ
Ερωτάται σε ποιους λογαριασμούς του λογιστικού σχεδίου καταχωρούνται πάγια όπως πανέλες και καλώδια καθώς και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή του πάρκου όπως μπετά και άμμος.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Ο ενδεδειγμένος λογαριασμός για την περίπτωση είναι ο 12.08 «Τεχνικές Εγκαταστάσεις σε Ακίνητα Τρίτων»»

ii ) Ε.Λ.Τ.Ε (Αριθμ. Πρωτ.: 759 ΕΞ /4-10-2010):
ΘΕΜΑ: «ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΑΠΑΝΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΥΠΟΣΤΑΘΜΟΥ ΔΕΗ ΣΕ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΠΑΡΚΟ».
ΕΡΩΤΗΜΑ
Εταιρία δραστηριοποιείται στον τομέα των αναλωσίμων πηγών ενέργειας με την κατασκευή φωτοβολταϊκού πάρκου. Για την λειτουργία του πάρκου, η ΔΕΗ κατασκεύασε στο όριο του πάρκου ένα υποσταθμό προκειμένου να διοχετεύει την παραγόμενη ενέργεια στο δίκτυο της. Για την εργασία αυτή η εταιρεία κλήθηκε να συμμετάσχει στην κατασκευή με ποσό 30.000,00 €, για το οποίο η ΔΕΗ εξέδωσε τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών χρεώνοντας και τον αναλογούντα Φ.Π.Α.. Τα ερωτήματα που τίθενται είναι: (ΐ) αν μπορεί ο υποσταθμός να θεωρηθεί πάγιο στοιχείο από τη στιγμή που έγινε για αποκλειστική χρήση από το φωτοβολταϊκό πάρκο, ή με δεδομένο ότι η εταιρία απλώς συμμετέχει στην κατασκευή και δεν αποκτά την κυριότητα, πρέπει να καταχωρηθεί ως έξοδο και (ϋ) αν θεωρηθεί τελικά έξοδο, σε ποιο λογαριασμό του Λογιστικού Σχεδίου πρέπει να καταχωρηθεί προκειμένου να απεικονιστεί ορθά στα βιβλία της εταιρίας.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Με δεδομένο ότι ο υποσταθμός είναι απαραίτητος για την λειτουργία του πάρκου, το κόστος κατασκευής του προσαυξάνει την αξία του πάρκου και συνεπώς καταχωρείται ως πάγιο στοιχείο.

δ) Ένα φωτοβολταϊκό σύστημα αποτελείται από ένα ή περισσότερα πάνελ (ή πλαίσια, ή όπως λέγονται συχνά στο εμπόριο, «κρύσταλλα») φωτοβολταϊκών στοιχείων (ή «κυψελών», ή «κυττάρων»), μαζί με τις απαραίτητες συσκευές και διατάξεις για τη μετατροπή της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται στην επιθυμητή μορφή.

Τα βασικά μέρη ενός φωτοβολταϊκού συστήματος είναι τέσσερα:

Τα φωτοβολταικα πανελ, ο μετατροπέας, η μπαταρία και τα ηλεκτρικά αντικείμενα που τροφοδοτούνται από την ενέργεια (π.χ. σύνδεση στο μετρητή του δικτύου ή απευθείας με τις υποδοχές και τις συσκευές).

Άρα, μελετώντας τα ανωτέρω, κατά την άποψη μας προκύπτει ότι :
Το φωτοβολταϊκό σύστημα, πρέπει να αποσβεστεί με συντελεστή 10% και οι δαπάνες διαμορφώσεως γηπέδων ( π.χ περιφράξεις κ.λ.π) καθώς και τα πάγια στα οποία, ο αποχωρισμός τους δεν είναι δυνατόν να γίνει εύκολα και χωρίς βλάβη της ουσίας τους ( π.χ οι βάσεις στήριξης των Φ/Β ) πρέπει να αποσβεστούν με συντελεστή 4%.

2) ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ «ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΙΣΦΟΡΑΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ» ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΠΤΩΣΗ

Το θέμα αυτό, έχει να κάνει με το γενικότερο θέμα του διαχωρισμού μεταξύ λογιστικής και φορολογικής βάσης.
Για τα θέμα αυτό δείτε στον Κόμβο, τις εξής αποφάσεις : [fusion_builder_container hundred_percent=”yes” overflow=”visible”][fusion_builder_row][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=” border_size=” border_color=” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=” background_repeat=”no-repeat” padding=” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=” id=” animation_type=” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”][Δείτε εδώ] [Εδώ] [Εδώ] [Εδώ] [και εδώ].

Όσον αφορά την λογιστική απεικόνιση έχουν εκδοθεί από το Σ.Λ.Ο.Τ, οι εξής αποφάσεις:

Σ.Λ.Ο.Τ. αριθμ. πρωτ.: 699 ΕΞ 20.5.2013. Λογιστικός χειρισμός ειδικής έκτακτης εισφοράς αλληλεγγύης του ν.4093/2012
Στην οποία ορίζονται ότι : «Ερωτάται αν η έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης καταχωρείται σε υπολογαριασμό του 63 «Φόροι- Τέλη» και στο τέλος της χρήσης το 20% να μεταφερθεί στο λογαριασμό 80.00 «Γενική Εκμετάλλευση» και το υπόλοιπο 80% που θα εκπέσει τα επόμενα 4 χρόνια σε Μεταβατικό Λογαριασμό του 36.00 «Έξοδα Επομένων Χρήσεων» ή στο λογαριασμό 16.19 «Έξοδα Πολυετούς Απόσβεσης» και αν παρακολουθείται στο Μητρώο Παγίων με τη διενέργεια των σχετικών αποσβέσεων κάθε έτος.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Η έκτακτη ειδική εισφορά αλληλεγγύης του Ν.4093/2012, μπορεί να καταχωρηθεί στο λογαριασμό 63 «Φόροι- Τέλη», βαρύνει στο σύνολο της (από λογιστικής απόψεως) τα αποτελέσματα της χρήσεως που αφορά και η φορολογική της τακτοποίηση γίνεται μέσω της φορολογικής δήλωσης.»
Σ.Λ.Ο.Τ. αριθμ. πρωτ.: 326-327 ΕΞ 28.3.2013. Επίδραση Έκτακτης Ειδικής Εισφοράς Αλληλεγγύης του ν. 4093/2012 στις οικονομικές καταστάσεις
Στην οποία ορίζονται ότι : «Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, κατά τη γνώμη μας, η έκτακτη εισφορά του Ν.4093/2012 που υπολογίζεται επί των εσόδων, καταχωρείται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσεως και όχι στον Πίνακα Διάθεσης Αποτελεσμάτων.»

Επίσης από την Φορολογική Διοίκηση, έχουν εκδοθεί οι εξής αποφάσεις:

Αριθ. πρωτ.: Δ12Β 1083480 ΕΞ 22.5.2013
Διευκρινίσεις σχετικά με το χρόνο έκπτωσης της έκτακτης εισφοράς του ν.4093/2012με βάση τις διατάξεις των δύο τελευταίων εδαφίων της περ. ε’ της παρ. 1 του άρθρου 31 του ν.2238/1994
Στην οποία ορίζονται ότι : «1. Σύμφωνα με τις διατάξεις των δύο τελευταίων εδαφίων της περ. ε’ της παρ. 1 του άρθρου 31 του ν.2238/1994, οι οποίες προστέθηκαν με την παρ. 21 του άρθρου 3 του ν.4110/2013, η έκτακτη ειδική εισφορά αλληλεγγύης του ν.4093/2012εκπίπτει ισόποσα μέσα σε μια πενταετία…..4. Από τα ανωτέρω προκύπτει, ότι ως χρόνος παρακράτησης της έκτακτης εισφοράς του ν.4093/2012, προκειμένου για την εφαρμογή των δύο τελευταίων εδαφίων της περ. ε’ της παρ. 1 του άρθρου 31 του ν.2238/1994, θεωρείται, σε κάθε περίπτωση, ο χρόνος έκδοσης του τιμολογίου πώλησης της ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο εκδίδεται βάσει της εκδοθείσας εκκαθάρισης από την ΛΑΓΗΕ ΑΕ ή τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, κατά περίπτωση, επί του οποίου αναγράφεται το ποσό της έκτακτης εισφοράς, και συνεπώς με βάση το οποίο ενεργείται η παρακράτηση αυτή, χωρίς να εξετάζεται ο χρόνος εξόφλησης (ταμειακή καταβολή) αυτών.»

ΠΟΛ.1095/29.4.2013. Κοινοποίηση των διατάξεων των παραγράφων 18, 21 και 45 του άρθρου 3 του ν.4110/2013
Στην οποία ορίζονται ότι: « ……. η έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα των επιχειρήσεων σε πέντε (5) έτη πραγματοποιείται εξωλογιστικά με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος τους στην οποία υποχρεωτικά μεταφέρεται ως λογιστική διαφορά το εκάστοτε εναπομένον προς έκπτωση ποσό των επόμενων χρήσεων.»

Άρα με βάση τα ανωτέρω:

α) Ο ορθός λογιστικός χειρισμός είναι:

Η έκτακτη ειδική εισφορά αλληλεγγύης του Ν.4093/2012, πρέπει να καταχωρηθεί στο λογαριασμό 63 «Φόροι- Τέλη» και να βαρύνει στο σύνολο της (από λογιστικής απόψεως) τα αποτελέσματα της χρήσεως.

β) Ο ορθός φορολογικός χειρισμός, για την χρήση 2013 είναι:

Πρέπει να γίνει, αφενός η φορολογική αναμόρφωση κατά 4/5 της εισφοράς της τρέχουσας χρήσης και αφετέρου φορολογική αναμόρφωση (θετική για την επιχείρηση) κατά 1/5 της εισφοράς της χρήσης 2012.

---

Υπόδειγμα ενημέρωσης από τον ΛΑΓΗΕ για την έκδοση πιστωτικού τιμολογίου περιόδου 2013

[/fusion_builder_column][/fusion_builder_row][/fusion_builder_container]

Η Artion A.E. έχει ήδη υλοποιήσει τη σύσταση δεκάδων Ιδιωτικών Κεφαλαιουχικών Εταιριών (Ι.Κ.Ε.) και παράλληλα έχει αναλάβει την λογιστική και φοροτεχνική τους παρακολούθηση.

Στις εταιρείες με μορφή Ι.Κ.Ε επιβάλλονται υποχρεώσεις αυξημένης εταιρικής διαφάνειας για την προστασία, τόσο των συναλλασσομένων με την εταιρία, ιδίως των δανειστών της, όσο και των εταίρων (άρθρο 47). Για πρώτη φορά σε νομοθετικό κείμενο επιβάλλεται η υποχρέωση στην Ι.Κ.Ε. να διατηρεί ιστοσελίδα.

Η Artion A.E. αναλαμβάνει όλη τη διαδικασία σύστασης εταιρίας I.K.E. με τη συγκέντρωση και υποβολή όλων των απαραίτητων εγγράφων στις αρμόδιες υπηρεσίες. Επίσης, σε συνεργασία με τη Relay A.E. υλοποιεί την κατασκευή ιστοσελίδων σε εταιρίες Ι.Κ.Ε. Οι εργασίες κατασκευής ιστοσελίδας και η διαχείριση περιεχομένου γίνονται με βάση τα οριζόμενα από το νόμο.

