Η πρώτη απόφαση της ελληνικής δικαιοσύνης για δανειολήπτη με δάνειο σε ελβετικό φράγκο.

Δείτε την απόφαση

Του Γιώργου Δαλιάνη

Η λειτουργία της Ανώνυμης Εταιρείας προϋποθέτει την ύπαρξη ενός ελάχιστου ορίου καταβλημένου μετοχικού κεφαλαίου. Για οποιαδήποτε μεταβολή – θετική ή αρνητική- του μετοχικού κεφαλαίου, απαιτούνται συγκεκριμένες διαδικασίες που προβλέπονται από το νόμο 2190/1920. Οι μεταβολές αυτές είναι ουσιώδεις για την χρηματοοικονομική εικόνα μίας ανώνυμης εταιρείας, καθώς η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου ισοδυναμεί με μεγαλύτερη εξασφάλιση των πιστωτών και δανειστών της εταιρείας, ενώ αντίθετα η μείωση του κεφαλαίου υποδεικνύει συνήθως μία κακή πορεία της αποδοτικότητας της εταιρείας. Πάντως, σε καμία περίπτωση το κεφάλαιο δεν μπορεί να μειωθεί κάτω από το κατώτερο νόμιμο όριο που προβλέπει ο ν.2190/20 και σήμερα είναι 24.000 ευρώ. Αν όμως, η εταιρεία έχει κάνει χρήση των διατάξεων των αναπτυξιακών νόμων ν.1297/1972 και 2166/1993, με σκοπό την μετατροπή από άλλο νομικό πρόσωπο σε ΑΕ, την απόσχιση κλάδου ή την απορρόφηση, το ελάχιστο νόμιμο όριο του μετοχικού κεφαλαίου ανέρχεται σήμερα σε 300.000 ευρώ.

Η μείωση κεφαλαίου διακρίνεται στη πραγματική και ονομαστική.

Η πραγματική μείωση συντελείται με την επιστροφή πλεονάζοντος κεφαλαίου στους μετόχους, με μείωση της αξίας της κάθε μετοχής ή με την ακύρωση μέρους του αριθμού των μετοχών.

Η μείωση μπορεί να γίνει αναλογικά για όλους τους μετόχους ή κάποιος μέτοχος με την ανάληψη του κεφαλαίου να μειώσει τη συμμετοχή του στην εταιρεία, ή ακόμη και να αποχωρίσει ολοσχερώς από αυτή.

Η ονομαστική μείωση του κεφαλαίου μιας εταιρείας, που στην ουσία δεν υπάρχει επιστροφή κεφαλαίου στους μετόχους, πραγματοποιείται στην περίπτωση ύπαρξης ζημιών που μειώνουν τη καθαρή θέση της εταιρείας προκειμένου να γίνει απόσβεση αυτών. Στην ουσία είναι ένα χρηματοοικονομικό εργαλείο εξυγίανσης και πολλές φορές συνδυάζεται με παράλληλη αύξηση κεφαλαίου για ενίσχυση της κεφαλαιουχικής επάρκειας.
Πολλές εταιρείες υποχρεούνται εμμέσως να προβούν σε ονομαστική μείωση, όταν οι ζημιές καλύπτουν το 50% και πλέον του κατατεθειμένου μετοχικού κεφαλαίου, διαφορετικά ελλοχεύει ο κίνδυνος ανάκλησης της άδειας λειτουργίας από τη Διεύθυνση Εμπορίου.
Οι αποσβεσθείσες κατ’ αυτόν τον τρόπο, φορολογικά εκπιπτόμενες ζημιές για την μείωση κεφαλαίου δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν πλέον για την μείωση φορολογητέων κερδών της τρέχουσας ή μελλοντικών χρήσεων.
Κατά την πραγματική μείωση του μετοχικού κεφαλαίου, με την επιστροφή μετρητών στους μετόχους, δεν επιβάλλεται φορολογία διότι δεν θεωρείται εισόδημα για τους μετόχους, αλλά απλή επιστροφή κεφαλαίου που σε προγενέστερο χρόνο είχαν καταθέσει. Αν κατά το χρόνο της μείωσης του κεφαλαίου υπάρχουν μεταφερόμενες ζημιές, πριν την επιστροφή γίνεται απόσβεση αυτών και μετά πραγματοποιείται η πραγματική μείωση.
Η μείωση του κεφαλαίου γίνεται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων, η οποία δημοσιεύεται και η ανάληψη των μετρητών έπεται της δημοσιευμένης απόφασης της Διεύθυνσης Εμπορίου.

Ο σχηματισμός του κεφαλαίου μιας εταιρείας μπορεί εκτός από τις εισφορές των μετόχων σε μετρητά και είδος, να έγινε με κεφαλαιοποίηση κερδών, αφορολόγητων αποθεματικών των νόμων 1828/89 και 1892/1990, υπεραξίας ακινήτων του άρθρου 26 του ν.2065/1992 και των αναπτυξιακών νόμων 1297/1972 και 2166/1993.
Τα αφορολόγητα αποθεματικά 1828/ 1989 και 1892/1990 μπορούν να διανεμηθούν με τη πάροδο δέκα (10) ετών από την κεφαλαιοποίηση τους, τα αποθεματικά του ν.2065/92 με τη πάροδο πέντε (5) ετών από την κεφαλαιοποίηση.
Τα αφορολόγητα αποθεματικά των αναπτυξιακών νόμων 1297/1972 και 2166/1993 σε περίπτωση που κεφαλαιοποιηθούν, η επιστροφή τους στους μετόχους μέσω μείωσης κεφαλαίου ή κατά την εκκαθάριση της εταιρείας θα υπαχθούν κανονικά σε φορολόγηση.
Αν διανεμηθούν πριν τη πάροδο των προαναφερθέντων προθεσμιών προβλέπεται αυτοτελής φορολόγηση της προκύπτουσας υπεραξίας, μη συναθροιζόμενης με το προκύπτον αποτέλεσμα του Ισολογισμού, κατά το χρόνο που γίνεται η διανομή. Με απλά λόγια δεν συμψηφίζονται οι τυχόν ζημιές της χρήσης, αλλά υπάρχει ανεξάρτητη και αυτοτελής φορολόγηση με τον ισχύοντα φορολογικό συντελεστή.
Κατά την μείωση του κεφαλαίου το ποσό που αντιστοιχεί σε νόμιμη κεφαλαιοποιηθείσα υπεραξία, η οποία διανέμεται μετά τον προβλεπόμενο χρόνο δεν υπόκειται σε φορολόγηση και το ποσό αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη δαπανών διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων. Είναι στην ουσία νέο κεφάλαιο το οποίο δημιουργήθηκε από αφορολόγητη αύξηση κεφαλαίου
Προς κατανόηση της προαναφερθείσας ανάλυσης παραθέτουμε το ακόλουθο παράδειγμα.

Ανώνυμη ξενοδοχειακή εταιρεία είχε την 31 Δεκεμβρίου 2013 μετοχικό κεφάλαιο ύψους 1.000.000 ευρώ το οποίο έχει σχηματιστεί ως ακολούθως.
• Κατάθεση μετρητών κατά τη σύσταση 12/5/2002, 600.000€.
• Την κεφαλαιοποίηση κερδών την 15/4/2003, 250.000€.
• Την κεφαλαιοποίηση υπεραξίας την 30/6/2005 αναπροσαρμογής ακινήτων ν.2065/92, 100.000€.
• Την κεφαλαιοποίηση αφορολόγητου αποθεματικού την 12/3/2010 του ν.1892/1990, 50.000€.