Εάν ενδιαφέρεστε να ιδρύσετε μία Ι.Κ.Ε. επικοινωνήστε μαζί μας στο τηλ.+30 210 6009062 (κα Ρ. Ζαχαροπούλου)

Βασικά πλεονεκτήματα έναντι των άλλων εταιρικών μορφών

Του Γιώργου Δαλιάνη

Επιτυχή χαρακτηρίζει το Υπουργείο Ανάπτυξης, το θεσμό της Ι.Κ.Ε. (ΙΚΕ), με βάση τη διείσδυση που έχει στον Ελληνικό επιχειρηματικό κόσμο. Το 39% εταιρειών που συστήνονται είναι ΙΚΕ και υπερισχύει ακόμη και των Ο.Ε. που ακολουθούν με 32% . Ακολουθούν οι Ε.Ε. με 15%, οι Ε.Π.Ε. με 8% και οι Α.Ε. με 6%.
Αναλύοντας τα βασικά χαρακτηριστικά της νέας μορφής εταιρείας, διαπιστώνουμε τις καινοτομίες που εισάγει και πλεονεκτεί έναντι των άλλων εταιρικών μορφών.

Ίδρυση

Συστήνεται μέσω της υπηρεσίας μιας στάσης. Το καταστατικό της καταρτίζεται κατά κανόνα με ιδιωτικό συμφωνητικό. Δεν απαιτείται παράσταση Δικηγόρου και συμμετοχή Συμβολαιογράφου. Γίνεται δημοσίευση μόνο στο ΓΕΜΗ. Απαιτείται σύμπραξη Συμβολαιογράφου, όταν το επιβάλλει ειδική διάταξη του νόμου ή όταν εισφέρεται στην εταιρεία ακίνητο. Το κόστος σύστασης περιορίζεται στο ελάχιστο, γιατί δεν καταβάλλονται αμοιβές και τέλη δημοσίευσης στο ΦΕΚ Α.Ε. και Ε.Π.Ε. Το κόστος περιορίζεται μόνο, σε ένα παράβολο των 70€ .
Το κεφάλαιο επιβαρύνεται με φόρο συγκέντρωσης κεφαλαίου 1%.

Επωνυμία

Η επωνυμία σχηματίζεται, είτε από το όνομα του ενός ή περισσοτέρων εταίρων, είτε από το αντικείμενο της επιχείρησης που ασκεί. Στην επωνυμία της, πρέπει να περιέχονται σε κάθε περίπτωση ολογράφως οι λέξεις Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία ή σε συντομογραφία Ι.Κ.Ε.(ικε)
Εάν η εταιρεία είναι μονοπρόσωπη, στην επωνυμία συμπεριλαμβάνονται οι λέξεις «Μονοπρόσωπη Ι.Κ.Ε.».
Επίσης, η επωνυμία μπορεί να αποδίδεται με λατινικούς χαρακτήρες ή σε ξένη γλώσσα, ενώ το καταστατικό μπορεί να είναι και σε άλλη γλώσσα.

Διάρκεια

Η διάρκεια της εταιρείας είναι υποχρεωτικά ορισμένου χρόνου. Αν δεν ορίζεται στο καταστατικό χρόνος, η εταιρεία διαρκεί για δώδεκα (12) έτη. Ο χρόνος μπορεί να παραταθεί με απόφαση των εταίρων.

Κεφάλαιο

Στο κεφάλαιο μπορεί να συμμετέχει ένας (μονοπρόσωπη) ή πολλοί εταίροι.

Αποσυνδέεται η εταιρική μορφή από το κεφάλαιο

• Απαιτείται ελάχιστο κεφάλαιο ένα (1) ευρώ.
• Η νέα εταιρική μορφή ανταποκρίνεται και στο διαχωρισμό των λειτουργιών των εταίρων μέσα στην επιχείρηση. Είναι γνωστό ότι υπάρχουν εταίροι που εισφέρουν μετρητά, περιουσιακά στοιχεία, εταίροι που ασχολούνται με την καθημερινή δραστηριότητα (προσφορά εργασίας), εταίροι που εισφέρουν φερεγγυότητα, παρέχουν εγγυήσεις ατομικές ή εμπράγματες, εταίροι που εισφέρουν ειδικές γνώσεις και επιστημονικές ικανότητες.

Ο νέος αυτός εταιρικός τύπος, διευκολύνει τη συνεργασία και την συνύπαρξη μεταξύ των εταίρων αυτών, καθιστώντας την, κατάλληλη για οικογενειακές επιχειρήσεις, καθώς και για επιχειρήσεις και συνεργασίες νέων επιχειρηματιών.

Προς κατανόηση παραθέτουμε ένα παράδειγμα
Τέσσερις εταίροι συμμετέχουν στο κεφάλαιο της ΙΚΕ έκαστος με ποσοστό 25%. Ο εταίρος Α εισφέρει μετρητά, ο Β την προσωπική του εργασία για ένα συγκεκριμένο χρόνο, ο Γ εισφέρει ειδικές γνώσεις, που είναι απαραίτητες για τη λειτουργία της εταιρείας και ο Δ τη φερεγγυότητα απέναντι στο τραπεζικό σύστημα και τους πιστωτές και την προσωπική ή εμπράγματη εγγύηση.
Σημειώνεται πως το 25% του εταιρικού κεφαλαίου πρέπει υποχρεωτικά να είναι μετρητά και ότι η αποτίμηση των εισφορών γίνεται από τους ίδιους τους εταίρους.

Έδρα

Η ΙΚΕ έχει έδρα το Δήμο, που ορίζεται στο καταστατικό. Υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς της έδρας σε άλλο κράτος μέλος. Επίσης, η ικε διέπεται από το Ελληνικό δίκαιο, εφόσον είναι καταχωρημένη στο ΓΕΜΗ, ακόμη και αν η καταστατική έδρα βρίσκεται στο εξωτερικό. Επομένως, έχει τη δυνατότητα το κέντρο διοίκησής της να βρίσκεται σε άλλο κράτος πέραν της Ελλάδος και να ιδρύει δευτερεύουσες εγκαταστάσεις στο εσωτερικό ή την αλλοδαπή.

Προστασία εταίρων

Έχει τα πλεονεκτήματα των κεφαλαιουχικών εταιρειών Α.Ε. και Ε.Π.Ε. (ΕΠΕ) Η ευθύνη των εταίρων περιορίζεται στο ποσό της εισφοράς τους στο κεφάλαιο και δεν επεκτείνεται στην ατομική τους περιουσία.

Διαχείριση και εκπροσώπηση

Όργανα της εταιρείας είναι η συνέλευση των εταίρων και ο/οι διαχειριστής/ες.
Ο διαχειριστής μπορεί να μην είναι εταίρος. Για την ενίσχυση της ευελιξίας της παρέχεται από τον νόμο ή δυνατότητα λήψης αποφάσεων των εταίρων, τόσο εντός, όσο και εκτός συνέλευσης. Η συνέλευση συγκαλείται από τον διαχειριστή οκτώ (8) ημέρες πριν από την πραγματοποίησή της και οι εταίροι ενημερώνονται ακόμη και μέσω email. Η συνέλευση μπορεί να πραγματοποιηθεί και από απόσταση μέσω τηλεδιάσκεψης.
Οι διαχειριστές ευθύνονται προσωπικά, αστικά και ποινικά απέναντι σε φορολογικούς και ασφαλιστικούς φορείς. Δυστυχώς διατηρείται και σε αυτήν την περίπτωση το αντιεπενδυτικό κλίμα που επιβάλλει το Ελληνικό Δημόσιο.
Οι ΙΚΕ υποχρεούνται στην τήρηση βιβλίου εταίρων και ενιαίο βιβλίο πρακτικών συνελεύσεων και διαχείρισης. Τα βιβλία είναι αθεώρητα και δύναται να τηρούνται σε ηλεκτρονική μορφή.

Δημοσιότητα – δημοσιεύσεις

Απαραίτητη προϋπόθεση κατά τη σύσταση είναι η ύπαρξη ιστοσελίδας (site), και όλες οι δημοσιεύσεις γίνονται σε αυτή και στο ΓΕΜΗ, τόσο κατά τη σύσταση, όσο και κατά τη λειτουργία της εταιρείας. Μεταβολές και λοιπές δημοσιεύσεις έπαψαν να δημοσιεύονται στο ΦΕΚ και οι ισολογισμοί δημοσιεύονται μόνο στην ιστοσελίδα. Η ύπαρξη ιστοσελίδας και οι πληροφορίες, που αναρτώνται σε αυτήν, ενισχύει την εταιρική διαφάνεια και κατ’ επέκταση συνδράμει στην ασφάλεια των συναλλαγών και την προστασία των συναλλασσομένων.

Λογιστική παρακολούθηση

Τηρεί υποχρεωτικά διπλογραφικά βιβλία (Γ’ Κατηγορίας) , όπως οι Α.Ε. και Ε.Π.Ε. (τήρηση βιβλίου ταμείου, σύνταξη Ισολογισμού), ως αντιστάθμισμα για την περιορισμένη ευθύνη των προσώπων, που συμμετέχουν σε αυτές, με το να υπάρχει η μέγιστη διαφάνεια στις οικονομικές συναλλαγές, η οποία επιτυγχάνεται με το διπλογραφικό σύστημα.

Φορολογία

Ισχύει το ίδιο φορολογικό καθεστώς με τις Α.Ε. και Ε.Π.Ε. Φορολογία κερδών με συντελεστή 26% και φόρο μερισμάτων 10%. Η αμοιβή του διαχειριστή φορολογείται ως εισόδημα μισθωτής εργασίας.
Πριν τη διανομή αφαιρείται το 1/20 για σχηματισμό τακτικού αποθεματικού.

Μετασχηματισμός – συγχωνεύσεις

Και στην περίπτωση των ΙΚΕ έχουν ισχύ οι διατάξεις των αναπτυξιακών νόμων 1297/72 και 2166/93. Μπορεί να μετατραπεί κοινωνία σε ΙΚΕ, να συγχωνευθούν ατομικές επιχειρήσεις και να ιδρύσουν νέα ΙΚΕ, μετατροπή Ο.Ε., Ε.Ε., Ε.Π.Ε. σε ΙΚΕ
Δεν γίνεται μετατροπή Α.Ε. σε ΙΚΕ ή συγχώνευση Α.Ε. σε ΙΚΕ, γιατί ο αναπτυξιακός νόμος επιτρέπει τη μεταβολή των νομικών προσώπων και την ίδρυση μεγαλυτέρων εταιρειών και για το λόγο αυτό δεν μπορεί μια Α.Ε. να μετατραπεί σε μικρότερη εταιρεία.

ΟΑΕΕ

Ίσως το σημαντικότερο συγκριτικό πλεονέκτημα της ΙΚΕ σε σχέση με τους παρεμφερείς εταιρικούς τύπους είναι η μη υποχρεωτική ασφάλιση στον ΟΑΕΕ όλων των εταίρων, αλλά μόνο του διαχειριστή και του μοναδικού εταίρου (εφόσον είναι μονοπρόσωπη) .

Συμπέρασμα

Η ΙΚΕ ήρθε για να αντικαταστήσει μακροπρόθεσμα την Ε.Π.Ε. και παράλληλα να αποτελέσει τον ενδιάμεσο εταιρικό τύπο μεταξύ Ο.Ε., Ε.Ε. και Ανώνυμης Εταιρείας, μία εταιρεία που συστήνεται και λειτουργεί με το μικρότερο δυνατό κόστος. Η ΙΚΕ αποτελεί σε κάθε περίπτωση ένα νέο εταιρικό τύπο και όσα πλεονεκτήματα ή μειονεκτήματα έχει ή υπόσχεται ,θα πρέπει να δοκιμαστούν στην πράξη και ιδιαίτερα όταν κριθούν από τα Ελληνικά Δικαστήρια οι διαφωνίες και οι αντιδικίες, που θα προκύψουν στην ερμηνεία των διατάξεων.

Σημαντική επισήμανση

Τα σοβαρά πλεονεκτήματα τα οποία προκύπτουν, κατά τη σύσταση αλλά και τη λειτουργία των Ι.Κ.Ε., τείνουν να εξανεμιστούν γιατί η λειτουργία του ΓΕΜΗ είναι επιεικώς απαράδεκτη. Παρατηρείται καθυστέρηση στη σύσταση των εταιρειών και πολύμηνη καθυστέρηση στις ανακοινώσεις, όχι μόνο των Ι.Κ.Ε., αλλά και των άλλων νομικών μορφών. Γυρίσαμε το χρόνο πολλά χρόνια πίσω, τότε που για ένα πιστοποιητικό από τη διεύθυνση εμπορίου περιμέναμε αρκετούς μήνες. Σήμερα το ΓΕΜΗ στην Αθήνα έχει χρόνο αναμονής περισσότερο του έτους και εξακολουθεί μεγαλώνει.

ARTION Φορολογικές Λογιστικές Συμβουλευτικές Λογιστικό Γραφείο

Του Γιώργου Δαλιάνη

Η προχειρότητα, με την οποία επιτελεί το νομοθετικό έργο της η βουλή, φαίνεται να μην έχει τέλος. Από τον Ιούλιο του 2013, οπότε και ψηφίσθηκαν δύο βασικοί νόμοι, ο Ν.4172 και Ν.4174 και πριν ουσιαστικά εφαρμοστούν στο σύνολό τους, αρκετές από τις διατάξεις τους έχουν ήδη τροποποιηθεί ή ακόμα και καταργηθεί. Στο τρίμηνο ισχύος τους, αντί να φέρουν την περίφημη απλοποίηση της φορολογίας δημιούργησαν τελικά μεγάλη αναστάτωση, λόγω ουσιωδών ελλείψεων που τους καθιστούσαν σε πολλά σημεία ανεφάρμοστους.

Τρανά παραδείγματα, χωρίς να είναι τα μόνα, ο φόρος υπεραξίας μεταβίβασης ακινήτων, ο φόρος επί των δικαιωμάτων (royalties) αλλά και η διενέργεια παρακράτησης φόρου επί αόριστα περιγραφόμενων υπηρεσιών. Το ίδιο το Ελληνικό Δημόσιο στερήθηκε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ από την αδυναμία σύνταξης συμβολαίων μεταβίβασης ακινήτων, ενώ παράλληλα συνέβαλε στην περαιτέρω μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας και κατά συνέπεια στην αύξηση της ανεργίας.

Οι τροποποιήσεις που επέφερε το πρόσφατα ψηφισθέν πολυνομοσχέδιο και πάλι δεν καλύπτουν όλες τις ασάφειες των διατάξεων που περιέχονται στους προαναφερόμενους νόμους. Είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι στους προσεχείς μήνες θα ψηφισθούν νέοι νόμοι, για να μπαλώσουν τα υπάρχοντα κενά. Το απλό και σταθερό φορολογικό καθεστώς για μια ακόμη φορά, ρίχνεται δυστυχώς στις καλένδες. Νόμοι γραμμένοι στο γόνατο και ψηφισμένοι ύστερα από τα πολύωρα trashtvshows που λαμβάνουν χώρα στο εθνικό μας κοινοβούλιο μετά το μεσονύκτιο, μάλλον δικαιώνουν τη λαϊκή ρήση «της νύκτας τα καμώματα τα βλέπει η ημέρα και γελάει». Το τελευταίο χρονικό διάστημα η πολυνομία και η ανυπαρξία εφαρμοστικών εγκυκλίων έχει δημιουργήσει κλίμα δυσπιστίας μεταξύ ελεγκτικού μηχανισμού και φορολογουμένων. Παρατηρείται επίσης, λανθασμένη ερμηνεία των φορολογικών διατάξεων και πολλοί ελεγκτές, μάλλον θα κληθούν να δώσουν εξηγήσεις για υπερβάλλων ζήλο και παράβαση καθήκοντος.

Στο παρόν κείμενο θα καταγράψουμε επιγραμματικά τις βασικότερες αλλαγές στο φορολογικό πλαίσιο, βάσει του νέου πολυνομοσχεδίου.

Αλλαγές στο Κώδικα Φορολογίας εισοδήματος (Κ.Φ.Ε) ν.4172

Άρθρο 12. Διόρθωση της ρύθμισης για τα «μπλοκάκια». Ως προσδιοριστικός όρος για την ύπαρξη εργασιακής σχέσης για τους σκοπούς του Κ.Φ.Ε., απαλείφεται ο περιορισμός διενέργειας επαγγελματικών δαπανών ύψους έως 9.250€, ενώ προστίθεται όρος να διαφέρει η επαγγελματική εγκατάσταση από την κατοικία του φυσικού προσώπου.

Άρθρο 24. Τροποποιείται το άρθρο περί φορολογικών αποσβέσεων που αφορούν τις συμβάσεις μίσθωσης.

Άρθρο 32. Εξαιρούνται από τα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, οι δωρεές και χορηγίες προς κοινωφελή ιδρύματα.

Άρθρο 41. Τροποποιούνται και αναμορφώνονται ριζικά οι διατάξεις που αφορούν τη μεταβίβαση ακινήτων. Από το φόρο υπεραξίας ακινήτων εξαιρούνται τα ακίνητα που αποκτήθηκαν πριν το έτος 1995. Επίσης υπάρχουν σημαντικές αλλαγές στο τρόπο υπολογισμού της αξίας κτήσης και της μείωσης της αξίας σε συνδυασμό με τα έτη διακράτησης. Καθορίζεται αφορολόγητο 25.000 €, εφόσον ο φορολογούμενος διακράτησε το ακίνητο για πέντε τουλάχιστον έτη.

Άρθρο 42. Εξαιρούνται από το φόρο υπεραξίας μεταβίβασης οι εισηγμένες στο χρηματιστήριο μετοχές, εφόσον έχουν αποκτηθεί μετά την 1.1.2009 και ο μεταβιβάζων δεν κατέχει μετοχές άνω του 0,5 % του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας.

Άρθρο 47. Προβλέπεται η απαλλαγή από το φόρο της υπεραξίας που αποκτούν από την μεταβίβαση ομολογιακών δανείων και εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου, νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και δεν διατηρούν στην Ελλάδα μόνιμη εγκατάσταση.

Άρθρο 62. Τα νομικά πρόσωπα ή οι νομικές οντότητες που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας ή έχουν μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα και λαμβάνουν αμοιβές για δικαιώματα (royalties ) δεν υπόκεινται σε παρακράτηση.

Άρθρο 64. Για τις αμοιβές που εισπράττονται από τον εργολήπτες κατασκευής κάθε είδους τεχνικών έργων και ενοικιαστών δημοσίων, δημοτικών και κοινοτικών ή λιμενικών προσόδων ο συντελεστής είναι 3% επί της αξίαςτου υπό κατασκευή έργου ή μισθώματος, ανεξαρτήτως αν ο λήπτης της αμοιβής είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα. Επίσης στο ίδιο άρθρο προβλέπεται απαλλαγή από την υποχρέωση παρακράτησης για ποσά μικρότερα των 300 ευρώ.

Άρθρο 72. Φορολογία αποθεματικών υπό διαμόρφωση.
Στη παράγραφο 31 του άρθρου αυτού ορίζεται ρητά ότι «Ειδικά για τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν από 1.1.2013 έως 31.12.2013 εξακολουθούν να ισχύουν οι διατάξεις της παρ.7 του άρθρου 4 του ν.2238 / 94 και οι εκδοθείσες κατά εξουσιοδότηση αυτού υπουργικές αποφάσεις». Δηλαδή, εισοδήματα από την εκμίσθωση ακινήτων και από τόκους δανείων που θεωρούνται ότι έχουν αποκτηθεί κατά τις διατάξεις του παρόντος και τα οποία αποδεδειγμένα δεν έχουν εισπραχθεί από το δικαιούχο, επιτρέπεται να μη συνυπολογίζονται στο συνολικό καθαρό εισόδημα του, εφόσον εκχωρηθούν στο Δημόσιο χωρίς αντάλλαγμα.

Αλλαγές στο Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ΚΦΔ) Ν.4174/2013

Άρθρο 54. Περιορισμός του προστίμου στα 250€ από 1.000€ (απλογραφικά βιβλία) και στα 500€ από 2.500€ (διπλογραφικά βιβλία) σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής φορολογικής δήλωσης, δήλωσης παρακράτησης φόρου, μη άμεσης παροχής πληροφοριών ή στοιχείων σε αίτημα της Φορολογικής Αρχής, μη γνωστοποίησης στη Φορολογική Διοίκηση του φορολογικού εκπροσώπου και μη έκδοσης ή ανακριβούς έκδοσης απόδειξης λιανικής πώλησης ή επαγγελματικών στοιχείων. Στην περίπτωση ανακριβούς ή μη έκδοσης φορολογικών στοιχείων τίθεται ανώτατο πρόστιμο 30.000€ ανά φορολογικό έλεγχο.
Σε περίπτωση εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης ΦΠΑ ή δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, δεν επιβάλλονται τα ανωτέρω πρόστιμα εφόσον είχε υποβληθεί εγκαίρως η αρχική δήλωση.
Σε περίπτωση διαπίστωσης, στο πλαίσιο ελέγχου, εκ νέου διάπραξης της ίδιας παράβασης, εντός πενταετίας από την έκδοση της αρχικής πράξης, τα σύμφωνα με τον Κώδικα πρόστιμα επιβάλλονται στο διπλάσιο και, στην περίπτωση κάθε επόμενης ίδιας παράβασης, στο τετραπλάσιο του αρχικώς επιβληθέντος προστίμου.

Άρθρο 59. Σε περίπτωση που ο υπόχρεος απόδοσης παρακρατηθέντος φόρου, δεν απέδωσε το φόρο αυτόν εντός της νόμιμης προθεσμίας προς πληρωμή, υπόκειται σε πρόστιμο ίσο με το ποσό του φόρου που δεν αποδόθηκε. Η προηγούμενη διάταξη όριζε επιβολή του προστίμου και πλέον καθίσταται σαφές ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν είναι αναγκαία η τήρηση ιδιαίτερης διοικητικής διαδικασίας.

Άρθρο 62. Εφόσον, για την ίδια παράβαση, επιβάλλονται, σύμφωνα με τον Κώδικα, περισσότερα πρόστιμα, υπερισχύει η διάταξη που προβλέπει το μεγαλύτερο πρόστιμο.

Αλλαγές στον Φ.Π.Α

Άρθρο 38. Οι αγρότες φυσικά πρόσωπα που δεν ασκούν άλλη δραστηριότητα για την οποία υποχρεούνται στην τήρηση βιβλίων και έκδοση στοιχείων, σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία, υποβάλλουν μόνο εκκαθαριστική δήλωση ΦΠΑ.
Στο σημείο αυτό δεν μπορούμε να μην σχολιάσουμε, ότι η ανωτέρω διάταξη εφόσον υπάρχει απαλλαγή από την τήρηση βιβλίων, μάλλον είναι ανεφάρμοστη στην πράξη.