Στον ισολογισμό της εταιρείας την 31/12/2013 αναφέρεται και ζημία, 120.000 ευρώ.
Την 30 Απριλιου 2014 η Γενική συνέλευση των μετόχων αποφάσισε μείωση του κεφαλαίου κατά 500.000 ευρώ.
Πριν την πραγματική μείωση του κεφαλαίου θα προηγηθεί η απόσβεση της ζημίας των 120.000 ευρώ και το υπόλοιπο θα γίνει με την μέθοδο της prorata, ανάλογα με το τρόπο σχηματισμού.

Το ποσό των 19.000€ που αντιστοιχεί στο μέρος της μείωσης που αφορά το αφορολόγητο αποθεματικό του ν.1892/1990, θα φορολογηθεί γιατί η διανομή έγινε πριν την πάροδο της 10ετίας από την κεφαλαιοποίηση, θα μπορέσει όμως να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη τεκμηρίων επειδή φορολογήθηκε. Φυσικά για την κάλυψη τεκμηρίων θα χρησιμοποιηθούν και τα ποσά των 95.000 από την κεφαλαιοποίηση κερδών και 38.000€ από την κεφαλαιοποίηση της υπεραξίας ακινήτων, καθώς παρήλθαν 5 έτη από την κεφαλαιοποίησή της.
Το ποσό των 228.000 δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί γιατί είναι ποσό επιστρεφόμενο αυτούσιο στους μετόχους, που το είχαν επενδύσει σε προγενέστερο χρόνο και για την επένδυση αυτή δεν είχαν επικαλεστεί φορολογηθέντα εισοδήματα. Σχετικό έγγραφο του Υπουργείου Οικονομικών 1092405/Α0012/11.11.2003.
Η μείωση του κεφαλαίου μπορεί να γίνει εφάπαξ ή τμηματικά ανάλογα με τα ταμειακά διαθέσιμα.
Ο τρόπος εξόφλησης μπορεί να γίνει με ανάληψη μετρητών, λήψη επιταγών, λήψη συναλλαγματικών η με κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό των μετόχων.

ARTION Φορολογικές Λογιστικές Συμβουλευτικές Λογιστικό Γραφείο

Με το ν.4261/5-5-2014 τροποποιήθηκε η παράγραφος 6 του ν.2961/2001 του Κώδικα Φορολογίας Κληρονομιών, δωρεών κλπ. Η τροποποίηση αυτή ισχύει από 5-5-2014 και προβλέπει τα ακόλουθα:
«Με πράξη της Φορολογικής Διοίκησης επιτρέπεται η εξόφληση του συνόλου ή μέρους οφειλόμενου φόρου κληρονομιάς από τον οφειλέτη, που βρίσκεται σε αδυναμία να τον καταβάλει σε μετρητά, μετά από αιτησή του, με μεταβίβαση στο Ελληνικό Δημόσιο της πλήρους κυριότητας ολόκληρου αξιόλογου ακινήτου, το οποίο βρίσκεται εντός σχεδίου πόλης και δεν βαρύνεται με οποιοδήποτε εμπράγματο δικαίωμα, αγωγή ή άλλο βάρος. Σε καμία περίπτωση δεν αποδίδεται στον οφειλέτη, η τυχόν διαφορά μεταξύ της αξίας του ακινήτου, που προσφέρεται και του φόρου κληρονομιάς που οφείλεται. Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων καθορίζεται η διαδικασία εξόφλησης του φόρου και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου.»

Για ακόμη μια φορά, ο νομοθέτης αφήνει την ερμηνεία του νόμου στη διοίκηση.

Θα πρέπει έγκαιρα να εκδοθεί ερμηνευτική εγκύκλιος, που θα ορίζει τον τρόπο προσδιορισμού της αξίας του εκχωρούμενου ακινήτου, αν και πιστεύουμε, πως τελικά η αξία θα υπολογίζεται βάσει της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.

Επίσης, προβληματισμό δημιουργεί η αναφορά στον νόμο, ότι το ακίνητο που θα μεταβιβαστεί να είναι αξιόλογο. Αυτό σημαίνει άραγε, ότι το Δημόσιο θα επιλέξει ακίνητο της αρεσκείας του;

Στο ίδιο άρθρο (82 του ν.2961/2001) και συγκεκριμένα στην παράγραφο επτά (7) ορίζεται ότι: «Στην περίπτωση επιβολής φόρου κληρονομιάς, κληροδοσίας και δωρεάς με αντικείμενο εικαστικά ή άλλα έργα τέχνης, ο φόρος που αναλογεί μπορεί να καταβάλλεται σε είδος με παραχώρηση εικαστικών ή άλλων έργων τέχνης ίσης αξίας, που περιέρχονται στο Υπουργείο Πολιτισμού, μετά από πρόταση ειδικής εκτιμητικής επιτροπής, που συγκροτείται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Πολιτισμού. Με κοινή επίσης απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Πολιτισμού καθορίζονται οι λεπτομέρειες της διαδικασίας εφαρμογής των παραπάνω εδαφίων.»

Το Ελληνικό Δημόσιο δεν τόλμησε, παρά τις προτάσεις των παραγωγικών τάξεων και τις πολυάριθμες εκατέρωθεν εισηγήσεις να αποδεχθεί έναντι οποιοδήποτε φόρου ή τέλους, ακίνητα φορολογούμενων. Απλά, χορήγησε φορολογική ενημερότητα την οποία με παλιότερο νόμο είχε στερήσει, όταν από την μεταβίβαση του ακινήτου δεν εξοφλείτο ολόκληρη η οφειλή προς το Ελληνικό Δημόσιο και έτσι με την παράγραφο 8 του άρθρου 43 τουν.4174 /2013, που τέθηκε σε ισχύ την 1-1-2014, ορίζεται ότι: «Με πράξη της Φορολογικής Διοίκησης επιτρέπεται η εξόφληση του συνόλου ή μέρους οφειλόμενου φόρου από τον οφειλέτη, που βρίσκεται σε αδυναμία να τον καταβάλει σε μετρητά, μετά από αίτησή του, με μεταβίβαση σε τρίτον της πλήρους κυριότητας του ακινήτου και ταυτόχρονη εκχώρηση της απαίτησης καταβολής του τμήματος ή μέρους αυτού στο Ελληνικό Δημόσιο. Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων, καθορίζεται η διαδικασία εξόφλησης του φόρου και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου.»

Σε συνέχεια του ανωτέρω άρθρου εκδόθηκε η ερμηνευτική ΠΟΛ 1278/27-12-2013, που περιγράφει τη σχετική διαδικασία.

ARTION Φορολογικές Λογιστικές Συμβουλευτικές Λογιστικό Γραφείο

Του Γιώργου Δαλιάνη,
με τη συνεργασία του Παναγιώτη Παπασταύρου (partner και διευθυντή Ανθρωπίνου Δυναμικού της ARTION ΑΕ).

Διαχρονικά η κάλυψη τεκμηρίων αποτελούσε πονοκέφαλο για κάθε φορολογούμενο, δεδομένου ότι έπρεπε να παρουσιάζει πηγές εισοδημάτων προκειμένου να αποφευχθεί η φορολόγησή του σε τεκμαρτά εισοδήματα. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού, οι επιλογές που έχει είναι αρκετές, μια από αυτές είναι και η επίκληση κεφαλαίων τα οποία προέρχονται από εισαγωγή συναλλάγματος. Οι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού, αλλά και αυτοί, οι οποίοι ζούσαν και εργάζονταν στο εξωτερικό και έχουν επιστρέψει ως μόνιμοι κάτοικοι Ελλάδος, μπορούν να κάνουν χρήση αυτής της επιλογής, εφόσον υπάρχει διαθέσιμο φορολογημένο εισόδημα.

Μέχρι και την 31/12/2001, που το νόμισμα ήταν η δραχμή, η βεβαίωση εισαγωγής συναλλάγματος (με το χαρακτηριστικό ροζ χρώμα) αποτελούσε το μοναδικό αποδεικτικό στοιχείο της εισαγωγής μέσω τραπεζικού συστήματος.

Με την είσοδό μας στο Ευρώ, εκδόθηκε η ΠΟΛ 1130/17-04-2002, η οποία ορίζει ότι από 01/01/2002 και μετά, αποδεικτικό στοιχείο εισαγωγής χρηματικών κεφαλαίων είναι το πρωτότυπο, του κατά περίπτωση εκδιδόμενου από κάθε τράπεζα παραστατικού, με την προϋπόθεση ότι περιλαμβάνει το ονοματεπώνυμο του δικαιούχου, το ύψος του εισαγόμενου ποσού,το νόμισμα και την χώρα προέλευσης. Όταν τα χρηματικά κεφάλαια εισάγονται σε ξένο νόμισμα απαιτείται η μετατροπή τους σε ευρώ, η οποία αποδεικνύεται από το πιστοποιητικό ευρωποίησης της τράπεζας στην περίπτωση που δεν ενσωματώνεται στο παραστατικό εισαγωγής.

Οι φορολογούμενοι που μπορούν να επικαλεστούν την εισαγωγή συναλλάγματος διακρίνονται στις εξής κατηγορίες :

• Μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού, τα πρόσωπα αυτά μπορούν να δικαιολογήσουν τα τεκμήρια τους προσκομίζοντας μόνο την αντίστοιχη βεβαίωση εισαγωγής από την τράπεζα στην οποία πραγματοποιήθηκε.

Σημαντική επισήμανση: Για το οικονομικό έτος 2014 απαλλάσσονται των τεκμηρίων διαβίωσης οι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού.

• Κάτοικοι Ελλάδος που είχαν διαμείνει τουλάχιστον τρία (3) έτη στην αλλοδαπή και η εισαγωγή των κεφαλαίων πραγματοποιείται μέσα σε δύο (2)έτη από την μετοικεσία τους .
• Κάτοικοι Ελλάδος που είχαν διαμείνει τουλάχιστον πέντε (5) συνεχή έτη στην αλλοδαπή και το επικαλούμενο ποσό συναλλάγματος προέρχεται από καταθέσεις στο όνομα τους ή στο όνομα του συζύγου σε τράπεζα της Ελλάδας ή σε υποκατάστημα ελληνικής τράπεζας στο εξωτερικό κατά το χρόνο που διέμειναν στην αλλοδαπή ή από καταθέσεις τους μέσα σε ένα (1) έτος από τη μετοικεσία τους στην Ελλάδα χωρίς το συνάλλαγμα αυτό να έχει επανεξαχθεί στην αλλοδαπή.
• Κάτοικοι Ελλάδας οι οποίοι είχαν αποκτήσει εισοδήματα στην αλλοδαπή και εισάγουν τα κεφάλαια τους σε μεταγενέστερο χρόνο από την εγκατάσταση τους στην Ελλάδα (Αρ. Πρωτ. 1091107/1771/Α0012).

Για παράδειγμα φορολογούμενος μόνιμος κάτοικος Ελλάδας από το 2000 επικαλείται εισαγωγή συναλλάγματος το έτος 2008 για να καλύψει τεκμήρια. Τα εισοδήματα που εισήγαγε προέρχονται από επιχειρηματική δραστηριότητα την περίοδο πριν από το 2000 που ήταν κάτοικος εξωτερικού. Επειδή η πράξη αυτή δεν εντάσσεται χρονικά στην έννοια της μετοικεσίας και ο φορολογούμενος δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως κάτοικος εξωτερικού, θα πρέπει υποχρεωτικά να δικαιολογήσει την απόκτηση του εισοδήματος αυτού προσκομίζοντας βεβαίωση της αντίστοιχης φορολογικής αρχής του εξωτερικού ή αντίγραφα φορολογικών δηλώσεων που είχε υποβάλλει στην αλλοδαπή .

• Κάτοικοι Ελλάδας οι οποίοι είχαν αποκτήσει εισοδήματα στην αλλοδαπή είχαν πραγματοποιήσει την εισαγωγή συναλλάγματος, αλλά δεν την είχαν δηλώσει στην φορολογική τους δήλωση. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να υποβληθεί συμπληρωματική δήλωση φορολογίας εισοδήματος δηλώνοντας τα ποσά αυτά κατά το έτος στο οποίο πραγματοποιήθηκε η εισαγωγή.

Πριν από τη χρήση των εισοδημάτων αυτών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις διατάξεις, που διέπουν την φορολογική κατοικία και τον τόπο φορολόγησης του παγκόσμιου εισοδήματος, ώστε να είμαστε σίγουροι ότι τα εισοδήματα αυτά έχουν φορολογηθεί με σύννομο τρόπο. Τέλος, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι όλη η διαδικασία εναπόκειται στην ελεγκτική εξουσία του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ του φορολογούμενου και να θυμίσουμε ότι με βάσει τις ισχύουσες διατάξεις, το ξέπλυμα μαύρου χρήματος χαρακτηρίζεται ως ποινικό αδίκημα και επισύρει μεγάλα πρόστιμα και προσαυξήσεις.

ARTION Φορολογικές Λογιστικές Συμβουλευτικές Λογιστικό Γραφείο

Του Γιώργου Δαλιάνη

Σύμφωνα με το άρθρο 46 του ν.4174/2013, όπως ισχύει μετά την τροποποίηση του ν.4254/2014, η Φορολογική Διοίκηση μπορεί να λάβει προληπτικά ή διασφαλιστικά μέτρα υπέρ του δημοσίου συμφέροντος, όπως δέσμευση του 50%, των καταθέσεων, των πάσης φύσεως λογαριασμών και παρακαταθηκών και του περιεχομένου των θυρίδων του φορολογούμενου (το μη χρηματικό περιεχόμενο θυρίδων και οι μη χρηματικές παρακαταθήκες, δεσμεύονται στο σύνολό τους).

Επίσης, με τη μη παραλαβή και τη μη χορήγηση εγγράφων, που απαιτούνται για τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων, η Φορολογική Διοίκηση μπορεί να επιβάλλει, επί της ουσίας, την απαγόρευση μεταβίβασης αυτών. Ακόμα και πριν την λήξη προθεσμίας καταβολής της οφειλής και χωρίς την ύπαρξη δικαστικής απόφασης, δύναται να προβεί σε συντηρητικές κατασχέσεις κινητών, ακινήτων, εμπραγμάτων δικαιωμάτων σε αυτά, απαιτήσεων και γενικά όλων των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη του Δημοσίου είτε βρίσκονται στα χέρια του, είτε σε χέρια τρίτου. Η συντηρητική κατάσχεση τρέπεται αυτοδίκαια σε αναγκαστική με την πάροδο της νόμιμης προθεσμίας καταβολής της οφειλής και έχει τις συνέπειες της αναγκαστικής κατάσχεσης από το χρόνο εγγραφής της.