Αλλαγές στον Κώδικα Είσπραξης Δημόσιων Εσόδων

Άρθρο 9. Αμελείται η κατάσχεση ακινήτων καθώς και η κατάσχεση κινητών στα χέρια του οφειλέτη, εφόσον το συνολικό ύψος του χρέους υπολείπεται των πεντακοσίων (500) ευρώ, από 300 ευρώ που ήταν. Κατασχέσεις που έχουν επιβληθεί μέχρι την προηγούμενη ημέρα ισχύος των διατάξεων αυτών, σε βάρος οφειλετών, για συνολικές οφειλές μικρότερες του ανωτέρω ποσού, αίρονται μετά από αίτηση τους.

Άρθρο 9. Δεν χωρεί κατάσχεση μισθών, συντάξεων και ασφαλιστικών βοηθημάτων, που καταβάλλονται περιοδικά, εφόσον το ποσό αυτών μηνιαίως είναι μικρότερο των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ, από 1.000 ευρώ που ήταν, στις περιπτώσεις δε που υπερβαίνει το ποσό αυτό, επιτρέπεται η κατάσχεση επί του 1/4 αυτών, το εναπομένον όμως ποσό δεν μπορεί να είναι κατώτερο των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ. Κατασχέσεις που έχουν επιβληθεί, μέχρι την προηγούμενη ημέρα ισχύος των διατάξεων αυτών, σε βάρος των οφειλετών που υπάγονται στην ανωτέρω περίπτωση, περιορίζονται μετά από αίτηση τους.

ARTION Φορολογικές Λογιστικές Συμβουλευτικές Λογιστικό Γραφείο

Του Γιώργου Δαλιάνη,
με τη συνεργασία του Διονύση Σαμόλη (Partner και Διευθυντή Εργατικού Τμήματος της ARTION Α.Ε.)

Οι αλλαγές που συντελούνται στο φορολογικό σύστημα δεν έχουν αφήσει ανεπηρέαστες και τις οικοδομικές επιχειρήσεις. Η τελευταία μεταβολή που έχει επέλθει, είναι η κατάργηση του τεκμαρτού υπολογισμού των κερδών των οικοδομικών επιχειρήσεων με απλογραφικά βιβλία (Ο.Ε., Ε.Ε.). Ακολούθως περιγράφονται οι αλλαγές σε όλα τα φορολογικά αντικείμενα, οι πρόσθετες υποχρεώσεις αλλά και οι ασάφειες που αυτές προκαλούν.

Κατάργηση της ειδικής απαλλαγής από την τήρηση διπλογραφικών βιβλίων

Μετά την έναρξη ισχύς του ΚΦΑΣ (01/01/2013) και οι οικοδομικές επιχειρήσεις εντάσσονται στον γενικό κανόνα που θέτει τον κύκλο εργασιών του 1.500.000€ ως κριτήριο για την ένταξη στα διπλογραφικά βιβλία (Ν.4093/12, άρθρο 4, παρ.5). Όσες από αυτές, λοιπόν, την 31η Δεκεμβρίου του 2012 είχαν πωλήσεις μεγαλύτερες του 1.500.000€, έπρεπε να τηρήσουν διπλογραφικά βιβλία για το έτος 2013. Εφόσον και κατά το έτος 2013 ο κύκλος εργασιών τους ξεπέρασε ξανά το 1.500.000€, εξακολουθούν και για τη χρήση 2014 να τηρούν διπλογραφικά βιβλία.

Μεταβολές στην υποχρέωση πραγματοποίησης απογραφής λόγω των αλλαγών στα τηρούμενα βιβλία

Η υποχρέωση τήρησης διπλογραφικών βιβλίων οδηγεί στην ανάγκη κατάρτισης απογραφής όλων των στοιχείων του ισολογισμού (απαιτήσεις και υποχρεώσεις) και βέβαια των αποθεμάτων των οικοδομικών επιχείρησης. Κατά συνέπεια οι οικοδομικές επιχειρήσεις, που κατά τη χρήση 2013 είχαν λόγω κύκλου εργασιών υποχρέωση τήρησης διπλογραφικών βιβλίων, την 01η Ιανουαρίου του 2013, έπρεπε να πραγματοποιήσουν απογραφή των απούλητων οικοδομών τους. Η απογραφή αυτή γίνεται βάση των γενικών κανόνων αποτίμησης αποθεμάτων που ορίζει το ΕΓΛΣ. Για τις οικοδομές, που υπάγονται στο καθεστώς ΦΠΑ, η αποτίμηση θα προκύψει εύκολα από το «Βιβλίο Κοστολογίου» οικοδομής, που υποχρεωτικά τηρούν οι επιχειρήσεις για κάθε μια από αυτές.

Εφόσον, η οικοδομική επιχείρηση δεν έχει υποχρέωση τήρησης διπλογραφικών βιβλίων (πωλήσεις μικρότερες του 1.500.000€ κατά την προηγούμενη χρήση), δεν έχει και υποχρέωση κατάρτισης απογραφής έναρξης, δεδομένου ότι η υποχρέωση απογραφής για τις οικοδομικές επιχειρήσεις δεν προκύπτει από τον ισχύον ΚΦΑΣ. Αντίθετα, εξακολουθεί να ισχύει και για την 31η Δεκεμβρίου του 2013, η απαλλαγή της υποχρέωσης σύνταξης απογραφής (ΠΟΛ. 1134/04), όπως ρητά αναφέρεται στην παρ. 3 της ΠΟΛ.1023/14.

Μεταβολές στη φορολογία εισοδήματος

Για τη χρήση που λήγει την 31.12.2013 οι οικοδομικές επιχειρήσεις που τηρούν διπλογραφικά βιβλία, (Α.Ε., ΕΠΕ, και εταιρείες ΟΕ, ΕΕ, κοινοπραξίες, ατομικές με τζίρο άνω του 1.500.000€) θα φορολογηθούν βάσει του προκύπτοντος λογιστικού αποτελέσματος. Για πωλήσεις ημιτελών ιδιοκτησιών θα εφαρμοστούν οι διατάξεις , προϋπολογιστικής φορολόγησης (συνδυασμός του λογιστικού και τεκμαρτού υπολογισμού αποτελέσματος με συντελεστή 20%). Εξακολουθούν δηλαδή, να έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 34 του Ν.2238/94. Επίσης, όσες τηρούσαν απλογραφικά βιβλία, η φορολόγησή τους για τη χρήση 2013 θα γίνει, για τελευταία φορά, με τεκμαρτό τρόπο κατά εφαρμογή του άρθρου 34 του Ν.2238/94.

Από τη χρήση που αρχίζει από 1.1.2014 και για τις μετέπειτα χρήσεις θα ισχύουν τα ακόλουθα.

Διπλογραφικά βιβλία

Βάσει λογιστικού προσδιορισμού με εξαίρεση (ειδικός προϋπολογισμός κερδών) στην πώληση ημιτελών ιδιοκτησιών.

Απλογραφικά βιβλία

α) Επιχειρήσεις που πωλούν ιδιοκτησίες, των οποίων η οικοδομική άδεια έχει εκδοθεί πριν την 1.1.2006, θα συνεχίσουν να υπολογίζουν τα κέρδη τους τεκμαρτά με συντελεστή καθαρού κέρδους 20% επί των ακαθαρίστων εσόδων.

β) Επιχειρήσεις που πωλούν ιδιοκτησίες των οποίων η οικοδομική άδεια έχει εκδοθεί μετά την 1.1.2006 (υπάγονται στις διατάξεις ΦΠΑ), τα κέρδη τους θα προκύψουν με λογιστικό προσδιορισμό και στην περίπτωση αυτή θα ισχύει ο προαναφερθείς περιορισμός πώλησης των ημιτελών ιδιοκτησιών.

γ) Τέλος, οι επιχειρήσεις που πωλούν ιδιοκτησίες, που οι άδειες έχουν εκδοθεί και πριν και μετά την 1.1.2006, θα υπάρξει μικτός τρόπος υπολογισμού των κερδών. Τεκμαρτός για τις πριν την 1.1.2006 και λογιστικός υπολογισμός για τις μετά την 1.1.2006. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο τελευταίος φορολογικός νόμος στις μεταβατικές τους διατάξεις (ν.4172/13, άρθρο 72, παρ. 24), προβλέπει τον λογιστικό υπολογισμό των κερδών μόνο για τις «νέες» οικοδομές, χωρίς να κάνει αναφορά στον τρόπο υπολογισμού των κερδών των «παλαιών».

Η ανάγκη λογιστικού υπολογισμού του αποτελέσματος για τη χρήση 2014 στις οικοδομικές επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία, οδηγεί σε ένα πρόσθετο πρόβλημα που σχετίζεται με την απογραφή έναρξης της χρήσης αυτής (01/01/2014). Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, βάση του ΚΦΑΣ δεν υπάρχει υποχρέωση απογραφής των αποθεμάτων για τις οικοδομικές επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία. Το παραπάνω κενό καθιστά απαραίτητη την έκδοση εγκυκλίου από το Υπουργείο Οικονομικών, που θα ξεκαθαρίζει τον τρόπο αποτύπωσης του αρχικού αποθέματος της 1ης Ιανουαρίου 2014 των οικοδομών, ώστε το κόστος τους να ληφθεί υπόψη κατά τον υπολογισμό του φορολογικού αποτελέσματος της χρήσης 2014. Πιστεύουμε ότι το αρχικό και το τελικό απόθεμα θα είναι αυτό που προκύπτει από το βιβλίο παραγωγής και κοστολογίου, που τηρούν οι οικοδομικές επιχειρήσεις.

Λοιπές αλλαγές και επισημάνσεις

Πρέπει να επισημανθεί ότι εξακολουθεί να υφίσταται η υποχρέωση θεώρησης του «Βιβλίου Κοστολογίου» οικοδομής, αλλά και του «Στοιχείου Παράδοσης Κτισμάτων», που υποχρεωτικά τηρούν και εκδίδουν αντίστοιχα οι επιχειρήσεις για τις υπαγόμενες στο ΦΠΑ οικοδομές. Αυτό ισχύει διότι η υποχρέωση τήρησής τους προκύπτει από τον Κώδικα ΦΠΑ (άρθρο 6 του Ν.2859) και όχι από τον ΚΦΑΣ, που προβλέπει την κατάργηση της θεώρησης των βιβλίων και στοιχείων από την 01/01/2014.

Μεταβολές στο ΦΠΑ οικοδομικών επιχειρήσεων

Μια σημαντική αλλαγή, που έδωσε μικρή ανάσα ρευστότητας, στις οικοδομικές επιχειρήσεις, είναι η δοθείσα παράταση ως το τέλος του 2014 της υποχρέωσης των οικοδομικών επιχειρήσεων, να αποδώσουν το ΦΠΑ που αντιστοιχεί στις ολοκληρωμένες έως και το 2010 απούλητες οικοδομές. Η αλλαγή αυτή προέκυψε από το άρθρο 58 του ν.4223/13 κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, μεταφέροντας για ένα ακόμη έτος τη σχετική προθεσμία, που έληγε στο τέλος του 2013.

Τέλος, με την εφαρμογή του ΚΦΑΣ (01/01/2013) καταργήθηκε η απαλλαγή των οικοδομικών επιχειρήσεων από την υποχρέωση τήρησης του βιβλίου αποθήκης. Έτσι και οι εταιρείες αυτές υποχρεούνται στην τήρηση του λογαριασμού 94 (βιβλίο αποθήκης), εφόσον τα ακαθάριστα έσοδά του κατά την προηγούμενη διαχειριστική του περίοδο υπερέβησαν το ποσό των 5.000.000€

Σημαντική σημείωση

Δεν υπάρχει φόρος υπεραξίας κατά μεταβίβαση ακινήτων που πωλούν οι οικοδομικές επιχειρήσεις. Η φορολογία αυτή επιβάλλεται στις αγοραπωλησίες μεταξύ ιδιωτών. (Ν.4172 άρθρο 41 παρ.1)

Όλες οι παραπάνω αλλαγές που έχουν οριστικοποιηθεί , αλλά και αυτές που ακόμη αναμένουμε, οδηγούν για μια ακόμη φορά το καθεστώς που διέπει τη φορολόγηση των οικοδομικών επιχειρήσεων στην πολυπλοκότητα και την ασάφεια. Τόσο οι επιχειρηματίες, όσο και οι φοροτεχνικοί, που ασχολούμαστε με τα παραπάνω θέματα ελπίζουμε κάποτε οι εξαγγελίες για απλοποίηση του φορολογικού συστήματος να γίνουν πράξη με απλούς νόμους και σαφείς εφαρμοστικές διατάξεις.

ARTION Φορολογικές Λογιστικές Συμβουλευτικές Λογιστικό Γραφείο

Του Γιώργου Δαλιάνη,
με τη συνεργασία της Νάνσυ Καλλιανιώτη, partner στην ARTION Α.Ε.

Ο νέος Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος ν.4172 άρθρο 23 περίπτωση β που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2014 προβλέπει ότι δεν εκπίπτει «κάθε είδους δαπάνη που αφορά σε αγορά αγαθών ή λήψη υπηρεσιών αξίας άνω των 500€, εφόσον η τμηματική ή ολική εξόφληση δεν έγινε με την χρήση τραπεζικού μέσου πληρωμής».

Συνεπώς από την 01/01/2014 και μετά, κάθε δαπάνη που αφορά σε αγορά αγαθών ή λήψη υπηρεσιών συνολικής αξίας, συμπεριλαμβανομένου και του ΦΠΑ, άνω των 500€, εκπίπτει φορολογικά κατά τον προσδιορισμό του κέρδους από επιχειρηματική δραστηριότητα, εφόσον η ολική ή τμηματική εξόφλησή του γίνει μέσω τραπεζικού μέσου πληρωμής δηλαδή κατάθεση ή μεταφορά σε τραπεζικό λογαριασμό, εξόφληση με τραπεζική επιταγή ή συναλλαγματική.

Παραμένει όμως σε ισχύ η διάταξη του Κ.Φ.Α.Σ. που προβλέπει:

«Για την απόδειξη της συναλλαγής από το λήπτη φορολογικού στοιχείου, που αφορά αγορά αγαθών ή λήψη υπηρεσιών αξίας τριών χιλιάδων (3.000€) ευρώ και άνω, απαιτείται η τμηματική ή ολική εξόφληση να γίνεται μέσω τραπεζικού λογαριασμού ή με επιταγή έκδοσης του λήπτη του στοιχείου. Σε περίπτωση εκχώρησης επιταγών τρίτων εκδίδεται άμεσα λογιστική απόδειξη εκχώρησης αξιόγραφων, στην οποία αναγράφονται τα στοιχεία των εκχωρούμενων επιταγών.

Με επιταγή του αγοραστή ή με κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό αποκλειστικά και μόνο εξοφλούνται επίσης, μερικά ή ολικά, και τα φορολογικά στοιχεία αξίας τριών χιλιάδων (3.000€) ευρώ και άνω, που αφορούν αγορές αγροτικών προϊόντων από πρόσωπο που παράγει τα προϊόντα αυτά, καθώς επίσης και το ποσό που αποδίδεται από τον αντιπρόσωπο στον εντολέα, επίσης πρόσωπο που παράγει τα ως άνω αγροτικά προϊόντα, για τις διενεργηθείσες πωλήσεις των προϊόντων αυτών, για λογαριασμό του, με βάση την εκκαθάριση της παραγράφου 7 του άρθρου 6, μετά την αφαίρεση της δικαιούμενης προμήθειας.

Φορολογικά στοιχεία, που εκδίδονται από επιτηδευματίες για πώληση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών σε ιδιώτες άνω των 1.500,00€ , εξοφλούνται με τη χρήση τραπεζικού μέσου πληρωμής δηλαδή μέσω τραπεζικού λογαριασμού, με επιταγή ή κάρτα του ιδιώτη.
Για μια ακόμη φορά αλληλοσυγκροούμενες διατάξεις.

Πρέπει το Υπουργείο να πάρει άμεσα θέση. Δεν μπορεί η ίδια παράβαση να επισύρει δύο διαφορετικές ποινές.

– Αμοιβαίες ανταπαιτήσεις :
Για την εφαρμογή των άνω διατάξεων για τους αντισυμβαλλόμενους, που είναι ταυτόχρονα πελάτης και προμηθευτής (δηλαδή και οι δύο είναι λήπτες φορολογικών στοιχείων) από 01/01/2013 επιτρέπεται ο συμψηφισμός αμοιβαίων ανταπαιτήσεων μεταξύ των. Οι διατάξεις αυτές δεν έχουν τροποποιηθεί και ισχύουν κανονικά έως σήμερα.

– Συνεπώς από 01/01/2014 και μετά:
Κάθε δαπάνη με ποσό συναλλαγής άνω των 500 € αν δεν εξοφληθεί με χρήση τραπεζικού μέσου δεν αναγνωρίζεται και αναμορφώνεται φορολογικά. Η ευθύνη εφαρμογής της διάταξης και της αναμόρφωσης περνά στους λογιστές.
Κάθε δαπάνη με ποσό συναλλαγής άνω των 3.000€ αν δεν εξοφληθεί με χρήση τραπεζικού μέσου, εκτός από την φορολογική αναμόρφωση επισύρει και ένα αυτοτελές πρόστιμο ανάλογο με την κατηγορία των βιβλίων .
Κάθε φορολογικό στοιχείο που εκδίδεται σε ιδιώτη άνω των 1.500€, αν δεν εξοφληθεί μέσω τραπεζικού μέσου επισύρει ένα αυτοτελές πρόστιμο ανάλογο με την κατηγορία των βιβλίων .

ARTION Φορολογικές Λογιστικές Συμβουλευτικές Λογιστικό Γραφείο

Ασημάκης Γιώργος,
Φοροτεχνικός σύμβουλος ,

Μέλος Δ.Σ. « Ωρίων Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές Α.Ε.»

Ο νόμος 4172/2013, αποτελεί τον νέο Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, επιφέροντας ριζικές αλλαγές στη φορολόγηση των φυσικών και νομικών προσώπων.

Το παρόν άρθρο επικεντρώνεται στην αλλαγή του τρόπου φορολογικής αντιμετώπισης των δοσοληψιών των οικονομικών μονάδων με τον επιχειρηματία, τους εταίρους, τους διαχειριστές, τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και τους διευθυντές, ανάλογα με την νομική μορφή της εταιρείας. Αναφερόμαστε στους δοσοληπτικούς λογαριασμούς, οι οποίοι απεικονίζονται στα λογιστικά βιβλία των εταιρειών που τηρούν διπλογραφικό σύστημα, είτε στους ομότιτλους λογαριασμούς των απαιτήσεων είτε στους λογαριασμούς των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων προς εταίρους, είτε παρατύπως σε οποιονδήποτε άλλο λογαριασμό όπως για παράδειγμα στους λογαριασμούς διαχειρίσεως προκαταβολών κλπ.

Η έως πρότινος αντιμετώπιση των συγκεκριμένων δοσοληψιών, ακολουθούσε τη λογική των εγκυκλίων, που παρείχαν οδηγίες σχετικά με τη διενέργεια φορολογικών ελέγχων, όπως για παράδειγμα η ΠΟΛ.1087/16.5.2005 ή και η πιο πρόσφατη ΠΟΛ.1162/27.7.2011, βάσει των οποίων:

«επί βιβλίων Γ΄ κατηγορίας να ερευνάται η κίνηση των δοσοληπτικών λογαριασμών του Ε.Γ.Λ.Σ. 33.07 ” δοσοληπτικοί λογαριασμοί εταίρων “, 33.08 ” δοσοληπτικοί λογαριασμοί διαχειριστών”, 33.09 ” δοσοληπτικοί λογαριασμοί ιδρυτών Α.Ε. και μελών Δ.Σ.” και 33.10 “δοσοληπτικοί λογαριασμοί γενικών δ/ντών ή διευθυντών Α.Ε.” καθώς και του λογ/σμού 53.14 “βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις προς εταίρους”, για το ενδεχόμενο υποκρυπτόμενων δανείων και σε περίπτωση που τεκμηριώνεται και στοιχειοθετείται ότι ποσά των λογαριασμών αυτών συνιστούν δανεισμό των εταίρων, διαχειριστών, μελών Δ.Σ. κλπ από την επιχείρηση ή το αντίστροφο, τότε, θα αναζητούνται τα οικεία τέλη χαρτοσήμου και γενικά θα ελέγχεται η εκπλήρωση όλων των σχετικών υποχρεώσεων.»

Στην πράξη αυτό σήμαινε ότι σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου, επιβαλλόταν τέλος χαρτοσήμου και καταλογιζόταν τεκμαρτό εισόδημα από τόκους, ενώ αντίστοιχη αντιμετώπιση επί του θέματος είχαν και οι Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές στα πιστοποιητικά φορολογικής συμμόρφωσης, που παρείχαν στις υπόχρεες εταιρείες.

Τι άλλαξε όμως, με τον Ν.4172/2013 και ισχύει από 1/1/2014. Στο άρθρο 13 παράγραφος 3 ορίζονται τα ακόλουθα:

«Οι παροχές σε είδος με την μορφή του δανείου, προς εργαζόμενο ή εταίρο ή μέτοχο, από ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, περιβάλλονται την μορφή έγγραφης συμφωνίας και αποτιμώνται με βάση το ποσό της διαφοράς που προκύπτει, μεταξύ των τόκων που θα κατέβαλε ο εργαζόμενος στη διάρκεια του ημερολογιακού μήνα κατά τον οποίο έλαβε την παροχή, εάν το επιτόκιο υπολογισμού των τόκων ήταν το μέσο επιτόκιο αγοράς, όπως ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, κατά τον ίδιο μήνα και των τόκων που τυχόν κατέβαλε ο εργαζόμενος στη διάρκεια του εν λόγω ημερολογιακού μήνα Σε περίπτωση που δεν υφίσταται έγγραφη συμφωνία δανείου, το σύνολο του αρχικού κεφαλαίου λογίζεται ως παροχή σε είδος. Η προκαταβολή μισθού άνω των τριών ( 3 ) μηνών θεωρείται δάνειο.»

Επομένως, από 1.1.2014 βάσει του νέου Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, εφόσον δεν υπάρχει έγγραφη συμφωνία, υπό την έννοια της σύμβασης δανείου, επιβάλλεται φόρος στον λήπτη ως «εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις» στο σύνολο των προαναφερόμενων υπολοίπων, γιατί ολόκληρο το ποσό θα αντιμετωπιστεί ως αυτοτελής παροχή σε είδος. Τίθεται το ερώτημα, αν η συγκεκριμένη διάταξη αφορά και τα σωρευμένα υπόλοιπα έως 31/12/2013. Από τον νόμο δεν προκύπτει από πουθενά ότι εξαιρούνται, θα πρέπει όμως να υπάρξει διευκρινιστική εγκύκλιος επί του θέματος, καθώς οι φορολογικές επιβαρύνσεις που ενδέχεται να προκύψουν θα είναι σημαντικές, σε μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων.