Η φορολογική Διοίκηση μπορεί να προβαίνει στη λήψη των προβλεπομένων στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (Κ.Π.Δ.) ασφαλιστικών μέτρων, με βάση τον εκτελεστό τίτλο, αλλά και πριν την απόκτηση εκτελεστού τίτλου, κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 691 του Κ.Π.Δ.

Ο ν.4254/2014 επέφερε αλλαγές και στον Κώδικα Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ) οι σημαντικότερες των οποίων είναι:

• Δεν χωρεί κατάσχεση μισθών, συντάξεων και πάσης φύσεως βοηθημάτων, που καταβάλλονται περιοδικά, εφόσον το ποσό αυτών μηνιαίως είναι μικρότερο των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.
• Δεν κατάσχονται καταθέσεις σε ατομικό ή σε κοινό λογαριασμό μέχρι του ποσού των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ για κάθε φυσικό πρόσωπο και σε ένα πιστωτικό ίδρυμα.

Άρθρο 32 ΚΕΔΕ. Κατάσχεση σε χέρια τρίτου.

Ο τρίτος εντός προθεσμίας οκτώ (8) ημερών οφείλει να ενημερώσει το Δημόσιο εάν οφείλει ή δεν οφείλει ή οφείλει μέρος από αυτό που αναφέρεται στο κατασχετήριο έγγραφο, διαφορετικά η οφειλή επιβαρύνει το ίδιο.

Η ενημέρωση (δήλωση) γίνεται εγγράφως και επιδίδεται με δικαστικό επιμελητή στον εκδότη του κατασχετηρίου εγγράφου Διευθυντή του Δημοσίου Ταμείου.

Η δήλωση μπορεί να γίνει και προφορικά στο Ειρηνοδικείο της κατοικίας του ή διαμονής του.

Ο ν.4254/2014 τροποποιεί το άρθρο 66 παρ. 44 του ΚΦΔ και ορίζει ότι κάθε αίτημα προς τη Φορολογική Διοίκηση για διοικητικό ή δικαστικό συμβιβασμό, θεωρείται απαράδεκτο και δεν εξετάζεται. Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου, ανεξαρτήτως χρονικών περιορισμών, εφαρμόζεται και για τις υποθέσεις, οι οποίες ήταν δυνατό να υπαχθούν σε οποιαδήποτε περίπτωση των διατάξεων των άρθρων 70 Α και 70 Β του ν.2238 / 94.

Γεννάται ένα θέμα για τα επιβληθέντα και μη συμβιβασθέντα πρόστιμα και προσαυξήσεις για τις φορολογικές υποθέσεις, οι οποίες οριστικοποιήθηκαν από την ψήφιση του ΚΦΔ μέχρι την τροποποίησή του με το πρόσφατο ν.2254.

Βέβαια, αυτή η κατάργηση, κατά την ταπεινή μας γνώμη, θα είναι προσωρινή. Δεν μπορεί ο κύριος φόρος να είναι εκατό (100) ευρώ και οι προσαυξήσεις εκατόν είκοσι (120) ευρώ.

Το Υπουργείο Οικονομικών θα πρέπει να ακούσει τα μηνύματα που στέλνει ο φορολογούμενος, ο οποίος δεν έχει νέα εισοδήματα και δεν αντέχει σε τέτοια μέτρα και συμπεριφορές.

ARTION Φορολογικές Λογιστικές Συμβουλευτικές Λογιστικό Γραφείο

Του Γιώργου Δαλιάνη

Η αδυναμία υλοποίησης των νόμων 4172/2013 και 4174/2014, (οι αιτίες είναι πολλές) είναι ένα πραγματικό γεγονός.

Ενδεικτικά, αναφέρουμε κάποια παραδείγματα για να τεκμηριώσουμε την άποψη μας.

Φόρος υπεραξίας μεταβίβασης ακινήτων.
Δυστυχώς πέρασαν σχεδόν πέντε (5) μήνες και ακόμη υπάρχουν προβλήματα και δυσλειτουργίες στην εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων.

Φορολογία αφορολόγητων αποθεματικών.
Ο ν.4254/2014, ο οποίος ψηφίστηκε πριν από λίγες ημέρες, εξαιρεί από τη φορολόγηση και μάλιστα αναδρομικά από την 1.1.2014, τα αποθεματικά που προέρχονται από την υπεραξία πώλησης ακινήτου σε εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης. Όσοι κατέβαλαν φόρο, θα τα ζητήσουν από το δημόσιο ως αχρεωστήτως καταβληθέντα και αυτό φυσικά θα γίνει όποτε το δημόσιο έχει διαθέσιμα χρήματα για επιστροφή και επάρκεια προσωπικού για να λειτουργήσουν οι υπηρεσίες του για τέτοια θέματα.

Παρακράτηση φόρου επί των υπηρεσιών και royalties.
Μία μόνο φράση μπορεί να περιγράψει το τι συνέβει, «αναστάτωση χωρίς λόγο». Πέρασαν τέσσερις (4) μήνες, για να προσδιοριστεί σε ποιες κατηγορίες υπηρεσιών και σε ποιες περιπτώσεις τιμολόγησης δικαιωμάτων royalties παρακρατείται φόρος και στο τέλος εφαρμόστηκε απλώς το αυτονόητο. Επανήλθαν ουσιαστικά οι διατάξεις του προηγούμενου Κώδικα Φορολογίας.

Φόρος ομολόγων που αποκτήθηκαν από αλλοδαπούς δικαιούχους, χωρίς μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα.
Την 25η Απριλίου 2014 εκδίδεται η ερμηνευτική ΠΟΛ 1117 και την 15η Μαΐου εσπευσμένα και μέσω ύβρεων και καταγγελιών αναστέλλεται. Ο νόμος όμως ισχύει και καμία εγκύκλιος δεν μπορεί να καταργήσει ή να μεταβάλει την ουσία του νόμου. Το κακό πάντως έγινε και φυσικά αναζητούνται ευθύνες κατά δικαίων και αδίκων, μόνο για επικοινωνιακούς λόγους.

Υπηρεσία εσωτερικής επανεξέτασης. Ειδική Διοικητική Διαδικασία- Ενδικοφανής προσφυγή
Υπάρχουν κι άλλα θέματα, που άπτονται τις γενικότερης λειτουργίας των φορολογικών αρχών. Δεν θέλω να γίνω προφήτης και να προδικάσω το αν έχει μέλλον η υπηρεσία, που συστάθηκε για την επίλυση των διαφορών, μέσω της υποβολής ενδικοφανούς προσφυγής. Επισημαίνοντας όμως, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι φορολογούμενοι όταν προσφεύγουν στην υπηρεσία αυτή, το μέλλον της μάλλον είναι αβέβαιο.

Η διαδικασία της ενδικοφανούς προσφυγής κατάργησε την διοικητική επίλυση, που προβλεπόταν αρχικά από το άρθρο 70 και κατόπιν από το άρθρο 70Α, του ν.2238/94. Οι διατάξεις των προηγουμένων άρθρων κρίθηκαν αναχρονιστικές και αναποτελεσματικές και για τον λόγο αυτόν, καταργήθηκαν.