Σε αντίθετη περίπτωση, εφόσον δηλαδή συναφθεί δάνειο μεταξύ του φυσικού προσώπου και της εταιρείας, τότε θα λογίζονται τόκοι και μόνο η όποια διαφορά από το μέσο επιτόκιο αγοράς, θα αντιμετωπίζεται ως παροχή σε είδος, ενώ παράλληλα θα εφαρμόζονται και οι διατάξεις περί χαρτοσήμου. Παρακάτω αναλύονται τα θέματα του μέσου επιτοκίου και του χαρτοσήμου. Επιπρόσθετα, η απόσβεση (επιστροφή) του δανείου κατά το ποσό των ετήσιων τοκοχρεωλυσίων, εμπίπτει στις διατάξεις περί δαπανών απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, αποτελεί δηλαδή τεκμήριο, κατά το άρθρο 32 περίπτωση στ’ του Ν.4172:

«Απόσβεση δανείων ή πιστώσεων οποιασδήποτε μορφής. Στο ποσό της δαπάνης αυτής περιλαμβάνεται και το ποσό των οικείων τόκων, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι τυχόν τόκοι υπερημερίας.»

Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να αναφερθούμε και στην υποχρέωση για παρακράτηση φόρου επί κάθε παροχής σε είδος, όπως ορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 60 του ίδιου νόμου. Η δυσκολία εφαρμογής όμως της διάταξης αυτής, οδήγησε στην αναστολή του συγκεκριμένου μέτρου κι έτσι σύμφωνα με την παράγραφο 12 του άρθρου 26 του Ν.4223/2014, παρακράτηση επί των συγκεκριμένων παροχών θα διενεργείται από το έτος 2015. Προς αποφυγή τυχόν παρερμηνείας, επισημαίνεται ότι η αναστολή αφορά την διαδικασία της παρακράτησης του φόρου και όχι την επιβολή του φόρου.

Το μέσο επιτόκιο αγοράς, σύμφωνα με τον νόμο, ορίζεται με απόφαση του υπουργού Οικονομικών και συγκεκριμένα τουλάχιστον για το 2014 προσδιορίστηκε με την ΠΟΛ 1034/2014, οπου αναφέρονται τα εξής:

«1. Ως μέσο επιτόκιο αγοράς, για την εφαρμογή της παραγράφου 3 του άρθρου 13 του Ν. 4172/2013, λαμβάνεται το επιτόκιο των τραπεζικών δανείων σε ευρώ, προς ιδιώτες, με τη μεθοδολογία που ορίζεται από την Τράπεζα της Ελλάδας ανά μήνα, ανά κατηγορία και ανά υποκατηγορία δανείου.

Αναλυτικότερα, προκειμένου για συμβάσεις καταναλωτικών, στεγαστικών, ανοιχτών δανείων και υπεραναλήψεων από τρεχούμενους λογαριασμούς λαμβάνεται το επιτόκιο της αντίστοιχης κατηγορίας και υποκατηγορίας δανείου όπως ορίζεται από την Τράπεζα της Ελλάδας, για τον μήνα κατά τον οποίο ελήφθη η παροχή.

Για συμβάσεις λοιπών δανείων, λαμβάνεται το επιτόκιο κατ’ αναλογία των όσων ισχύουν για τα καταναλωτικά δάνεια.

Αν σε κάποια από τις υποκατηγορίες δανείων δεν ορίζεται επιτόκιο για τον μήνα που ελήφθη η παροχή, λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος των επιτοκίων της αντίστοιχης κατηγορίας δανείου για τον ίδιο μήνα.

Σε περίπτωση προκαταβολής μισθού άνω των τριών μηνών, ως επιτόκιο λαμβάνεται το χαμηλότερο από τα επιτόκια κάθε κατηγορίας δανείου από αυτές που περιγράφονται παραπάνω, όπως ισχύουν κατά το μήνα χορήγησης της προκαταβολής.

Σε περίπτωση που στη σύμβαση δανείου δεν αναγράφεται συγκεκριμένος σκοπός, ως επιτόκιο λαμβάνεται το επιτόκιο που ορίζει η Τράπεζα της Ελλάδας για τις υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς για τον μήνα κατά τον οποίο ελήφθη η παροχή.

2. Η παρούσα ισχύει για εισοδήματα που αποκτώνται από 1/1/2014 και μετά.

3. Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.»

Σε ό,τι αφορά το χαρτόσημο που θα πρέπει να αποδοθεί, θα υπολογιστεί επί του συνόλου της δανειακής σύμβασης κατά τη σύνταξή της (σε ολόκληρο το ποσό που ορίζεται σε αυτή), αν τα ποσά αυτά είχαν χαρτοσημανθεί στο παρελθόν ως ταμειακή διευκόλυνση, γιατί αντιμετωπίζεται ως νέα πράξη. Σε περίπτωση όμως, που τα εν λόγω ποσά είχαν χαρτοσημανθεί ως άτυπος δανεισμός, είναι ασαφές αν η σύμβαση αυτή μπορεί να θεωρηθεί αντίστοιχα νέα πράξη και να επιβληθεί εκ νέου χαρτόσημο.

Το χαρτόσημο ανέρχεται σε ποσοστό:

• 2% (πλέον 20% ΟΓΑ χαρτοσήμου) για τις Ε.Π.Ε., Α.Ε. και ΙΚΕ.
• 3% (πλέον 20% ΟΓΑ χαρτοσήμου) για τις υπόλοιπες νομικές μορφές.

Υπάρχουν όμως δύο ακόμα θέματα ιδιάζουσας σημασίας, στα οποία θα αναφερθούμε:

1. Τα θέματα ακυρότητας που εγείρονται από τις διατάξεις του άρθρου 23α του Ν.2190/1920.
2. Η ευθύνη του λογιστή σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση των υπολοίπων ως υποκρυπτόμενος δανεισμός ή των έγγραφων συμφωνιών δανείων.

Ένα ερώτημα επομένως που τίθεται στην περίπτωση των ανωνύμων εταιρειών, είναι το κατά πόσο έχουν την ευχέρεια να χορηγούν νομίμως δάνεια, προς ορισμένα πρόσωπα που μελετάμε στην παρούσα. Σύμφωνα με το άρθρο 23 α του Ν.2190/1920 και συγκεκριμένα την παράγραφο 1, όπως ισχύει σήμερα:

«Με την επιφύλαξη των διατάξεων που εκάστοτε διέπουν τις συναλλαγές πιστωτικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων με πρόσωπα τα οποία έχουν ειδική σχέση με αυτά, καθώς και του άρθρου 16α του παρόντος νόμου, δάνεια της εταιρείας προς τα πρόσωπα της παραγράφου 5 του παρόντος άρθρου απαγορεύονται και είναι απολύτως άκυρα. Η απαγόρευση του προηγούμενου εδαφίου ισχύει και για την παροχή πιστώσεων προς τα πρόσωπα αυτά με οποιονδήποτε τρόπο ή την παροχή εγγυήσεων ή ασφαλειών υπέρ αυτών προς τρίτους.»

Τα πρόσωπα που κατονομάζονται στην παράγραφο 5 είναι:

«Οι απαγορεύσεις των παραγράφων 1 και 2 ισχύουν για τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, τα πρόσωπα που ασκούν έλεγχο επί της εταιρείας, τους συζύγους και τους συγγενείς των προσώπων αυτών εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέχρι του τρίτου βαθμού, καθώς και τα νομικά πρόσωπα που ελέγχονται από τους ανωτέρω. Ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο θεωρείται ότι ασκεί έλεγχο επί της εταιρείας, εάν συντρέχει μια από τις περιπτώσεις της παραγράφου 5 του άρθρου 42ε. Το καταστατικό μπορεί να επεκτείνει την εφαρμογή του παρόντος άρθρου και σε άλλα πρόσωπα, όπως ιδίως στους γενικούς διευθυντές και διευθυντές της εταιρείας.

Οι συμβάσεις της παραγράφου 1 επιτρέπονται εφόσον συνάπτονται μεταξύ ή παρέχονται υπέρ νομικών προσώπων που υπόκεινται σε ενοποίηση μεταξύ τους σύμφωνα με τα άρθρα 90 έως 109, υπό τις προϋποθέσεις των παραγράφων 2, 3 και 4.»

Επιγραμματικά, απαγορεύονται και είναι άκυρα τα δάνεια που χορηγεί Ανώνυμη Εταιρεία προς μέλη του διοικητικού συμβουλίου, εκκαθαριστές εφόσον στην παράγραφο 7του άρθρου 49 του Ν.2190/1920 αναφέρεται ότι ισχύουν και για αυτούς οι ίδιες διατάξεις με το Δ.Σ., μετόχους βάσει της παραγράφου 5 του 42ε του Ν.2190/1920, καθώς και τους συζύγους και τους συγγενείς των ανωτέρω προσώπων εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέχρι του τρίτου βαθμού.

Βάσει των προαναφερομένων από τη σύναψη τέτοιων δανείων δεν παράγεται έννομο αποτέλεσμα, ενώ σύμφωνα με το άρθρο 58α του Ν.2190/1920 δύναται να επιβληθούν αστικές και ποινικές κυρώσεις στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, που χορήγησαν τέτοιου είδους δάνεια. Τέλος, χωρίς να επεκταθούμε περισσότερο σε νομικά θέματα, σε περίπτωση ακυρότητας της συμβάσεως του δανείου ο λαβών τα χρήματα οφειλέτης, υποχρεούται σε επιστροφή τους κατά τις διατάξεις περί αδικαιολόγητου πλουτισμού σύμφωνα με το άρθρο 904 του Αστικού Κώδικα.

Βέβαια, απορίας άξιον είναι το πως από τη στιγμή που υπάρχει νόμος, ο οποίος θεωρεί τετοιου είδους συμβάσεις μη έγκυρες, μπορούν αυτές να έχουν φορολογική ισχύ.

Ως προς την ευθύνη του λογιστή, σε περίπτωση σύνταξης έγγραφης συμφωνίας οφείλει να μεριμνήσει για την υποβολή των σχετικών συμβάσεων εντός 10 ημερών στην αρμόδια Δ.Ο.Υ., ενώ θα πρέπει να ελέγξει την απόδοση του χαρτοσήμου και τυχών φόρων που προκύπτουν.

Από την άλλη μεριά, σε περίπτωση μη ύπαρξης έγγραφης συμφωνίας, από τη στιγμή που τα συγκεκριμένα ποσά θεωρούνται παροχή σε είδος, προκύπτει όπως προαναφέραμε υποχρέωση απόδοσης φόρου και μάλιστα μέσω της διαδικασίας της παρακράτησης, αν και για το 2014 ανεστάλη η εφαρμογή του μέτρου. Ο λογιστής βάσει του άρθρου 17 παράγραφος 9 του Ν.3842/2010, καλείται να καταγράψει υπ΄ευθύνη του κάθε σχετική υποχρέωση.