Σκοπός της ενδικοφανούς προσφυγής είναι η αξιολόγηση και η εις βάθος εξέταση των διαφορών φορολογούμενου και διοίκησης, πριν αυτές φτάσουν στο Δικαστήριο. Η διαδικασία αυτή θεσπίσθηκε για να λειτουργήσει ως ανάχωμα στην άσκοπη, χρονοβόρα, επίπονη και συνάμα κοστοβόρα, τόσο για τον φορολογούμενο όσο και για το Δημόσιο, προσφυγή στη Δικαιοσύνη.

Η υπηρεσία που διαχειρίζεται τις εν λόγω προσφυγές, στελεχώθηκε με δεκάδες έμπειρους ελεγκτές κι έχει ανεξάρτητη διεύθυνση, απευθυνόμενη και ελεγχόμενη απευθείας από το Υπουργείο Οικονομικών. Μέχρι σήμερα έχει υποδεχθεί εκατοντάδες υποθέσεις, αλλά είναι μετρημένες στα δάκτυλα αυτές, στις οποίες δόθηκε λύση. Η πλειονότητα των υποθέσεων κι εφόσον παρέλθουν εξήντα (60) ημέρες χωρίς να εξεταστούν, θεωρείται ότι έχουν απορριφθεί από την Υπηρεσία εσωτερικής επανεξέτασης, χωρίς να λάβουν άλλη ειδοποίηση.

Η επίλυση των φορολογικών θεμάτων επιτυγχάνεται, σε άλλα κράτη-μέλη, σε ποσοστό που ανέρχεται περίπου στο 40% των υποθέσεων.

Στην Ελλάδα πάλι, το ποσοστό είναι γύρω στο 5% των υποθέσεων. Αυτό άραγε να μη σημαίνει τίποτε; Όλα βαίνουν καλώς;

Για παράδειγμα έχουν τόσα γραφτεί και ειπωθεί για γνωστές, αλλά και άγνωστες προς το ευρύ κοινό λίστες, που περιέχουν εμβάσματα προς το εξωτερικό τα οποία χρίζουν να ελεγχθούν, αλλά υπάρχει τελικά σημαντική καθυστέρηση. Το ΚΕΦΟΜΕΠ (Κέντρο Ελέγχου Φορολογουμένων Μεγάλου Πλούτου) ως αρμόδια αρχή θα μπορούσε να επιλύσει άμεσα τις φορολογικές αυτές υποθέσεις. Πώς όμως θα επιτευχθεί αυτό; όταν χαρακτηριστικά για τους λογαριασμούς καταθέσεων με συνδικαιούχους, θέμα αποσαφηνισμένο από το 1932, μία εγκύκλιος (ΠΟΛ 1033/2013) να επιτρέπει την αμφισβήτηση της νομοθεσίας, που εφαρμόζεται εδώ και 82 χρόνια, μέσω μίας και μόνο πρότασης «Όλα τα ανωτέρω θα υπόκεινται στην εξελεγκτική αρμοδιότητα της Αρμόδιας Αρχής». Η υπηρεσία εσωτερικής επανεξέτασης θα πάρει θέση ή θα ισχύσει η παροιμία «κόρακας κοράκου μάτι δεν βγάζει» .

Μήπως τελικά, μετά την πάροδο κάποιων μηνών, θα διαπιστωθούν οι δυσλειτουργίες και σε πρώτη φάση καρατομηθούν τα στελέχη της, μέχρι στο τέλος δυστυχώς να καταργήσουν οριστικά τον νόμο περί ενδικοφανούς προσφυγής και κατά συνέπεια τη λειτουργία της υπηρεσίας. Το δυστυχώς, έγκειται στο γεγονός, ότι θα μπορούσε η υπηρεσία να λειτουργήσει εύρυθμα και να προσφέρει έργο, εφόσον γίνουν οι απαραίτητες παρεμβάσεις στο νόμο και τον τρόπο λειτουργίας της.

• Απαραίτητη προϋπόθεση να ελέγχονται όλες οι υποθέσεις και η επιλογή τους να γίνεται βάσει της ημερομηνίας εισαγωγής στην υπηρεσία.
• Σε όλες τις υποθέσεις να υπάρχει θετική ή αρνητική απάντηση στον προσφεύγοντα. Η απάντηση μέσω της σιωπής, είναι άρνηση στην απονομή δικαιοσύνης, που αποτελεί κεκτημένο δικαίωμα του κάθε πολίτη, φτωχού ή πλούσιου, έχοντος ή μη πρόσβαση στη Κυβέρνηση και κατά επέκταση στη διοίκηση.

Αν δεν μπουν άμεσα οι δομές, θα πρέπει μάλλον να γυρίσουμε στις παλιότερες δοκιμασμένες λύσεις και όταν ετοιμαστεί το νέο και λειτουργικό πλαίσιο να εφαρμοστεί. Η επιστροφή στην παρελθούσα κατάσταση, δεν αποτελεί αναχρονιστική σκέψη, όταν το νέο δεν λειτουργεί εύρυθμα ή ακόμα χειρότερα όταν λειτουργεί ως ένα ακόμη εισπρακτικό μέσο, χωρίς δικαιοσύνη κι εξυπηρετώντας παροδικούς σκοπούς και ανάγκες επίτευξης συγκεκριμένων στόχων. Σε ένα ευνομούμενο κράτος οι εφαρμοστικές αρχές καλούνται να απονέμουν δικαιοσύνη βάσει του νόμου και οι νομοθετικές αρχές καλούνται να επιβάλλουν το δίκαιο, κατά τη φιλοσοφική του διάσταση, μέσω του νόμου.

ARTION Φορολογικές Λογιστικές Συμβουλευτικές Λογιστικό Γραφείο

Του Γιώργου Δαλιάνη

Με την εγκύκλιο ΠΟΛ 1122/28-4-2014 το Υπουργείο Οικονομικών προσπαθεί να βάλει ένα τέλος στο σήριαλ της εφαρμογής του άρθρου 41 του ν.4172/2013, για τη φορολόγηση της υπεραξίας που προκύπτει από την μεταβίβαση ακινήτων με επαχθή αιτία. Η καθυστέρηση στην έκδοση της σχετικής εγκυκλίου, δημιούργησε πρόσθετα προβλήματα στην ήδη «παγωμένη» αγορά ακινήτων. Ελπίζουμε το υπουργείο να αποσαφηνίσει άμεσα και τον τρόπο υπολογισμού της υπεραξίας κατά την μεταβίβαση μετοχών και εταιρικών μεριδίων, για να λυθεί ένα ακόμα σοβαρό πρόβλημα που ταλανίζει την ελληνική επιχειρηματικότητα.
Οι φορολογούμενοι μπορούν πλέον να προχωρήσουν σε μεταβιβάσεις ακινήτων, καθώς ρυθμίστηκαν οι λεπτομέρειες για το προσδιορισμό και την υποβολή του Φόρος υπεραξίας μεταβίβασης ακινήτων. Εξακολουθούν όμως να υπάρχουν κάποιες αντιδράσεις από τους Συμβολαιογράφους και τα θεσμοθετημένα όργανά τους, γιατί κατά την άποψη τους υπάρχουν ακόμα κάποια θολά σημεία.

Πιστεύουμε ότι κάθε αρχή και δύσκολη, αλλά η θέληση και η καθημερινή εφαρμογή του νόμου θα λύσει στην πράξη τα όποια προβλήματα και δυσκολίες.

Κριτήριο για την επιβολή του φόρου υπεραξίας είναι το εισόδημα που προκύπτει από την υπεραξία της μεταβίβασης της ακίνητης περιουσίας, να μη συνιστά εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν. 4172/2013. Στην έννοια της ακίνητης περιουσίας περιλαμβάνεται το ακίνητο ή το ιδανικό μερίδιο αυτού, το εμπράγματο δικαίωμα επί ακινήτου ή ιδανικό μερίδιο αυτού, καθώς και οι συμμετοχές οι οποίες έλκουν άνω του 50% της αξίας τους άμεσα ή έμμεσα από ακίνητη περιουσία.

Δεν υπόκεινται σε φόρο υπεραξίας οι επιχειρηματικές συναλλαγές όπως οι μεταβιβάσεις ακινήτων από ατομικές επιχειρήσεις ανέγερσης και πώλησης οικοδομών, τα πάσης φύσεως νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, γιατί το εισόδημα που προκύπτει προστίθεται στα λοιπά εισοδήματα και φορολογείται κανονικά με τις γενικές διατάξεις.

Επίσης με τη παράγραφο 3 του άρθρου 21 του ν.4172 / 2013 ορίζεται ότι επιχειρηματική συναλλαγή θεωρείται κάθε μεμονωμένη ή συμπτωματική πράξη με την οποία πραγματοποιείται συναλλαγή ή και η συστηματική διενέργεια πράξεων στην οικονομική αγορά με σκοπό την επίτευξη κέρδους. Κάθε τρεις ομοειδείς συναλλαγές που λαμβάνουν χώρα εντός ενός εξαμήνου, θεωρούνται συστηματική διενέργεια πράξεων. Σε περίπτωση συναλλαγών που αφορούν ακίνητα, η περίοδος του δεύτερου εδαφίου είναι δύο (2) έτη.

Κατά τη σύνταξη του συμβολαίου ο πωλητής θα προσκομίζει στον Συμβολαιογράφο υπεύθυνη δήλωση, η οποία θα ενσωματώνεται στο συμβόλαιο, και βάσει της οποίας και μόνο θα κρίνεται αν η συγκεκριμένη πράξη υπάγεται ή όχι στις διατάξεις για τη φορολόγηση ή την απαλλαγή από το φόρο υπεραξίας.

Πιστεύουμε ότι η παράγραφος αυτή πρέπει να συμπληρωθεί, γιατί η διατύπωση θα δημιουργήσει προβλήματα κατά τη σύνταξη των συμβολαίων, αλλά κυρίως κατά τον έλεγχο αυτών. Σήμερα βρίσκονται σε εξέλιξη έλεγχοι (παράνοια σε όλο το μεγαλείο της) για τον προσδιορισμό του εισοδήματος και τη φορολόγηση αυτού, σύμφωνα με το άρθρο 28 του προηγούμενου Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος που αφορούσε μεταβιβάσεις ακινήτων.

Επίσης, πρέπει να διευκρινιστεί εάν ο φόρος υπεραξίας είναι φόρος εισοδήματος ή φόρος από εισόδημα κεφαλαίου, γιατί αντίστοιχο πρόβλημα δημιούργησε η ίδια ασάφεια κατά την εφαρμογή του ανάλογου νόμου (φόρος αυτομάτου υπερτιμήματος), που εφαρμόστηκε για το λίγο χρόνο που ίσχυσε από την 1.1.2006 μέχρι την 23.4.2010. Το πρόβλημα αναδείχθηκε κατά τον έλεγχο, που διενέργησαν τα ειδικά συνεργεία ελέγχου του Υπουργείου Οικονομικών, στις υποθέσεις των χιλίων οκτακοσίων (1.800) υποτιθέμενων ή υποκρυπτόμενων εργολάβων, οι οποίοι μεταβίβασαν ακίνητα καταβάλλοντας το φόρο υπεραξίας, ο οποίος σε πολλές περιπτώσεις δεν συμψηφίστηκε με τον φόρο εισοδήματος που επιβλήθηκε, όταν το υπερτίμημα θεωρήθηκε τελικά εισόδημα εμπορικών επιχειρήσεων και ούτε καν επεστράφη ο φόρος ως αχρεωστήτως καταβληθείς, με συνέπεια να υπάρχει διπλή φορολογία για το ίδιο έσοδο.

Ο φόρος υπεραξίας αφορά μόνο φυσικά πρόσωπα και επιβάλλεται με συντελεστή 15% στην υπεραξία (κέρδος) που προκύπτει ανάμεσα στη τιμή κτήσης και πώλησης ακινήτου που μεταβιβάζεται από 1.1.2014 .

Με τη φορολόγηση αυτή, εξαντλείται κάθε φορολογική υποχρέωση και το εισόδημα αυτό μπορεί να καλύψει τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων και τεκμήρια διαβίωσης.

Υπάρχει αφορολόγητο όριο 25.000 €, όταν το ακίνητο παραμένει στη κυριότητα του πωλητή για μία πενταετία και κατά τον υπολογισμό της υπεραξίας εφαρμόζονται συντελεστές απομείωσης ανάλογα με το χρόνο διακράτησης του ακινήτου στη κατοχή του πωλητή. Υπάρχει επίσης, πλήρης απαλλαγή για όσους έχουν αποκτήσει ακίνητα πριν από την 1.1.1995.

Οι τιμές κτήσης (αγορά, κληρονομιά, γονική παροχή) και μεταβίβασης είναι αυτές που αναγράφονται στα συμβόλαια. Σε κάθε άλλη περίπτωση όπου η τιμή κτήσης δεν προκύπτει από δημόσια έγγραφα, θα υπολογίζεται με βάση μαθηματικό τύπο λαμβάνοντας υπόψιν το πληθωρισμό και τα έτη που μεσολάβησαν από την απόκτηση μέχρι την πώληση του ακινήτου. Τέτοιες χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι η ανέγερση οικοδομής με αυτεπιστασία και η χρησικτησία.

Επίσης, ως μεταβίβαση για την επιβολή του φόρου υπεραξίας, νοείται και η εισφορά ακίνητης περιουσίας για την κάλυψη ή την αύξηση κεφαλαίου νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας.

Εξαιρέσεις από την παρακράτηση.

Δεν υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου

1) η υπεραξία που αποκτά ο οικοπεδούχος από κτίσμα που έχει ανεγερθεί σε έδαφος κυριότητάς του με δαπάνες μισθωτή και περιέρχεται στην κατοχή του οικοπεδούχου (εκμισθωτή) με τη λήξη ή διακοπή της μισθωτικής σχέσης (περίπτωση β παρ.1 του άρθρου 41 του ν.4172 / 2913).

2) η περίπτωση ε της παραγράφου 6 του άρθρου 41. Συγκεκριμένα η μεταγραφή δικαστικής απόφασης σύμφωνα με το άρθρο 949 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, λόγω μη εκτέλεσης προσυμφώνου μεταβίβασης και η απόκτηση οποιουδήποτε δικαιώματος των περιπτώσεων α, β και δ της παραγράφου αυτής με αυτοσύμβαση.

Με την εφαρμογή και του νόμου υπεραξίας οι συντελεστές μεταβίβασης ακινήτων διαμορφώθηκαν ως ακολούθως:

Κλίμακα φορολογίας μεταβίβασης και υπεραξίας ακινήτων.

Περισσότερες λεπτομέρειες και αναλυτικά παραδείγματα υπάρχουν στην ΠΟΛ 1122/28.4.2014.