Κλείνοντας, παρόλο που δεν προκύπτει ξεκάθαρα από τον Ν.4172/2013 θέμα παροχών σε είδος, σε περίπτωση που οι εν λόγω δοσοληψίες δεν δημιουργούν υπόλοιπα επί μακρό χρονικό διάστημα, αλλά χρησιμοποιούνται για επιχειρηματικούς σκοπούς και επιστρέφονται άμεσα, καλό θα ήταν και πάλι να μην γίνονται, προς αποφυγή ενδεχόμενης φορολόγησης. Αυτό, τουλάχιστον μέχρι να εκδοθούν σχετικές ερμηνευτικές εγκύκλιοι. Θεωρούμε πάντως πως σε κάθε περίπτωση, οι δοσοληψίες που ενδέχεται τελικά να μην περιληφθούν στην έννοια των παροχών σε είδος, θα σχετίζονται με διαχειριστικές πράξεις επί αποδώσει, δηλαδή θα κλείνουν άμεσα με κάποια φορολογικά αναγνωρίσιμη πράξη και με την ύπαρξη σχετικού παραστατικού. Επομένως από 1/1/2014, η έννοια της λήψης ή παροχής ταμειακών διευκολύνσεων με υποχρέωση απλώς και μόνο απόδοσης τελών χαρτοσήμου και υπολογισμό τεκμαρτών τόκων, δεν υφίσταται πλέον.

Του Γιώργου Δαλιάνη.

Από τη 1η Ιανουαρίου 2014, με την κατάργηση του άρθρου 13 του Ν.2238/94, άλλαξε ριζικά το φορολογικό καθεστώς μεταβίβασης επιχειρήσεων, μετοχών και εταιρικών μεριδίων.

Με το άρθρο 42 του ν.4172/2013 προβλέπεται:

Μεταβίβαση τίτλων – Κείμενο νόμου.

1. Κάθε εισόδημα που προκύπτει από υπεραξία μεταβίβασης των ακόλουθων τίτλων, καθώς και μεταβίβασης ολόκληρης επιχείρησης, υπόκειται σε φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, εφόσον δεν συνιστά επιχειρηματική δραστηριότητα:

α) μετοχές σε εταιρεία εισηγμένη ή μη σε χρηματιστηριακή αγορά,
β) μερίδια ή μερίδες σε προσωπικές εταιρείες,
γ) κρατικά ομόλογα και έντοκα γραμμάτια ή εταιρικά ομόλογα,
δ) παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα.

Ως μεταβίβαση σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο νοείται και η εισφορά των ανωτέρω τίτλων για την κάλυψη ή αύξηση κεφαλαίου εταιρείας.

2. …
3. Ως υπεραξία μεταβίβασης επιχειρήσεων νοείται η διαφορά μεταξύ της τιμής κτήσης που κατέβαλε ο φορολογούμενος και της τιμής πώλησης που εισέπραξε. Τυχόν δαπάνες που συνδέονται άμεσα με την αγορά ή την πώληση των τίτλων συμπεριλαμβάνονται στην τιμή κτήσης και την τιμή πώλησης και δεν προστίθενται ή αφαιρούνται, αντίστοιχα.

4. Σε περίπτωση που οι μεταβιβαζόμενοι τίτλοι είναι εισηγμένοι σε χρηματιστηριακή αγορά, η τιμή κτήσης και η τιμή πώλησης καθορίζονται από τα δικαιολογητικά έγγραφα συναλλαγών, τα οποία εκδίδει η χρηματιστηριακή εταιρεία ή το πιστωτικό ίδρυμα ή όπως δηλώνονται στην εταιρεία «Ελληνικά Χρηματιστήρια Ανώνυμη Εταιρεία» (Ε.Χ.Α.Ε.) κατά την ημέρα διακανονισμού της συναλλαγής. Σε περίπτωση μεταβίβασης μη εισηγμένων τίτλων, η τιμή πώλησης προσδιορίζεται με βάση την αξία των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας που εκδίδει τους μεταβιβαζόμενους τίτλους κατά το χρόνο της μεταβίβασης ή το τίμημα ή αγοραία αξία που αναγράφεται στη σύμβαση μεταβίβασης, εφόσον αυτό είναι υψηλότερο. Η τιμή κτήσης προσδιορίζεται με βάση την αξία των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας που εκδίδει τους μεταβιβαζόμενους τίτλους κατά το χρόνο απόκτησης ή το τίμημα που αναγράφεται στη σύμβαση μεταβίβασης κατά το χρόνο της απόκτησης των τίτλων, εφόσον οποιοδήποτε από τα ανωτέρω είναι χαμηλότερο. Αν η τιμή κτήσης δεν μπορεί να προσδιοριστεί θεωρείται ότι είναι μηδενική, εφόσον η αγορά των τίτλων πραγματοποιείται μετά την ημερομηνία ολοκλήρωσης της διαδικασίας αποϋλοποίησης των τίτλων στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών, ήτοι την 29η Σεπτεμβρίου του έτους 1999. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθορίζεται ο τρόπος υπολογισμού της τιμής κτήσης, με αναγωγή στην ημερομηνία της 29.9.1999, στις περιπτώσεις που οι μεταβιβαζόμενοι τίτλοι έχουν αποκτηθεί πριν την ημερομηνία αυτή.

5. Σε περίπτωση κατά την οποία ο προσδιορισμός της υπεραξίας σύμφωνα με τις ανωτέρω παραγράφους καταλήγει σε αρνητικό ποσό, η εν λόγω ζημία μεταφέρεται επ΄ αόριστον και συμψηφίζεται μόνο με μελλοντικά κέρδη υπεραξίας, τα οποία υπολογίζονται σύμφωνα με την παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου και τα οποία προκύπτουν από συναλλαγές και τίτλους των περιπτώσεων α΄, β΄, και γ΄ της παραγράφου 1. Ζημιές από συναλλαγές σε τίτλους της περίπτωσης δ΄ της παραγράφου 1 συμψηφίζονται μόνον με μελλοντικά κέρδη υπεραξίας από την ίδια αιτία.
6. …

7. Για την υπεραξία που προκύπτει από εισφορά ενεργητικού, ανταλλαγή μετοχών, συγχώνευση ή διάσπαση κατ΄ έφαρμογή των άρθρων 52, 53 και 54 ισχύουν οι ειδικές διατάξεις αυτών των άρθρων.

8. Απαλλάσσεται από το φόρο, το εισόδημα που αποκτούν φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι σε κράτη με τα οποία η Ελλάδα έχει συνάψει σύμβαση αποφυγής διπλής φορολογίας (ΣΑΔΦ) και το οποίο προκύπτει από υπεραξία μεταβίβασης των τίτλων σύμφωνα με τις προηγούμενες παραγράφους υπό την προϋπόθεση ότι υποβάλλουν στη Φορολογική Διοίκηση δικαιολογητικά που αποδεικνύουν τη φορολογική τους κατοικία.

Άρθρο 43. Φορολογικός συντελεστής – Κείμενο νόμου

Το εισόδημα από υπεραξία κεφαλαίου φορολογείται με συντελεστή δεκαπέντε τοις εκατό (15%).

Παρατηρήσεις:

Στο νόμο δεν προβλέπεται φορολογία υπεραξίας μεταβίβασης των εταιρικών μεριδίων ΕΠΕ και ΙΚΕ. Πιστεύουμε ότι πρόκειται για παράληψη, καθώς δεν υπάρχει έρεισμα για ύπαρξη σχετικής απαλλαγής. Προφανώς και υπάρχει φόρος υπεραξίας στη μεταβίβαση αυτών των μεριδίων και κατά συνέπεια η ασάφεια πρέπει τακτοποιηθεί με τροποποίηση του νόμου.

Όπως προκύπτει από το άρθρο 42 του ν.4172, υπάρχει φορολόγηση της υπεραξίας των άυλων περιουσιακών στοιχείων (φήμης και πελατείας) των ατομικών επιχειρήσεων, γιατί η πώληση των λοιπών παγίων στοιχείων (μηχανήματα, έπιπλα, σκεύη κλπ) είναι έσοδα επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Επίσης, φορολογείται η υπεραξία που προκύπτει από την πώληση μετοχών ανωνύμων εταιρειών εισηγμένων και μη στο χρηματιστήριο, εταιρικών μεριδίων προσωπικών εταιρειών (ΟΕ, ΕΕ) , ΕΠΕ και ΙΚΕ.

Το εισόδημα που προκύπτει αποτελεί σε ό,τι αφορά τα φυσικά πρόσωπα φορολογείται αυτοτελώς με 15%, ενώ για τα νομικά πρόσωπα προστίθεται στα υπόλοιπα εισοδήματα και φορολογείται με τις γενικές διατάξεις φορολογίας Νομικών προσώπων.

Σχετικά με την υποχρέωση καταβολής του φόρου, δεν προκύπτει ότι υφίσταται κατά το χρόνο μεταβίβασης, αλλά όπως είναι διατυπωμένες οι διατάξεις το τελικό καθαρό αποτέλεσμα (κέρδη μείον ζημίες), που θα προκύψει από τις συνολικές πράξεις του έτους, θα φορολογηθεί με 15% με τη δήλωση φορολογίας του φυσικού προσώπου.

Για παράδειγμα φορολογούμενος είχε κέρδος από την πώληση εταιρικών μεριδίων ΕΠΕ 150.000€ και ζημία από πώληση μετοχών εισηγμένων στο χρηματιστήριο 87.000€. Η διαφορά 150.000€ – 87.000€ = 63.000€ θα φορολογηθεί αυτοτελώς με συντελεστή 15%.

Ο υπολογισμός της υπεραξίας ορίζεται στο άρθρο 42 του ν.4172,αφορά όμως τους τηρούντες διπλογραφικά βιβλία. Δεν προβλέπεται καμία μέθοδος υπολογισμού για τα απλογραφικά βιβλία. Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να ανατρέξουν σε μεθόδους αποτίμησης και σε εργαλεία της λογιστικής επιστήμης που προσδιορίζουν την αξία των προς μεταβίβαση, εταιρικών μεριδίων, μέρους ή ολόκληρης επιχείρησης. Διερωτόμαστε όμως, αν το υπουργείο Οικονομικών αποδεχτεί τελικά τον υπολογισμό και τη δήλωση του φορολογούμενου ή εκ των υστέρων θεσπίσει συγκεκριμένα κριτήρια για τον υπολογισμό του εν λόγω εισοδήματος.

Αυτό τουλάχιστον μας διδάσκει το παρελθόν, όταν με την ΠΟΛ 1053/1-4-2003 το Υπουργείο Οικονομικών καθιέρωσε τον αντικειμενικό τρόπο προσδιορισμού της υπεραξίας για τις μεταβιβάσεις, επέβαλε αναδρομική ισχύ και υπολόγιζε βάσει αυτού την υπεραξία και για τα προηγούμενα δεκαπέντε (15) έτη από την έκδοσή της εγκυκλίου (έτη που δεν είχαν παραγραφεί). Σε περίπτωση διαφωνίας, ο φορολογούμενος έπρεπε να προσφύγει στα δικαστήρια. Πάντως οι διατάξεις αυτές, αν και σε πολλές περιπτώσεις ήταν άδικες, λειτούργησαν ικανοποιητικά και το κυριότερο δεν δημιούργησαν τριβές μεταξύ των φορολογουμένων με τις φορολογικές αρχές. Πολύ φοβούμαστε ότι ένας τέτοιος κύκλος διαφωνιών θα αρχίσει, εφόσον παραμένει θολό το τοπίο και δεν θεσπιστούν ξεκάθαροι κανόνες υπολογισμού.

Οι λογιστές-φοροτεχνικοί για τις μεταβιβάσεις, θα πρέπει να συντάσσουν συμφωνητικά, τα οποία κατά την άποψή μας πρέπει να φέρουν βέβαιη ημερομηνία. Επίσης, θα έχουν υπολογίσει με κάποια παραδεκτή μέθοδο το ύψος της υπεραξίας. Παραδεκτή μέθοδος μπορεί να είναι και αυτή που προβλεπόταν από τις διατάξεις του άρθρου 13 του Ν.2238/94.

Επισημάνσεις:

α) Καταργήθηκε η απαλλαγή του φόρου υπεραξίας από επαχθή αιτία, ατομικών επιχειρήσεων ή μεριδίων ΟΕ, ΕΕ από γονέα σε τέκνα ή σύζυγο λόγω συνταξιοδότησης του μεταβιβάζοντος. Καταργήθηκε επίσης και ο μειωμένος συντελεστής στις μεταβιβάσεις εταιρικών μεριδίων, ΟΕ, ΕΕ, ΕΠΕ και ατομικών επιχειρήσεων μεταξύ συγγενών.

β) Δεν υπάρχουν κριτήρια κατάταξης περιπτώσεων μεταβίβασης ολόκληρης επιχείρησης, που δεν συνιστά επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολογούνται με το άρθρο 42 του ν.4172 , και όχι με το άρθρο 21 του ίδιου νόμου.

Το θολό τοπίο συντηρείται από την καθυστέρηση τροποποίησης και συμπλήρωσης του Ν.4172 και την αδυναμία έκδοσης ερμηνευτικής εγκυκλίου, που θα έκανε λειτουργικές τις Υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών, ως προς τη διεκπεραίωση σχετικών υποθέσεων.

Του Γιώργου Δαλιάνη,
με τη συνεργασία του νομικού τμήματος της ARTION Α.Ε.

Ένας μεγάλος αριθμός Ελλήνων καταναλωτών, περίπου 70.000 δανειολήπτες, έλαβαν κυρίως μεταξύ 2006-2009 στεγαστικά δάνεια σε ελβετικά φράγκα χωρίς να έχουν επίγνωση του συναλλαγματικού κινδύνου που ανέλαβαν. Στην πραγματικότητα, αυτό που τους παρουσιάστηκε από τα πιστωτικά ιδρύματα ως ένα απλό στεγαστικό δάνειο ήταν ένα προϊόν επενδυτικού χαρτοφυλακίου υψηλού κινδύνου. Ο δανειολήπτης θα έπρεπε να ενημερωθεί από γνώστη και πιστοποιημένο υπάλληλο της δανείστριας τράπεζας για να μπορέσει να σταθμίσει τον κίνδυνο που αναλάμβανε έναντι μίας μελλοντικής σοβαρής μεταβολής της ισοτιμίας και τον τρόπο με τον οποίο μια τέτοια μεταβολή θα μπορούσε να επιδράσει στην αποπληρωμή του δανείου του. Πιστοποιημένους υπαλλήλους κατά το ανωτέρω χρονικό διάστημα δεν διέθεταν, ως όφειλαν, οι τράπεζες και κατά συνέπεια δεν έγινε η σχετική ενημέρωση στους δανειολήπτες.

Ένα δάνειο σε ξένο νόμισμα συνδυάζει δύο μεταβλητές, την ισοτιμία του νομίσματος και το επιτόκιο. Οι τράπεζες χρησιμοποίησαν ως δέλεαρ το χαμηλό επιτόκιο των στεγαστικών δανείων σε ελβετικό φράγκο προκειμένου να προσελκύσουν τους καταναλωτές. Συγχρόνως διαβεβαίωναν τους υποψήφιους δανειολήπτες ότι η ισοτιμία ήταν ευνοϊκή για το ευρώ, ότι θα παρέμενε σταθερή και ότι σε κάθε περίπτωση, η τυχόν ζημία που θα είχε ο δανειολήπτης στο μέλλον από μία πιθανή αλλαγή της συναλλαγματικής ισοτιμίας σε βάρος του ευρώ, θα ήταν μικρότερη από το όφελος που ο ίδιος θα αποκόμιζε από το χαμηλό επιτόκιο δανεισμού.

Οι τράπεζες για προώθηση των χορηγήσεων (εργασιών) τους, είχαν συνάψει συμβάσεις με διάφορους μεσολαβητές που δεν είχαν καμία γνώση οικονομικών και πώλησης τραπεζικών προϊόντων. Εργολάβοι οικοδομών, έμποροι αυτοκινήτων και πολλοί αεριτζήδες (σύμβουλοι) με μοναδικό γνώμονα το προσωπικό τους συμφέρον απλώς μεσολαβούσαν για τη σύναψη δανείων, φυσικά χωρίς να προβαίνουν σε ενημέρωση του δανειολήπτη. Τί ενημέρωση μπορούσε να υπάρξει άλλωστε από μη γνώστες του αντικειμένου και ανεπαρκείς διαμεσολαβητές;

Στο μεταξύ, όμως, το ελβετικό φράγκο ισχυροποιήθηκε σημαντικά έναντι του ευρώ με αποτέλεσμα το αρχικά οφειλόμενο ποσό των δανείων που είχαν συναφθεί σε ελβετικά φράγκα να έχει αυξηθεί σημαντικά (η ισοτιμία ευρώ/ελβ. φράγκου ήταν το 2006 στο 1,60, ενώ σήμερα η ισοτιμία είναι στο 1,20, το οποίο σημαίνει ότι οι δανειολήπτες καλούνται να αποπληρώσουν σήμερα ποσό κατά 25% μεγαλύτερο από αυτό που πράγματι δανείστηκαν). Μεγάλη επιβάρυνση αποτελεί, η προμήθεια αγοράς του ελβετικού νομίσματος σε κάθε έναντι καταβολή (πληρωμή δόσης), την οποία οι τράπεζες «τεχνηέντως» μετακυλούν επιπρόσθετα στους δανειολήπτες.

Από την άλλη πλευρά, οι τράπεζες, διαθέτοντας επαρκή τεχνογνωσία και έχοντας πρόσβαση στα διεθνή οικονομικά δεδομένα (βλ. υποδείξεις Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου 2006 σχετικά με την επερχόμενη υποτίμηση του ευρώ κατά 30%) είχαν φροντίσει να αντισταθμίσουν αποτελεσματικά το δικό τους συναλλαγματικό κίνδυνο κατά την εκταμίευση του ποσού των δανείων από τη διατραπεζική αγορά με πιστωτικά παράγωγα ή αντίστοιχες ασφάλειες (HEDGE, συμφωνίες ανταλλαγής συναλλάγματος, προθεσμιακά συμβόλαια κλπ). Η πλειονότητα αυτών των δανείων πουλήθηκαν ή εκχωρήθηκαν σε fund σε αγνοία των δανειοληπτών.

Στο πλαίσιο της νομικής υποχρέωσης των πιστωτικών ιδρυμάτων για υπεύθυνο δανεισμό προς τους καταναλωτές (όπως αυτή απορρέειαπό την ελληνική και κοινοτική νομοθεσία αλλά και από τις αλλεπάλληλες συστάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας καθώς και της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου), οι τράπεζες θα έπρεπε να είχαν μεταδώσει στους δανειολήπτες τους, όλη την τεχνογνωσία που διέθεταν για το συναλλαγματικό κίνδυνο των συγκεκριμένων δανείων, αλλά και για τη δυνατότητα αντιστάθμισής του, τόσο κατά το χρόνο λήψης του δανείου όσο και κατά το χρόνο της σταδιακής αποδυνάμωσης του ευρώ έναντι του ελβετικού φράγκου. Δυστυχώς όμως οι τράπεζες αποδεδειγμένα δεν ανταποκρίθηκαν στην υποχρέωσή τους για υπεύθυνο δανεισμό. Επισημαίνεται ότι η έλλειψη ενημέρωσης για τον συναλλαγματικό κίνδυνο εκ μέρους των τραπεζών δεν μπορεί να αναπληρωθεί από το δανειολήπτη, καθόσον αυτός, ακόμα και οικονομολόγος να είναι, δεν διαθέτει την ειδική τεχνογνωσία επί του αντικειμένου ώστε να αντιληφθεί πλήρως την μεταβλητότητα αυτού του είδους των συναλλαγών και το υψηλό ρίσκο που αναλαμβάνει με τη λήψη ενός τέτοιου δανείου.

Έτσι όταν ο συναλλαγματικός κίνδυνος (ραγδαία μεταβολή της ισοτιμίας μεταξύ ευρώ και ελβετικού φράγκου) πραγματώθηκε, αυτός έπληξε αποκλειστικά και μόνο τους δανειολήπτες. Αντίστοιχα, από την πρακτική της ελλιπούς ενημέρωσης και προστασίας των καταναλωτών, οι τράπεζες αποκομίζουν μεγάλο κέρδος, αφού καρπώνονται σήμερα τη διαφορά μεταξύ της ισοτιμίας με την οποία οι δανειολήπτες υποχρεώνονται να αποπληρώνουν τα δάνειά τους και της ισοτιμίας με την οποία οι ίδιες «κλείδωσαν» (με πιστωτικά παράγωγα ή ασφάλιση) το ποσό αυτών των δανείων κατά το χρόνο εκταμίευσής τους. Επιπρόσθετα, οι τράπεζες εξακολουθούν να καρπώνονται την προμήθεια αγοράς του ελβετικού φράγκου σε κάθε μηνιαία καταβολή αποπληρωμής του δανείου εις βάρος του δανειολήπτη.

Η υπόθεση αυτή αναδεικνύει τις ευθύνες των ελληνικών τραπεζών που, προωθώντας το συγκεκριμένο επενδυτικό προϊόν στους πελάτες τους με ελλιπή προσυμβατική ενημέρωση και χωρίς να προβλέπουν κάποιο ασφαλιστικό αντιστάθμισμα συναλλαγματικού κινδύνου, προκάλεσαν ένα οξύ κοινωνικό πρόβλημα. Προς το παρόν, κι ενώ τα πιστωτικά ιδρύματα εξακολουθούν να μη συμμορφώνονται στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο και παράλληλα πληθαίνουν οι αντιδράσεις τόσο των Ευρωπαίων πολιτικών όσο και των οργανώσεων καταναλωτών στις μεθοδεύσεις των τραπεζιτών, η πολιτεία επιλέγει το δρόμο της «εκκωφαντικής σιωπής». Αντίθετα, η Ουγγρική κυβέρνηση επέλεξε τη νομοθετική ρύθμιση για να αντιμετωπίσει το ίδιο ακριβώς πρόβλημα.

Μολονότι όλο αυτό το χρονικό διάστημα οι τράπεζες δεν έχουν δώσει δείγματα πρόθεσης συνεργασίας με τους δανειολήπτες, απαιτούν από αυτούς να είναι ενήμεροι ως προς την καταβολή των δόσεών τους.

Ως εκ τούτου μοναδικός δρόμος και μέσο προστασίας των δανειοληπτών – καταναλωτών σήμερα απομένει η προσφυγή στα δικαστήρια, καθόσον η αναφερόμενη ανωτέρω πρακτική των τραπεζών είναι αμφισβητούμενης νομιμότητας. Οι δανειολήπτες μπορούν να ζητήσουν με αγωγή την επαναφορά του δανείου τους στην αρχική ισοτιμία,και την απάλειψη των καταχρηστικών όρων της δανειακής σύμβασής τους. Τα πρώτα βήματα προς την κατεύθυνση αυτή είναι άκρως ενθαρρυντικά.

ARTION Φορολογικές Λογιστικές Συμβουλευτικές Λογιστικό Γραφείο