ARTION Φορολογικές Λογιστικές Συμβουλευτικές Λογιστικό Γραφείο

[/fusion_builder_column][/fusion_builder_row][/fusion_builder_container]

Του Γιώργου Δαλιάνη

Κατά τη διανομή των κερδών ΑΕ, ΕΠΕ, ΙΚΕ στους μετόχους, παρακρατείται φόρος μερισμάτων 10% και για τα φυσικά πρόσωπα εξαντλείται οποιαδήποτε φορολογική υποχρέωση.

Με ποσοστό 10% φορολογούνται και οι αμοιβές των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, που καταβάλλονται με τη διανομή των κερδών.

Παράλληλα, με τη φορολογική διάσταση πρέπει να εξετάσουμε τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις, που δημιουργούνται με την καταβολή των αμοιβών.

Τα bonus, σύμφωνα με την εγκύκλιο 38/1994 του ΙΚΑ, επιβαρύνονται με ασφαλιστικές εισφορές, γιατί τα διανεμόμενα ποσά θεωρούνται αποδοχές καταβαλλόμενες, που απορρέουν από την εξαρτημένη σχέση εργασίας με την εταιρεία. Την υποχρέωση υπολογισμού και απόδοσης των εισφορών έχει η καταβάλλουσα την αμοιβή εταιρεία. Οι καταβαλλόμενες εργοδοτικές εισφορές υπέρ του ΙΚΑ για τα διανεμόμενα αυτά ποσά, θα εκπέσουν από τα ακαθάριστα έσοδα ως δαπάνη κατά το χρόνο καταβολής τους. Ο τρόπος και ο χρόνος απόδοσης των εισφορών ορίζεται από την εγκύκλιο του ΙΚΑ 4/2002.

Από την άλλη μεριά, οι αμοιβές των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου δεν υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές. Θα πρέπει όμως, να εξετάσουμε τις υπηρεσίες που παρέχει ένα μέλος της Διοίκησης στην εταιρεία, γιατί πιθανόν να υποκρύπτεται μισθωτή σχέση και οι καταβαλλόμενες αμοιβές να είναι bonus παραγωγικότητας.

Για παράδειγμα ιατρός χειρουργός που είναι παράλληλα και Διευθύνων Σύμβουλος σε ιατρική Ανώνυμη Εταιρία, εκτός από τη διοίκηση της εταιρείας καθημερινά παρέχει σε ασθενείς (πελάτες) της εταιρείας ιατρικές υπηρεσίες. Οι καταβαλλόμενες αμοιβές του διευθύνοντος συμβούλου, μπορούν να χαρακτηριστούν υπηρεσίες εξαρτημένης εργασίας και να αναζητηθούν ασφαλιστικές εισφορές σε ένα τουλάχιστον τμήμα τους.

ARTION Φορολογικές Λογιστικές Συμβουλευτικές Λογιστικό Γραφείο

Βασικά πλεονεκτήματα έναντι των άλλων εταιρικών μορφών

Του Γιώργου Δαλιάνη

Ο πρόσφατα ψηφισθείς νόμος 4254/2014 προσέθεσε και αυτός ένα μικρό λιθαράκι στο πύργο της Βαβέλ. Μερικώς τροποποιεί, συμπληρώνει και ερμηνεύει τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Κ.Φ.Ε.).

Στο παρόν κείμενο θα παραθέσουμε τις διατάξεις του άρθρου 64 του ν.4172, όπως ισχύουν σήμερα και συνοπτικά τα σχόλια και τις επεξηγήσεις μας, σε μια προσπάθεια να βοηθηθεί το έργο των λογιστηρίων των Ελληνικών επιχειρήσεων.

1. Οι συντελεστές παρακράτησης του φόρου είναι:

Α) Για μερίσματα δέκα τοις εκατό (10%).

Με τη διανομή, ο παρακρατούμενος φόρος εξαντλεί τη φορολογική υποχρέωση μόνο για τα φυσικά πρόσωπα. Υπάρχει απαλλαγή της παρακράτησης για ορισμένες ενδοομιλικές πληρωμές και κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 63 του Κ.Φ.Ε. Κατά τη διανομή των κερδών, οι αμοιβές, που καταβάλλονται στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου θεωρούνται μέρισμα και παρακρατείται φόρος μερισμάτων 10% και εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση των φυσικών προσώπων μελών Διοικητικού Συμβουλίου. Έγγραφο Υπουργείου Οικονομικών Δ12Α 1058454 ΕΞ 8.4.2014.

Β) Για τόκους δεκαπέντε τοις εκατό (15%).

Για τους τόκους, που υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου, ο παρακρατούμενος φόρος εξαντλεί τη φορολογική υποχρέωση μόνο για τα φυσικά πρόσωπα. Για τα νομικά πρόσωπα αποτελεί φορολογητέο εισόδημα και φορολογείται σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις και ο παρακρατηθείς φόρος συμψηφίζεται, μειώνοντας τον τελικό προς απόδοση φόρο του νομικού προσώπου.

Γ) Για δικαιώματα (royalties) και λοιπές πληρωμές είκοσι τοις εκατό (20%).

Η παρακράτηση φόρου στα δικαιώματα περιορίζεται μόνο στα φυσικά πρόσωπα και στους μη κατοίκους Ελλάδος (φυσικά πρόσωπα, νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες). Τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες, που έχουν τη φορολογική τους έδρα εκτός Ελλάδος, μπορούν να κάνουν χρήση των συμβάσεων περί αποφυγής διπλής φορολογίας, που βρίσκονται σε ισχύ. Ενδεικτικά, οι αμοιβές για συγγραφικά δικαιώματα σε συγγραφείς, μουσουργούς, ποιητές, υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου 20%, και με την παρακράτηση αυτή εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση.

Δ) για αμοιβές για τεχνικά έργα, αμοιβές διοίκησης, αμοιβές για συμβουλευτικές ή παρόμοιες υπηρεσίες είκοσι τοις εκατό (20%).

Κατ’ εξαίρεση, για τις αμοιβές, που εισπράττονται από εργολήπτες κατασκευής κάθε είδους τεχνικών έργων και ενοικιαστών δημοσίων, δημοτικών και κοινοτικών ή λιμενικών προσόδων ο συντελεστής είναι τρία τοις εκατό (3%) επί της αξίας του, υπό κατασκευή έργου ή του μισθώματος, ανεξαρτήτως αν ο λήπτης της αμοιβής είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα.

Υπόκειται σε παρακράτηση φόρου 20%, κάθε νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, που δεν έχει τη φορολογική κατοικία του στη Ελλάδα και λαμβάνει αμοιβές για τεχνικές υπηρεσίες, αμοιβές διοίκησης, αμοιβές για συμβουλευτικές υπηρεσίες. Στην περίπτωση αυτή, έχουν ισχύ οι συμβάσεις αποφυγής διπλής φορολογίας, που έχει υπογράψει η χώρα μας. Αν δεν υπάρχει σύμβαση αποφυγής διπλής φορολογίας ή δεν επιθυμεί ο λήπτης της αμοιβής να γίνει χρήση αυτής, για τον παρακρατηθέντα φόρο χορηγείται βεβαίωση, ώστε ο φόρος αυτός να συμψηφιστεί με το φόρο εισοδήματος που θα προκύψει στο τόπο της φορολογικής κατοικίας, του Νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας.

Αμοιβές Διευθυντών, ή μελών Δ.Σ. εταιρείας ή κάθε νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας δεν υπόκεινται σε παρακράτηση, γιατί οι αμοιβές αυτές αποτελούν εισόδημα από μισθωτή εργασία και φορολογούνται σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν.4172. Προς αποφυγή οποιασδήποτε παρανόησης, θέλουμε να τονίσουμε εδώ, ότι οι αμοιβές αυτές καταχωρούνται στην ομάδα έξι (6) και αποτελούν δαπάνες εκπιπτόμενες και είναι διαφορετική η φορολογική αντιμετώπιση με τις αμοιβές, που προκύπτουν από τη διανομή κερδών, όπως αναλύσαμε στην πρώτη παράγραφο του παρόντος κειμένου.

Αμοιβές διοίκησης που υπόκεινται σε παρακράτηση είναι αυτές που καταβάλλονται σε συμβούλους διοίκησης μόνο φυσικά πρόσωπα (όχι εταιρείες και νομικά πρόσωπα). όπως εσωτερικών ελεγκτών, συμβούλων management, συμβούλων οργάνωσης και αναδιοργάνωσης τμημάτων της επιχείρησης.

Παρακρατείται φόρος 20% στις συμβουλευτικές υπηρεσίες που παρέχουν φυσικά πρόσωπα (όχι Νομικά), που ρητά και περιοριστικά είχαν προσδιοριστεί στο άρθρο 48 του ν.2238/1994.

Δεν εμπίπτουν στις διατάξεις περί παρακράτησης οι αμοιβές σε φυσικά πρόσωπα που δεν εντάσσονται στα ελευθέρια επαγγέλματα με τον προηγούμενο Κ.Φ.Ε, δηλαδή ενδεικτικά δεν υπόκεινται σε παρακράτηση, περιοδεύοντες εμπορικοί αντιπρόσωποι (πωλητές με μπλοκάκι), εμπορικοί αντιπρόσωποι, συνεργεία καθαριότητας, συνεργεία αυτοκινήτων, υπηρεσίες φύλαξης και ασφάλειας.

Υπάρχει παρακράτηση 20% για τις αμοιβές, που καταβάλλονται με απόδειξη δαπάνης (τίτλο κτήσης) .

Σημαντική σημείωση, «σε περίπτωση που ο λήπτης της αμοιβής σύμφωνα με την περίπτωση δ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 62 είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, παρακράτηση φόρου σύμφωνα με την παράγραφο 1 ενεργείται μόνον εφόσον η συναλλαγή υπερβαίνει τα τριακόσια (300) ευρώ».

Διευκρινίσεις για αμοιβές τεχνικών έργων και εργολήπτες τεχνικών έργων.

Παρακρατείται φόρος 3% από τις αμοιβές, που καταβάλλονται σε εργολήπτες κατασκευής κάθε είδους τεχνικών έργων (Δημοσίων ή ιδιωτικών) ανεξαρτήτως αν ο λήπτης της αμοιβής είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, που έχει φορολογική έδρα στην Ελλάδα ή την αλλοδαπή. Το ίδιο ποσοστό φόρου παρακρατείται και από τους υπεργολάβους που συμμετέχουν στην κατασκευή των παραπάνω έργων.

Ως τεχνικό έργο θεωρείται η εκτέλεση εργασιών κατασκευής πάσης φύσεως έργου (παραγωγή νέου έργου) ή προσθήκη σε υφιστάμενο. Τέτοια έργα είναι τα οικοδομικά, οδοποιίας, λιμενικά, μηχανολογικά, υδραυλικά κλπ. Τα έργα αυτά, μπορεί να εκτελεστούν από τους εργολήπτες ή υπεργολάβους αυτών με δικά τους υλικά ή με υλικά των ιδιοκτητών των έργων. Παρ’ ότι δεν έχει διευκρινισθεί, πιστεύουμε ότι θα υπάρχει η απαλλαγή παρακράτησης σε περίπτωση μερικής ή ολικής εκχώρησης του έργου σε κατασκευαστική κοινοπραξία, που προβλεπόταν από τον προηγούμενο Κ.Φ.Ε.

Οι αμοιβές των (φυσικών προσώπων) μηχανικών, υπομηχανικών, χημικών, γεωτεχνικών και γενικά συμβούλων, που εμπλέκονται στην κατασκευή των έργων, υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου 20%.

Δεν διενεργείται παρακράτηση σε όλες τις τεχνικές υπηρεσίες, που δε συνδέονται με την εκτέλεση τεχνικού έργου, όπως αλουμινοκατασκευαστών, ξυλουργών, εγκαταστατών ψυκτικών και θερμικών μηχανημάτων, γιατί αυτοί τοποθετούν απλά έτοιμα προϊόντα.

Δεν υπόκεινται σε καμία παρακράτηση, οι υπηρεσίες συντήρησης και επισκευής σε υφιστάμενα κτίρια από υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, ελαιοχρωματιστές και λοιπούς τεχνίτες.

Με την Δ12Α 1052367 ΕΞ 27.3.2014 απόφαση του Υπουργείου Οικονομικών δεν υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου 20% οι μεταφορείς φυσικά πρόσωπα, για τις υπηρεσίες χερσαίων εμπορευματικών μεταφορών, που παρέχουν στις επιχειρήσεις.

Ε) Για την υπεραξία από μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας, που αποκτά φυσικό πρόσωπο, δεκαπέντε τοις εκατό (15%).

Υπάρχει απαλλαγή από το φόρο υπεραξίας των ακινήτων, που αποκτήθηκαν πριν από 1.1.1995. Επίσης, απαλλάσσεται από το φόρο, υπεραξία ύψους 25.000 ευρώ, με την προϋπόθεση, ότι το προς πώληση ακίνητο βρίσκεται στη κατοχή του φυσικού προσώπου για μια πενταετία. Με την παρακράτηση αυτή εξαντλείται και η φορολογική υποχρέωση.

2. Οι φορείς γενικής κυβέρνησης, εκτός από τις κεφαλαιουχικές εταιρείες, κατά την προμήθεια κάθε είδους αγαθών ή υπηρεσιών από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, υποχρεούνται κατά την καταβολή ή την έκδοση της σχετικής εντολής πληρωμής της αξίας αυτών, να παρακρατούν φόρο εισοδήματος, ο οποίος υπολογίζεται στο καθαρό ποσό της αξίας των αγαθών ή υπηρεσιών με συντελεστή ως ακολούθως:

2.α. ποσοστό ένα τοις εκατό (1%) για τα υγρά καύσιμα και τα προϊόντα καπνοβιομηχανίας,

2.β. ποσοστό τέσσερα τοις εκατό (4%) για τα λοιπά αγαθά
2.γ. ποσοστό οκτώ τοις εκατό (8%) για την παροχή υπηρεσιών.

Εξαιρούνται από την παρακράτηση φόρου οι υπόχρεοι του 2.α. όταν προμηθεύονται αγαθά ή τους παρέχονται υπηρεσίες και δεν απαιτείται σύμβαση, εφόσον η καθαρή αξία αυτών, κατά συναλλαγή, δεν υπερβαίνει το ποσό των εκατόν πενήντα (150) ευρώ.

Στη συνέχεια αυτής της παραγράφου προβλέπονται αρκετές περιγραφόμενες εξαιρέσεις για πωλήσεις σε νομικά πρόσωπα, τα οποία αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο.

Να σημειώσουμε ότι με το ν.4254/2014 παρατάθηκε ο χρόνος απόδοσης των παρακρατούμενων μέχρι την 30η Απριλίου 2014.

ARTION Φορολογικές Λογιστικές Συμβουλευτικές Λογιστικό Γραφείο